Rio+20 stelt huidig economisch model niet in vraag
Rio de Janeiro, Duurzame ontwikkeling, Rio+20 -

Rio+20 stelt huidig economisch model niet in vraag

donderdag 21 juni 2012 10:22

We weten allemaal dat als elke wereldbewoner op dezelfde manier wil consumeren zoals de Amerikanen en de Europeanen doen, de huidige planeet veel te klein is. Een wetenschap die sedert de jaren 70 wereldwijd erkend is en in 92 geleid heeft tot de Rio-verklaring “Duurzame ontwikkeling”. Twintig jaar na deze Top nam Brazilië het initiatief om de VN-Rio+20 conferentie te organiseren.

Samen met vertegenwoordigers van organisaties van de Belgische Coalitie Rio +20 zijn we deel van de Belgische delegatie die naar Rio afzakt voor de conferentie waarvan wij althans hopen dat ze zal kiezen voor een wereldwijde duurzame productie en consumptie zodanig dat elkeen op deze wereld zijn fundamentele rechten zal kunnen uitoefenen.

Maandagavond 18 juni 18 u lokale tijd (5 uur vroeger dan in België) kom ik aan in Rio

Bij aankomst op de luchthaven van Rio de Janeiro en tijdens de trip naar het centrum worden we geconfronteerd met de resultaten van de economische groei in één  van de opkomende economiën: onmogelijke files veroorzaakt door de vloot relatief nieuwe auto’s van een opkomende middenklasse. In schril contrast trouwens met de overal opduikende favela’s en de vervuiling van de rivieren en de baai als gevolg van de steeds aangroeiende stadspopulatie.

Ik logeer samen met een collega van onze franstalige zusterorganisatie CNCD 11.11.11 bij een gastgezin: veel goedkoper dan de hotels die de  prijzen soms verdriedubbelen voor de deelnemers aan de conferentie. Braziliaanse gastvrijheid op een piepklein appartementje waar we een kleine kamer delen in een miljoenenstad waar het betalen van steeds oplopende huurprijzen gemakkelijker gaat als je een kamer kan verhuren aan buitenlandse conferentiegangers.

We zitten heel kortbij de alternatieve Rio-top “Cupula dos Pavos”, waar heel wat internationale, maar vooral Zuid-Amerikaanse organisaties van de civiele samenleving duidelijk maken welke andere ontwikkeling zij wensen .Ik ontmoet mmandagavond nog collega  Frey Rondelez, die in Lima(Peru), de programma’s van 11.11.11 in Peru en Bolivië coördineert.

Dinsdag 19 juni  vroeg uit  de veren voor de trip met de bus naar het Riocentro, waar de conferentie plaatsvindt.
De accreditatie verloopt vloeiend: na 5 minuutjes sta ik met mijn badge in het hart van de onderhandelingen. Een relatief leeg hart omdat de delegaties die sedert vorig jaar werken aan een slotdocument sedert vannacht wachten op een laatste compromisvoorstel van het Braziliaanse voorzitterschap. Tegen 7 u is het voorstel bekend: te nemen of te laten zeggen de Brazilianen. Alleen waar een compromis mogelijk was , is er tekst. Willen delegaties meer dan moeten ze zelf het compromis bereiken.

Om 10.30 u is er de plenaire vergadering, waar de tekst wordt goedgekeurd. Bij  sommige delegaties waaronder de Belgische is er echte ontgoocheling: er was veel meer mogelijk.

De verwachting was immers: een tekst met haakjes waarover geen compromis bestaat en het overlaten aan de regeringsleiders om de haakjes weg te werken. Niets van dat : het Braziliaans voorzitterschap regeert met harde hand en krijgt uiteindelijk van alle delegaties het akkoord . We hebben de indruk dat het heel wat delegaties goed uitkomt. De Amerikanen willen helemaal niets: geen inspanningen, geen nieuwe financiële beloftes .Hun delegatieleider is overduidelijk: dolblij dat de reproductieve rechten –eis van de vrouwenorganisaties- uit de tekst zijn en deze tekst moet niet meer opengebroken worden of er is geen akkoord.

China en de G77 feliciteert Brazilië. Bolivië en Venezuela zijn tevreden omdat ze niet verplicht worden om het Green economy-model te volgen. Cuba wijst nog even op CBDR (gedeelde maar verschillende verantwoordelijkheid),Congo probeert nog even om samen met Kenya een versterkte UNEP te bepleiten, de EU steunt dit idee maar verklaart zich uiteindelijk akkoord. Egypte en Turkije en Saoudi-Arabië komt nog met felicitaties.  Noorwegen wijst op het belang van een veel ambitieuzer akkoord voor de toekomstige generaties en betreurt het schrappen van de reproductieve rechten. Applaus op de banken van heel wat onderhandelaars, maar het zal weinig baten.

Het is gedaan. De top is ten einde nog voor hij begonnen is. De regeringsleiders en Ministers kunnen nog even hun gedacht komen zeggen, maar zullen niet wagen om het akkoord op de helling te zetten.

Bij mij een déjà-vu gevoel zoals in 2009 in Kopenhagen: De VS en de opkomende economieën willen liefst zo weinig mogelijk internationale controle op hun economieën. De EU  anderzijds wil wel een internationaal kader voor duurzame ontwikkeling, maar staat gewoon buitenspel.

Komt daar nog bij dat de EU-economie zwak is en tevreden mag zijn dat naast de eigen belangrijke bijdragen aan het IMF tijdens de G-20 in Mexico op 18 en 19 juni, China en de andere opkomende economieën voor 100 miljard bijdragen heeft gezorgd zodanig dat het IMF nu beschikt over 456 miljard dollar reserve voor het redden van de Europese economie. Europa moet immers blijven consumeren zodat ook de opkomende landen kunne blijven produceren. Groei blijft ook nu nog de oplossing voor alle huidige crisissen. Duurzame ontwikkeling in het kader van armoedebestrijding, duurzame productie en consumptie als oplossingen en dit binnen de gebruiksruimte die onze planeet ons biedt is de oplossing van de Belgische coalitie Rio+20,  maar die oplossing is niet de oplossing van deze conferentie.

Rio +20 zal het ontwikkelingsmodel niet in vraag stellen, is vaag over de grenzen aan onze planeet en de rechten van de natuur en zal niet beslissen over een sterk internationaal kader die staten, bedrijven en internationale instellingen zal verplichten om zich te houden aan wat nodig is om de toekomst van de volgende generaties veilig te stellen.

Integendeel. De Staten zullen zich vrijwillig verbinden tot. De VN zal de bedrijven en de internationale instellingen vriendelijk vragen om in hun jaarrapporten aandacht te hebben voor ook andere dingen dan alleen maar economische groei. Op het vlak van handel (WTO) ook weer een vriendelijke vraag.

Twee beslissingen toch in het akkoord- voor de rest gaat het over herbevestigen, erkennen enz….

Er komt een High level forum binnen de algemene vergadering van de VN, bestaande uit 30 vertegenwoordigers, die zullen aangesteld worden door de 5 regionale groepen.Dit zou moeten gebeuren in september van dit jaar in New York. Tegen het jaar daarop moeten zij voorstellen formuleren voor de duurzame ontwikkelingsdoelen(SDG’s) en er indicatoren voor opvolging voorstellen. Ze moeten In overeenstemming zijn met de MDG’s ,moeten universeel zijn en dus gelden voor alle landen.Dit High Level Forum  neemt de rol over van het CSD (de Commissie voor Duurzame ontwikkeling)

In de financieringsdiscussie moet een intergoevernementeel team van 30 experts een evaluatie maken van alle bestaande financiële stromen via internationale financiële instellingen en VN-organen met als doel een meer coherent beleid voor te stellen.

Eén lichtpuntje. De subsidiëring van fossiel energiegebruik zal uitgefaseerd worden. Of hoe een mens soms blij kan zijn met een dode mus. Want hoe ze dat gaan controleren of opleggen blijft de vraag.

Binnen de discussie rond technologietransfer en patenten geen vooruitgang, evenmin trouwens in verband met mogelijke innovatieve financiering.

De betoging van de alternatieve top in de straten van Rio +20 is dan weer een succes. Gelukkig.

Vakbonden eisen sociale rechten en herverdeling. Milieugroepen en inheemse volkeren  nemen de Braziliaanse presidente onder vuur omdat ze de nieuwe boswet helemaal aan het uithollen is. Hele groepen betogers pleiten voor het behoud van de globaal gemeenschappelijke goederen en de rechten van de natuur en tegen de privatisering van en handel in deze goederen .De planeet moet hersteld en behouden worden. Twee beelden uit de betoging illustreren het bereikte akkoord:

1992 + 20 =0 of Rio en Rio+20 hebben niets bijgebracht behalve een grotere ongelijkheid in deze wereld.

En aan het kruis een zwangere vrouw ipv Jezus Christus om uit te beelden dat de reproductieve rechten verdwenen zijn uit de voorlaatste akkoordtekst.

JP De Leener is medewerker van 11.11.11

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!