Jacoba de Jonge te midden van de tentoonstelling in het Modemuseum van Antwerpen. (foto: Julia M. Free)
Nieuws, België, Antwerpen, Stampmedia, Tentoonstelling, Modemuseum, Jacoba de Jonge, MoMu -

‘Een leven in de mode’: Tweehonderd jaar vrouwenmode

Tachtig japonnen van de Nederlandse kostuumverzamelaarster Jacoba de Jonge zijn momenteel te zien in het Modemuseum in Antwerpen. Deze tentoonstelling toont aan welke grote rol de mode speelde in het dagelijkse leven van vrouwen uit de middenklasse in West-Europa tussen 1750 en 1950.

maandag 2 april 2012 18:17

Liefst 2.500 stuks telt de tentoonstelling. Het is de eerste keer dat het Modemuseum uitpakt met enkel historische kostuums. “Toch verloochenen we ons karakter als hedendaags museum niet”, zegt Wim Mertens, een van de curators.

Met de  tentoonstelling  wil het Modemuseum de rol aantonen  die mode speelde in het dagelijks leven van vrouwen uit de middenklasse in West-Europa. Mertens zegt dat deze focus geleidelijk is gegroeid. “Bij het contact dat we hadden met Jacoba de Jonge werd duidelijk dat een groot deel van haar collectie bestaat uit japonnen die wel modieus zijn, maar niet trendsettend. De maatschappelijke groep die de japonnen droeg, volgde de trends dus wel zo goed als mogelijk, maar bepaalde niet zelf de mode. Vandaag is dat in de middenklasse niet anders. Vandaar dat we hebben besloten om  niet alleen de topstukken te laten zien uit die tijd, maar vrouwenkleding te tonen in al haar facetten. Op die manier herkent de hedendaagse vrouw ook de kledingstukken.”

Voor eerdere tentoonstelling zoals ‘Ontrafel’ en ‘Zwart’ werkte het Antwerpse museum ook al samen met de Nederlandse verzamelaarster. Het ging toen  om een beperkt aantal kledingstukken. Wanneer bleek dat De Jonge bepaalde delen van haar collectie wou opbergen, heeft het museum meteen contact met haar opgenomen. “We hadden interesse in haar kostuums omdat we, met het oog op een permanente opstelling, volop bezig zijn met het uitbouwen van onze eigen collectie.”

Overname

Tot verbazing van het Modemuseum ging Jacoba de Jonge gretig in op het aanbod. Ze besloot zelfs haar volledige collectie over te dragen. “De reden waarom ik niet koos  voor een van de Nederlandse musea, is omdat zij enkel geïnteresseerd waren in een deel van de collectie”, verklaart de Jonge. “Zij wilden alleen hun eigen collectie aanvullen terwijl het Modemuseum geïnteresseerd was in de hele verzameling. Ik heb vijftig jaar zorgvuldig mijn collectie samengesteld, daarom is het heel leuk dat hij nu bij elkaar blijft.”

Een doorslaggevende factor voor de Jonge is ook dat een aantal van haar stukken gebruikt  worden voor de modeopleiding in Antwerpen. “Het is de bedoeling een studiecollectie te maken die voor de studenten toegankelijk is. Ze kunnen dan voor een opdracht bekijken hoe bijvoorbeeld een klassieke mouwinzet eruit ziet”, legt conservator Mertens uit.

Curator van het Modemuseum, Karen Van Godtsenhoven, is naast De Jonge en Mertens de derde grote speler in de totstandkoming van ‘Een leven in de mode’. Zij geeft aan dat het belangrijk is dat het museum een specifiek modemuseum is. “In onze toekomstige vaste collectie zal Jacoba de Jonge veel aan bod komen. Bij andere musea, is textiel of mode vaak een onderdeel tussen de andere collecties. Hier krijgt mode de volle aandacht.”

Moeilijke maten

Het is de eerste keer dat het Modemuseum een volledig historische tentoonstelling maakt. Dit bracht een aantal obstakels met zich mee. Zowel Mertens, Van Godtsenhoven als de Jonge vinden dat de grootste moeilijkheid was om alle jurken uit tweehonderd jaar vrouwenkleding goed op de moderne paspoppen te krijgen. “In de ene periode is er meer oog voor de taille, in de andere is een kaarsrechte rug essentieel, en dan ineens zaten de borsten weer heel hoog”, zegt Mertens. “Voor de afdeling mannequinage ( exposeren van kostuums) was al dat bijsnijden en bijvijlen een hels karwei. Ervaring hadden ze wel, maar het moest nu op een  ander niveau. In het verleden hadden we soms wel een aantal historische japonnen opgesteld, maar nooit zoveel als nu. Gelukkig kon De Jonge veel van haar kennis aan ons overbrengen.”

Onderscheiden van de rest

Met dit concept probeert het Modemuseum zich te onderscheiden van andere modetentoonstellingen die ook gebruikmaakten van de kostuums van de Jonge. “De andere tentoonstellingen waren eerder gebaseerd op high fashion. Ze waren specifiek  gericht om aan de hand van een aantal modeprenten de mode te tonen”, zegt Mertens. “Wij willen meer aan bod laten komen dan alleen de praalstukken. ‘Een leven in mode’ toont bijvoorbeeld ook sportkleding en een aantal zwangerschapsjaponnen. Daarmee sluit de tentoonstelling aan bij de huidige tijdsgeest waarin er heel veel interesse is voor sociale geschiedenis.”

Tien jaar Modemuseum

Voor het ambitieuze museum is niet alleen de overname van de collectie van Jacoba De Jonge een reden voor een feestje. Ook het tienjarig bestaan dit jaar is een belangrijke mijlpaal. Deze verjaardag viert het Modemuseum met grootse plannen voor de toekomst. De ontwikkeling van de permanente collectie betekent een automatische uitbreiding van de tentoonstellingsruimte. Waar die extra ruimte moet komen is nog wel een probleem. Want hoe vind je een plek in een gebouw dat naast tentoonstellingsruimtes al is gevuld met het Flanders Fashion Institute, de Modeafdeling van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, kantoren en depots? Van Godtsenhoven legt uit dat er aanvankelijk het plan bestond om te verhuizen, maar dat is nu niet aan de orde. “We profiteren van de bekendheid van het gebouw en de verweving ervan met de buurt, het modekwartier. Ook de samenwerking met de modeopleiding is erg betekenisvol voor ons. We willen hier dus blijven en op een andere manier zorgen dat het past.”

Een Leven in de Mode is nog tot 12 augustus te zien in het MoMu in Antwerpen.

© 2012 – StampMedia – Marieke Van Schoonhoven, foto: Julia M. Free

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!