Nieuws, België, Analyse -

Aanslag op moskee schreeuwt om duiding die er toe doet

Goede duiding kan helpen om complexe gebeurtenissen te begrijpen. Maar dan toch liefst duiding die vertrekt van dingen die vaststaan. Uitweidingen over vermoedens behoren tot het terrein van de speculatie. Dat bleek nog maar eens in de eerste reacties op de aanslag op de moskee in Anderlecht.

dinsdag 13 maart 2012 22:59

Na de mededeling van het parket over de aanslag op de moskee kan je een aantal dingen met zekerheid zeggen. Dat de verdachte de sjiitische gemeenschap wou treffen omdat hij hen verantwoordelijk acht voor het geweld in Syrië en dat hij alleen handelde.

Dan past het om even uit te leggen wat het verschil is tussen sjiieten en soennieten en om ook even te duiden wat het conflict in Syrië met dat verschil te maken kan hebben.

Maar veel dingen zijn nog onzeker. Zo staat er niets vast over de identiteit van de man of over zijn woonplaats. Toch kon je in sommige media vanochtend al uitweidingen lezen over de radicale islamitische stroming salafisme en over de wijk waar de aanslag werd gepleegd.

“Sjiitische moskee ligt in radicaal soennitische buurt”. Het staat in grote letters op de voorpagina van De Morgen. De moskee ligt vlak bij de voormalige redactielokalen van de krant. We hebben er vandaag nog even rondgewandeld. Deze wijk op zo’n halve kilometer van het Zuidstation is één van de meest multiculturele van Brussel.

Je loopt er voorbij de groothandelszaken in textiel. Sommige daarvan verkopen ook kleurrijke Afrikaanse stoffen. Er is een Roemeense speciaalzaak. Om de hoek ligt een protestants centrum en even verder een joodse school. Wonen hier ook radicale moslims? Ja, maar niet meer of minder dan in heel veel andere wijken in Brussel. Bovendien is de moskee inderdaad sjiitisch, maar er kwamen ook veel soennieten over de vloer. De werkelijkheid is soms complexer dan enkele schematische tegenstellingen.

De titel is nog om een andere reden problematisch. Die term ‘radicale moslims’ wordt zo vaak gebruikt dat het een uitgewoond begrip is geworden. Volgens sommige zijn vrouwen die een hoofddoek dragen al radicaal. Volgens anderen moet je daarvoor tenminste een gezichtssluier dragen.

In de beschouwingen over de aanslag op de moskee worden ook de radicale moslims bij uitstek, de salafisten met de vinger gewezen. Salafisten proberen hun geloof te beleven zoals dat werd gedaan in de tijd dat de profeet Mohammed leefde.

Er zijn wel wat salafisten in Brussel. Ze zijn ook heel herkenbaar aan hun kledij en gezichtsbeharing. Hun omgang met hun geloof is zeker radicaal, maar de overgrote meerderheid van hen is apolitiek en zweert geweld af. Dus ook op dat vlak is die term radicale moslims die steevast opduikt in relatie met geweld en terrorisme problematisch.

Of de dader van de aanslag een salafist is, zal het onderzoek moeten uitwijzen. Toch zullen we de komende dagen een pak artikels over het salafisme te verwerken krijgen. Eén specialist van de Arabische wereld kreeg al de vraag van een krantenjournalist om een “dag uit het leven van een salafist” te beschrijven.

Het is alsof we in de dagen na de racistische aanslagen van Hans Van Themsche een “dag uit het leven van een Vlaams Belanger” zouden voorgeschoteld gekregen hebben.

Toch roept de aanslag heel wat vragen op die best een genuanceerd antwoord krijgen. Hoe komt het bijvoorbeeld dat geloofsgenoten tegen elkaar worden opgezet in een regionaal conflict? Welke geostrategische krachten zitten daarachter? Welk spel spelen sommige media die die tegenstellingen hoog oppoken? En hoe komt het dat wat in Syrië gebeurt een fall-out heeft tot in Brussel? Vragen die we ook hier op deze website zullen proberen te beantwoorden.

In Terzake werd trouwens dinsdag al een poging ondernomen om op een serene, niet-sensationele manier een antwoord te zoeken op die vragen. Het mag een inspiratie zijn voor andere media.

Voor wie zijn afschuw wil tonen voor dit geweld is er zondag om 14u een witte mars die begint aan de moskee en eindigt aan het justitiepaleis. Afspraak aan Dokter de Meersmanstraat 33 in Anderlecht.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!