“Colombiaanse overheid blijft critici bespioneren”
Verslag, Nieuws, Wereld -

“Colombiaanse overheid blijft critici bespioneren”

BOGOTA — Medewerkers van Colombiaanse inlichtingendiensten blijven journalisten en mensenrechtenverdedigers onwettig bespioneren. Dat staat in een nieuw VN-rapport dat maandag in Bogota werd gepresenteerd. Een eerder spionageschandaal leidde vorig jaar tot de ontbinding van de Colombiaanse inlichtingendienst DAS en de vervolging van tientallen van haar medewerkers.

woensdag 29 februari 2012 11:29

Het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN schrijft in zijn rapport over 2011 dat het nog altijd klachten ontvangt van mensen die onwettig afgeluisterd en gevolgd worden, vooral van mensenrechtenverdedigers en journalisten. Mensenrechtenactivisten zeggen dat er ook na de sluiting van de DAS nog mails van hen werden onderschept of dat hun gegevensbestanden werden gestolen. Er zijn “aanwijzingen van de deelname van overheidspersoneel daarin, medewerkers van burgerlijke en militaire inlichtingendiensten inbegrepen”.

Schandaal

“De meeste van die zaken worden niet bestraft. Als er geen belangrijke vorderingen worden gemaakt bij de preventie, het onderzoek en de bestraffing van die feiten, zal het moeilijk te vermijden zijn dat ze zich blijven herhalen”, schrijven de auteurs van het rapport.

De Colombiaanse Minister van Binnenlandse Zaken Germán Vargas ontkent. “Het is niet waar. Er wordt niet illegaal afgeluisterd”, stelde hij in een reactie. Hij riep de VN ook op om met meer concrete klachten voor de dag te komen.

In 2009 brak in Colombia een groot schandaal uit over onwettige spionage. Medewerkers van de DAS bleken naast journalisten en mensenrechtenverdedigers ook politici van de oppositie en magistraten van het hooggerechtshof af te luisteren en lastig te vallen. Dat bleek zelfs in het buitenland te gebeuren, onder meer in Europa.

Rechtszaken

In oktober 2011 werd de DAS ontbonden. Een maand eerder was Jorge Noguera, directeur van de instelling tussen 2002 en 2005, tot 25 jaar cel veroordeeld. Het gerecht verklaarde hem medeschuldig aan een moord die in 2004 door een rechts doodseskader was gepleegd.

Tegen enkele van de opvolgers van Noguera, meer dan veertig personeelsleden van de DAS en medewerkers van de regering van president Álvaro Uribe (2002-2010) lopen zaken wegens onwettige spionage.

De VN dringen al sinds 1997 aan op maatregelen om te beletten dat de Colombiaanse inlichtingendiensten misbruik maken van de gegevens die ze over landgenoten verzamelen. Ook het nieuwe rapport bevat de aanbeveling dat “het updaten, verbeteren, wissen en bijhouden van persoonlijke informatie” beter geregeld moet worden. Ook het Grondwettelijk Hof van Colombia zelf had daar al op aangedrongen.

Vooruitgang

Volgens het nieuwe rapport heeft de regering van president Juan Manuel Santos die in augustus 2010 aan de macht kwam, op een aantal gebieden vorderingen gemaakt. In de zomer van vorig jaar keurde het Colombiaanse parlement een wet op de inlichtingendiensten goed die met hulp van de VN was geschreven. De wet definieert de grenzen en de doelstellingen van spionageactiviteiten zodat de kans op mensenrechtenschendingen kleiner wordt. Er werden ook commissies opgericht om de gegevensbestanden van de inlichtingendiensten te zuiveren van informatie die er niet in thuishoort, en om toe te zien op de activiteiten van de inlichtingendiensten.

Volgens Juan Carlos Monge, adjunct-directeur van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN in Colombia, gaat het “om een stap vooruit, maar niet om vooruitgang waar we helemaal mee tevreden kunnen zijn.” Monge oordeelt dat de parlementaire toezichtscommissie een zwak mandaat heeft, en dat er nog geen effectieve interne controlemechanismen zijn.

De VN vinden dat Colombia zijn inlichtingendiensten grondig moet hervormen en komaf moet maken met de “institutionele cultuur die tot mensenrechtenschendingen aanleiding gaf.”

– – – – – – – –
Auteur: Constanza Vieira

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!