Nieuws, Wereld, Afrika, Samenleving, Gezondheid, Aids -

Aids remt economie in Zuid-Afrika

Zonder hiv en aids zou Zuid-Afrika 4,4 miljoen meer inwoners hebben dan nu. Deze aanzienlijke vertraging in de bevolkingsgroei veroorzaakt ook een vertraging in economische groei en leidt tot sociale problemen, waarschuwen onderzoekers.

zondag 29 januari 2012 13:20

Nieuwe gegevens van onderzoeksorganisatie South African Institute for Race Relations (Sairr) laten zien dat Zuid-Afrika zonder hiv/aids dit jaar 55 miljoen burgers had kunnen tellen. Nu zijn dat er slechts 50,6 miljoen.

Zonder aids zou Zuid-Afrika naar schatting 77,5 miljoen inwoners tellen in 2040, 24,1 miljoen mensen meer dan nu wordt verwacht voor dat jaar.

“De afname van de bevolkingsgroei heeft een negatieve impact op Zuid-Afrika, omdat de groep met een leeftijd tussen 15 en 49 jaar het zwaarst getroffen wordt door hiv en aids”, zegt onderzoeker Thuthukani Ndebele. “Het gaat dus om het meest productieve deel van de bevolking.”

“Als er veel mensen in deze groep blijven overlijden, zal dat sociale en economische gevolgen hebben”, waarschuwt hij. Zuid-Afrika zal dan snel vaardigheden en werkkracht verliezen, wat leidt tot verlies van productiviteit.

Wezen

De analyse van het instituut laat zien dat bijna een derde van alle sterfgevallen in 2011 gerelateerd was aan aids en Sairr verwacht dat het aantal doden zal blijven stijgen. Het instituut voorspelt dat het aantal mensen met hiv of aids 2015 de 6 miljoen zal bereiken, het dubbele van het aantal in 2000.

Hiv en aids leiden niet alleen tot een lagere levensverwachting en hogere mortaliteit, ze zijn ook verantwoordelijk voor de sociale problematiek die zich voordoet als kinderen wees worden of gezinnen noodgedwongen door een kind draaiend gehouden moeten worden. In 2009 leefden 2 miljoen Zuid-Afrikaanse kinderen zonder hun ouders of met een ouder, volgens het VN-Kinderfonds Unicef.

“Bijna een derde van de Zuid-Afrikaanse bevolking, 31 procent, is jonger dan vijftien jaar”, zegt Siobhan Crowley van Unicef. “Dat betekent dat de bevolkingsopbouw ernstig uit balans raakt. De Zuid-Afrikaanse overheid heeft moeite die jongeren te bieden wat ze nodig hebben, op het gebied van onderwijs, welzijn en gezondheid.”

Armoede

Doordat deze leeftijdscategorie veel wezen kent en er ook veel gezinnen zijn die geleid worden door grootouders, wordt een grote aanslag gedaan op het overheidsbudget voor sociale zekerheid.

Sociale organisaties bevestigen dat de armoede toeneemt door hiv en aids. “Het aantal gezinnen dat hulp nodig heeft omdat er te weinig geld is voor de basisbehoeften, groeit continu”, zegt Bernice Roeland, directeur van de niet-gouvernementele organisatie AIDS Response in Kaapstad.

Als er geen gecoördineerde actie komt om nieuwe hiv-besmettingen te voorkomen en de bestaande infecties beter te bestrijden, wordt de situatie volgens haar binnenkort onhoudbaar.  “Sociale zekerheid, gezondheid, voedselzekerheid, armoede en huisvesting zijn allemaal nauw met elkaar verbonden”, zegt Roeland. “Als er niet voldoende geïnvesteerd wordt in onze kinderen, kan het sociale systeem uiteindelijk instorten.”

Zorgkosten

De Sairr-onderzoekers zeggen zich vooral zorgen te maken over de gevolgen van de hiv/aidsepidemie voor het openbare gezondheidssysteem. Volgens de Wereldbank gaf Zuid-Afrika in 2009 bijna 9 procent van het bruto binnenlands product (bbp) uit aan gezondheidszorg. Dat is bijna het dubbele van wat de meeste ontwikkelingslanden uitgeven aan zorg. Dit percentage zou in de toekomst nog hoger kunnen oplopen. 

“Negen procent is veel, en in de toekomst is er waarschijnlijk nog meer nodig als de overheid wil voorkomen dat de negatieve invloed van de aidsepidemie op de economie nog sterker wordt”, zegt Ndebele. Omdat mensen die behandeld worden met aidsremmers langer leven, lopen de kosten van de zorg ook op. “Aidsdoden kosten de overheid veel geld”, zegt hij.

Door de aidsremmers blijven mensen met hiv daarentegen langer economisch actief, wat ook weer geld oplevert. Experts uit alle disciplines wijzen erop dat vooral preventie van hiv  belangrijk is. Het is de enige manier om de kosten van de gezondheidszorg binnen de perken te houden. “In Zuid-Afrika woont 0,7 procent van de wereldbevolking en we hebben ongeveer 17 procent van alle hiv-besmettingen in de wereld”, zegt Ndebele. “Die correlatie moet veranderen.”

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!