In antwoord op duizenden vragen van bezorgde burgers over de fallout in Europa van de Fukushima-kernramp heeft CRIIRAD (Commission de Recherche et d’Informations Indépendantes sur la Radioactivité) een informatiepakket samengesteld over de risico’s van contaminatie van Jodium-131 in Europa.

Regenwater en Leidingwater
CRIIRAD heeft 8 stalen van regenwater genomen op verschillende plaatsen in Frankrijk. De waarden voor Jodium 131 zijn begrepen tussen 0.24 Bq/l en 4.9 Bq/l. Deze lage waarden brengen geen risico voort voor personen die zich zonder bescherming in de regen bevinden. Daarentegen is het af te raden om regenwater te gebruiken in de voeding vooral bij jonge kinderen. Water afkomstig van ondergrondse opvang of grote stromen zou geen problemen mogen stellen. De situatie bij water uit stilstaande waterpartijen zoals meren moet nader bekeken worden.

Voedsel dat mogelijk risico’s inhoudt.
Twee kategoriën zijn in aanmerking te nemen: bladgroenten zoals sla, spinazie, kool, zuring...(uitgezonderd indien ze in serres groeien); melk en verse kaas, vlees uitgezonderd voor vee dat nog op stal staat. De risico’s zijn zeker klein maar indien men rekening houdt met de mogelijke duur van de contaminatie, met specifieke voedingsgewoonten en de gevoeligheid bij bepaalde groepen van de bevolking, zijn we niet meer op het domein van het ‘te verwaarlozen risico’ en lijkt het goed om risico-gedrag te vermijden: vermijden van gevoelig voedsel gedurende de volgende weken als bazisvoeding. Deze maatregel betreft vooral kinderen, zwangere vrouwen en zogende moeders.

Bladgroenten
Het belang van de contaminatie hangt af van de radioactieve neerslag (in droge en vochtige vorm) maar ook van het vegetatieve stadium van de plant en de beschikbare oppervlakte voor de neerslag. Planten met grote bladeren worden het meest blootgesteld. Rekening houdend met de lucht-contaminatie, overdracht-coëfficiënten van lucht naar aarde en naar regen en van lucht en regen naar planten zou de Jodium-131-straling van enkele becquerel tot enkele tientallen becquerel per kg moeten bedragen.
De radioactieve deeltjes die neerslaan op de bladeren worden snel gemetaboliseerd door de plant en daarom is het wassen van de bladeren niet echt doeltreffend. (Sommige kooktechnieken laten echter toe om een deel van de radioactiviteit te elimineren)

Melk en verse kaas en vlees
Weide-dieren eten over uitgebreide oppervlaktes het gras af en slikken zo de radioactieve stoffen in die opgevangen werd door de vegetatie.Een deel van de contaminatie wordt snel geëlimineert maar een deel zet zich vast in de organen (in functie van de metabolische kenmerken van elke radionucleus) Het radioactieve Jodium concentreert zich in de schildklier van het dier maar wordt ook in de melkklieren vastgezet en overgebracht in de melk. Men vindt het eveneens in het vlees maar wel in kleinere concentratie.
De overdrachtsfaktor van gras naar melk varieert sterk naargelang het gaat om koeienmelk of melk van geiten of schapen. Bij deze laatsten ligt de contaminatie hoger.

Moet ik op mijn voeding letten?
De risico’s zijn heel klein maar indien rekening gehouden wordt met de mogelijke duur van de contaminatie, de bestaande specifieke voedingsgewoontes en de vatbaarheid van bepaalde groepen van de bevolking (kinderen, zwangere vrouwen en zogende moeders) zitten we niet meer in het domein van ‘verwaarloosbare’ risico’s en lijkt het nuttig om risicogedrag te vermijden.
De Euratom-richtlijn 96/29 legt de algemene principes voor stralingsbescherming vast die gelden in Europa. Zij geven aan dat de impact van nucleaire straling als verwaarloosbaar kan beschouwd worden als de stralingsdosis de 10 µSv/jaar niet overschreidt. Boven deze waarde is het aangewezen om maatregelen te nemen om de blootstelling te verminderen. In het geval van de radioactieve neerslag van Fukoshima gaat het vooral om de opname van Jodium-131 te beperken.
De hoeveelheid Jodium-131 vatbaar om een dosis van 10 µSv af te geven varieert sterk in functie van de leeftijd. Jonge kinderen (0-2 jaar) zijn het vatbaarst: de opname van een vijftigtal becquerel Jodium-131 volstaat om een dosis van 10 µSv aan hun organisme af te geven. Indien risicovoeding een orde van grootte van 1 tot 10 Bq/kg bevat is het gemakkelijk mogelijk dat in 2 tot 3 weken de drempel van de 10 µSv/jaar overschreden wordt.
Het is daarentegen gemakkelijk om de blootstelling te beperken door op de bazisvoedig te letten gedurende de volgende maand. Zo kan men melk met ‘lange bewaartijd’ verkiezen boven verse melk, niet teveel verse kaas en bladgroenten eten.

Hoelang zal de contaminatie duren?
Vandaag kan men alleen een minimale duur geven: grote hoeveelheden radioactief materiaal werden door de kerncentrale van Fukushima uitgestoten sinds zaterdag 12 maart. Tot op vandaag gaat de uitstoot verder. Dat betekent dat het aanvoeren van gecontamineerde lucht naar Europa blijft doorgaan met een tijdsverschil voor de verplaatsing van de radioactieve gassen en aérosols over 15 000 km.
De technische rapporten van de uitbater (TEPCO) en van de autoriteiten voor nucleaire veiligheid in Japan (NISA) laten vrezen voor verdere uitstoot over meerdere dagen tot meerdere weken. Indien de operatoren opnieuw moeten overgaan tot het laten ontsnappen van stoom om explosies te voorkomen kan nieuwe massale uitstoot zich voordoen. In Europa is de impact eerder laag en de beschermingsmaatregelen redelijk gemakkelijk uit te voeren. In Japan is het heel wat anders!

Nieuws, Europa, Economie, Milieu, Kernenergie, Fukushima -

Fukushima presenteert ook factuur aan Europa

BERLIJN - De kernramp in Fukushima heeft ook zware financiële gevolgen voor de Europese elektriciteitssector. Verscheidene grote elektriciteitsbedrijven en bouwers van kerncentrales hebben daarvoor gewaarschuwd.

maandag 26 december 2011 20:47

Johannes Teyssen, ceo van E.ON, een van de grootste elektriciteitsproducenten van Duitsland, waarschuwde voor de “buitengewone kosten” als gevolg van de regeringsbeslissing om tegen 2022 met kernenergie te stoppen.

De Vrije Universiteit van Berlijn berekende dat het openhouden van de acht kerncentrales E.ON en andere producenten een netto-inkomen van 1 miljoen euro per dag had opgeleverd.

Eerder deze maand hebben de vier belangrijkste elektriciteitsproducenten van Duitsland, E.ON, RWE, Vatenfall en EnBW, al aangekondigd dat ze twintigduizend banen schrappen en rekening houden met miljarden verliezen.

Areva

Ook het Franse staatsbedrijf Areva, dat kerncentrales bouwt en beheert en uraniummijnen en verwerkingsinstallaties voor kernafval exploiteert, kondigde voor miljarden aan verliezen aan en een inkrimping van het personeelsbestand. Dit jaar zou het verlies tot 1,6 miljard euro oplopen, volgend jaar tot 2,4 miljard.

De verliezen hebben onder meer te maken met de snel oplopende kosten van de bouw van nieuwe centrales in het Finse Olkiluoto en het Franse Flamanville. Bovendien kwam een einde aan het winstgevende partnerschap met Siemens, omdat de Duitse elektronicareus zijn nucleaire divisie sluit als gevolg van de ramp in Fukushima.

Alle landen zullen stoppen

Experts zoals Stefan Schurig, directeur klimaat en energie van de World Future Council, een internationale organisatie die zich in klimaatveiligheid heeft gespecialiseerd, zijn ervan overtuigd dat “Fukushima een van de laatste nagels aan de doodkist van de kernenergie was.”

“De catastrofe in Japan heeft de bestaande twijfels over de veiligheid van kernenergie bevestigd. Het is een kwestie van tijd voor alle landen geleidelijk stoppen met kernenergie.”

Volgens Schurig heeft Fukushima een veel grotere impact op de energiemarkt dan vorige milieurampen. “Het olielek in de Golf van Mexico dat door de explosie van Deepwater Horizon in 2010 was veroorzaakt, had geen blijvende gevolgen voor het gebruik van fossiele brandstoffen. Maar Fukushima maakte een einde aan de mythe dat geïndustrialiseerde landen als Japan absolute veiligheid konden garanderen bij de productie van kernenergie.”

Hernieuwbare energie

Bovendien legde de ramp de verborgen kosten van kernenergie bloot. Alleen al dit jaar kijkt Tepco, de operator van de centrale in Fukushima, aan tegen schadeclaims voor meer dan 34 miljard euro.

Hernieuwbare energiebronnen zoals wind, zon en biomassa, zijn aanzienlijk minder duur en zullen nog goedkoper worden naarmate de technologie evolueert, zegt Schurig.

E.ON kondigde deze maand niet alleen aan dat het aandeel van kernenergie in zijn productie vermindert maar ook dat het de komende vijf jaar 7 miljard euro in hernieuwbare energiebronnen investeert, vooral in windturbines in zee en zonne-energie.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!