Grootmachten lonken allemaal naar Birma
Verslag, Nieuws, Wereld -

Grootmachten lonken allemaal naar Birma

BANGKOK — Het recente bezoek van de Amerikaanse buitenlandminister Hillary Clinton aan Birma kreeg wereldwijd veel aandacht, maar de invloed van China op het Zuidoost-Aziatische land blijft veel belangrijker. Ook voor India, de andere opkomende macht in de regio, heeft Birma een groot strategisch belang.

maandag 5 december 2011 13:18

Birma, dat sinds 1962 opeenvolgende militaire regimes kende, was decennialang een internationale paria. Maar nu verdringen de voormalige critici van het regime zich om de diplomatieke banden met het land te herstellen. Dat heeft allicht te maken met de voorzichtige democratisering in het land. Maar het toenemende strategische belang van Birma weegt zeker even zwaar.

Chinese investeringen

Birma staat vooral weer op de wereldkaart door zijn goede relaties met China. Die samenwerking begon in de jaren tachtig, nadat de VS hun relaties met het Zuidoost-Aziatische land hadden verbroken na de harde aanpak van de democratiseringsbeweging in Birma. Nu is China alomtegenwoordig in Birma, van de drukke stadjes aan de grens tussen de twee landen tot in Mandalay, de Birmese havenstad die China toegang geeft tot de Indische Oceaan.

Mandalay, de laatste hoofdstad van het koninkrijk Birma, is de op een na grootste stad van Birma, maar nu zijn hele straten en wijken er vast in Chinese handen. De Chinese dominantie valt op omdat er geen Amerikaanse of Europese concurrenten aanwezig zijn. Dat is het gevolg van de sancties waarmee de VS en de Europese landen Birma jarenlang probeerden te overtuigen de mensenrechten meer te respecteren.

Jade, hout en aardgas

Maar Birma is niet zomaar onderworpen aan de Chinese almacht, zegt de historicus Thant Myint-U. De Birmees Thant, de kleinzoon van VN-secretaris-generaal U. Thant, is de auteur van Where China Meets India: Burma and the New Crossroads of Asia, een boek over het strategische belang van Birma. China heeft Birma nodig, zegt Thant. China is uit op de rijke voorraden aan jade, hout en aardgas die het land biedt, maar wil vooral een oplossing voor het ‘dilemma van Malakka’. Alle olietankers die vanuit het Midden-Oosten naar Oost-Azië varen, moeten door de straat van Malakka, een zee-engte tussen het Indonesische eiland Sumatra en het Maleisische schiereiland Malakka. Een nieuwe oliepijpleiding die door Birma naar China voert, kan de Chinese afhankelijkheid van die kwetsbare zeeweg verminderen.

Van 1988 tot 2010 investeerde China 12 miljard dollar (9 miljard euro) in Birma, meer dan alle andere buitenlandse investeerders samen. De handel tussen China en Birma was in 2010 al 4,4 miljard dollar (3,3 miljard euro) waard.

Interesse uit India

Intussen toont ook India, de andere regionale grootmacht, steeds meer interesse in Birma. Thant oordeelt dat Birma voor India een bruggenhoofd kan worden in de verovering van markten in Oost-Azië. De twee landen hebben historische banden, maar India moet wel nog veel achterstand op China goedmaken. De steden in het verre noordoosten van India, dicht bij de grens met Birma, zijn slaperige provincienesten in vergelijking met de groeicentra op de grens tussen Birma en China. De Indiase investeringen in Birma bedragen nog maar een fractie van de Chinese, en de handel tussen de twee landen was vorig jaar 1,2 miljard dollar (895 miljoen euro) waard.

Birma zal volgens Thant hoe dan ook geostrategisch alleen belangrijker worden door de rivaliteit tussen India en China. “Het nieuwe Birma kan de verhoudingen in heel Azië veranderen”, stelt hij.

– – – – – – – –
Auteur: Marwaan Macan-Markar

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!