Democratie, Italië, Europese Unie, EU, Berlusconi, Eerste minister -

[Opinie] Made in Italy: Democratie

woensdag 2 november 2011 19:23

Hij heeft 90% van de Italiaanse media in handen, waaronder de RAI, nationale kranten en copyrights op een vierde van alle Italiaanse boeken. In drie processen staat hij terecht voor fraude, corruptie en seks met een minderjarige. Jonge, wulpse meiden noemen hem Papi. En hij bekleedt het hoogste openbare ambt in Italië. Onder Silvio Berlusconi kreeg de democratie een eigen invulling: made in Italy.

In 1951 lag Italië mee aan de basis van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS) die later zou uitgroeien tot de Europese Unie (EU) in haar huidige vorm. Die EU doet er alles aan om zich te profileren als een democratie, dus laten we er even een definitie van een democratie bij halen:

Een democratie is een regering waar het volk de macht heeft zijn vertegenwoordigers te kiezen tijdens [vrije] verkiezingen. De democratie garandeert gelijke rechten voor elke burger in de deelname aan de openbare macht. Het gaat om een regeringsvorm ten voordele van het volk, dat tegelijkertijd regeert en geregeerd wordt.[1]

De Italiaanse bevolking krijgt inderdaad de kans om elke vijf jaar haar vertegenwoordigers in de regering te kiezen. Elke Italiaanse burger heeft ook het recht om deel te nemen aan die verkiezingen. Het is vooral de laatste zin in de definitie die een nare bijklank gekregen heeft: de Italiaanse regering is er ten voordele van de bevolking. Er zijn feiten, die tot grote spijt van sommigen bewezen kunnen worden, die het tegendeel bewijzen. Canapébenoemingen en nepotismo – vriendjespolitiek – zijn schering en inslag. Fraude en corruptie zijn praktijken die zelfs de hoogste openbare functies doen verrotten. Een Eerste Minister van een Europees – democratisch – land is hoofdbeklaagde in processen rond corruptie en seks met minderjarigen en kan toch aanblijven. Onbegrijpelijk. Dat de macht van het volk is uitgehold, beaamt ook Barbara Spinelli (Repubblica). Het moge ondertussen ook duidelijk zijn dat Italië zelf niet in staat is om de rotte appels uit de mand te halen. Zelfs tweeënvijftig vertrouwensstemmingen in het Italiaanse parlement zijn niet voldoende om Berlusconi van de troon te jagen. Onafhankelijke regeringsleden draaien met de wind – of met de portefeuille – al naargelang de grillen van il Capo. Het vaak gehoorde argument “Als de regering-Berlusconi valt, is er niemand om zijn plaats in te nemen” is echter niet onterecht. Linkse politici geven zelf toe dat er geen links blok is. De oplossing moet bijgevolg van buitenaf komen. Als de EU zich kan moeien met nationale begrotingen en banken, waarom dat niet met de naleving van de nationale grondwetten? Een van de stichters van de EU treedt zijn eigen grondwet met de voeten en doet zelfs geen moeite om het te verstoppen. De EU laat echter niets van zich horen, want ze heeft het te druk met constante geldinjecties in de verloren Griekse economie.

La Repubblica publiceerde onlangs audiobestanden en transcripties van telefoongesprekken in 2009 tussen onder ander Berlusconi en een Italiaanse zakenman. Il Cavaliere maakte daarin duidelijk dat hij de Italiaanse justitie liever kwijt dan rijk is. Hij droomt van een revolutie die de ‘linkse’ justitie zuivert en als het even kan ook de ‘linkse’ kranten – waaronder La Repubblica. Hij valt de rechterlijke macht en de officieuze vierde macht expliciet aan. Berlusconi’s ideaalbeeld is duidelijk een regering die alles in handen heeft: justitie, uitvoerende en wetgevende macht, en de pers. In een deel van zijn opzet is hij reeds geslaagd. Het is voor Belgen haast onvoorstelbaar dat Yves Leterme eigenaar zou zijn van de VRT, de VMM (Vlaamse Mediamaatschappij) en quasi alle nationale kranten. In Italië is die situatie echter realiteit. Een realiteit die wel eens aangekaart werd in het Europese Parlement, maar waar verder niets mee gebeurd is.

De Italiaanse situatie tast niet enkel de reputatie van het land zelf aan, maar is een aanfluiting voor de hele Europese Unie. Een unie die haar lidstaten niet kan verplichten hun eigen grondwet te respecteren, verliest aan legitimiteit en gezag. En laat dat nu net datgene zijn waar de EU nood aan heeft om zich te handhaven in de huidige economische, en ja, politieke crisis.

“We zijn op een punt beland waar ik ontslag neem of waar we de revolutie ontketenen. We brengen miljoenen mensen op straat, we zetten het Milanese justitiepaleis buiten spel, we belegeren La Repubblica, …
– Premier, met alle respect, maar laten we die eerste optie buiten beschouwing laten” (Berlusconi in gesprek met zakenman Lavitola, 2009)

[1] Definitie van website Volksvertegenwoordiging Regio Emilia-Romagna

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!