Opinie, Nieuws, Samenleving, Racisme, België, Onderwijs, Opinie, Discriminatie, Federatie van Marokkaanse Verenigingen -

Naar efficiënte klachtenprocedures in basis- en secundair onderwijs

De FMV wordt al jaren geconfronteerd met mistoestanden in sommige scholen zoals discriminatie en racisme, betwistingen bij toekenning van B- en C-attesten, toepassen van orde- en tuchtmaatregelen, delibererende klassenraden die ongecontroleerd beslissingen kunnen nemen, interne administratieve beroepscommissies waarvan de procedure en de samenstelling bepaald worden door de inrichtende machten.

woensdag 28 september 2011 17:50

Bij deze procedure bestaat de mogelijkheid dat het betrokken personeel ofwel over hun eigen beoordeling of die van hun collega’s moet oordelen. Kortom een procedure waarbij scholen tegelijkertijd ‘rechter’ en ‘betrokken partij’ zijn. We hebben het gevoel dat bij heel wat bijeenkomsten van beroepscommisies de beslissingen al genomen zijn vooraleer ze bijeenkomen.

Zelfs de Raad van State staat in deze machteloos. De Raad van State kan immers slechts een uitspraak doen over het feit dat de delibererende klassenraad al dan niet opnieuw moet bijeenkomen om over haar beslissing opnieuw te delibereren. De Raad van State is immers niet bevoegd om de school te verplichten een nieuw attest toe te kennen.

De Federatie van Marokkaanse Verenigingen (FMV) en heel wat organisaties die klachten behandelen, worden verplicht om onnodig veel energie te stoppen in het behandelen van klachten, waarvan de kans daarenboven groot is dat ze geen resultaat opleveren.

Het behandelen van klachten verzuurt vaak de relatie met of tot het onderwijs. Veel ouders dienen meestal geen klacht in omdat ze uit de feiten weten dat dit toch weinig of niets uithaalt. Voor veel leerlingen en ouders rest niets anders dan het verdict van de school te aanvaarden. Ontgoocheling, ongeloof, woede – die jaren, soms een leven lang nazinderen – zijn vaak het resultaat van een onrechtvaardige behandeling.

Diverse instanties signaleerden tevergeefs wantoestanden en de rechteloosheid van ouders en hun kinderen in het onderwijs. Vaak is het enige antwoord van de school er één van negeren en ontkennen van de klachten, van misprijzen, agressiviteit, dreigementen tegen de betrokkenen en tegen diegenen die de belangen van deze leerlingen opnemen en de wantoestanden aan het licht brengen.  

Begin dit jaar stelde een van de Vlaamse parlementariërs een schriftelijke vraag aan Vlaams minister van Onderwijs, Pascal Smet (SP.A).

In het hoger onderwijs opteerde ze in het kader van de klachtenbehandeling voor een dubbele beroepsprocedure: een intern en een extern beroep. Er werd een administratief rechtscollege geïnstalleerd, namelijk de ‘Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen’. Dit rechtscollege werkt autonoom en zou goede resultaten opleveren.

Volgens de minister wijzen de betrokken onderwijsinstellingen op de voordelen: “(…) in die zin dat de onderwijs- en examenreglementering nauwkeuriger in het licht van de administratieve rechtsbeginselen worden opgesteld en bijv. de examenbeslissingen beter gemotiveerd worden, wat op termijn tot een daling van het aantal ingestelde beroepen zal leiden (…).”

Minister Smet vermeldt tevens in zijn antwoord aan het parlementslid dat schoolbesturen van het secundair onderwijs geen statistische of andere informatie moeten verstrekken aan het departement onderwijs over de eventuele beroepsprocedures tegen omstreden eindbeslissingen van delibererende klassenraden.

Hij stelt tevens dat een evaluatie van het huidig systeem van beroepsprocedures in het secundair onderwijs niet gepland is. Hij verklapt wel dat hij de bedoeling heeft aan Vlaamse regering en parlement een ‘minidecreet’ voor te leggen met diverse bepalingen die de rechtsbescherming van leerlingen kunnen versterken en verfijnen, zij het met eerbied voor de pedagogische autonomie (rechten) van de onderwijsinrichters.

Op de vraag of de minister een herziening van de beroepsprocedure over de uitreiking van attesten in het secundair onderwijs noodzakelijk vindt, stelt hij: “Ik zal onderzoeken of er – naar analogie met de procedure in het hoger onderwijs – een administratief rechtscollege voor betwistingen over de uitreiking van attesten in het secundair onderwijs wenselijk is”.

Dringende aanpak van de klachtenbehandeling in basis- en secundair onderwijs meer dan nodig 

De Federatie van Marokkaanse Verenigingen (FMV) is voorstander van de noodzaak aan registratie en evaluatie van de beroepsprocedures.

De FMV is op basis van haar (negatieve) ervaringen met interne beroepscommissies van oordeel dat een administratief rechtscollege voor de betwistingen op het gebied van uitreiking van attesten niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk is.

Tevens is de FMV van oordeel dat de klachtenbehandeling in het basis- en secundair onderwijs ten gronde dient aangepakt te worden, hoofdzakelijk op volgende twee domeinen: 

– Ten eerste moeten de klachtenbehandeling en -procedures eenvoudig en laagdrempelig zijn. Ouders zien er vaak tegenop, ze zien door het bos de bomen niet meer. Waar kunnen ze met welke vraag of met welke klacht terecht? De bevoegdheden van de verschillende organen die actief zijn rond klachtenbehandeling, moeten duidelijker zijn.

– Ten tweede, ligt het voor de hand dat ouders terecht moeten kunnen bij het Lokaal Overlegplatform (LOP), als er geen oplossing komt op het niveau van de school voor een klacht over het inschrijvingsrecht. Het LOP kan na eventuele bemiddeling doorverwijzen naar de Commissie Leerlingenrechten.

Op gemeentelijk en stedelijk niveau kunnen de bestaande 13 Meldpunten Discriminatie samenwerkingsverbanden aangaan met de Meldpunten (onderwijs) van de niet-onderwijsverstrekkers of een adequate werking opzoeken over klachtenbehandeling in het onderwijs.

Op Vlaams niveau pleit FMV voor

Een onafhankelijke en laagdrempelige ‘Commissie Klachten in het Onderwijs’ met een juridische bevoegdheid waar alle leerlingen en alle ouders met alle klachten over het onderwijs terecht kunnen. Een instantie die maatregelen kan afdwingen waaraan scholen, directies en schoolbesturen zich moeten houden. Klachten komen al te vaak via interne procedures van de onderwijsnetten in de doofpot terecht.

Deze Commissie kan zich inspireren op de werkwijze van de Commissie Leerlingenrechten of de bevoegdheden van de Commissie Leerlingenrechten kunnen uitgebreid en verfijnd worden. Ofwel verwerft de Commissie de bevoegdheid om zelf administratieve sancties op te leggen, ofwel wordt de Commissie op termijn omgevormd tot een nieuw administratief rechtscollege.

Een ombudsman/vrouw voor het onderwijs 

De FMV doet een oproep aan alle ouders en leerlingen uit de migratie om hun ervaringen over te maken aan FMV of rechtstreeks via mail/telefoon/persoonlijk contact op te nemen om hun verhaal en ervaringen te vertellen. Deze ervaringen moeten de minister en het Vlaams parlement overtuigen van de noodzaak om de voorstellen van FMV en andere klachtenbehandelaars in het onderwijs te honoreren.

Marc Laquière

Marc Laquière is pedagogische raadgever bij de Federatie van Marokkaanse Verenigingen (FMV).

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!