Dilma Rousseff wordt eerste vrouwelijke president van Brazilië

Rousseff scoort met strijd tegen corruptie

RIO DE JANEIRO — De Braziliaanse president Dilma Rousseff kan op steeds meer steun rekenen met haar harde aanpak van de corruptie. In haar eerste acht maanden moesten al vier ministers opstappen. Ze krijgt daarvoor applaus van de oppositie en van Facebookgroepen.

donderdag 1 september 2011 16:54

Sinds Dilma Rousseff begin dit jaar het roer overnam van Luiz Inácio Lula da Silva, beiden van de linkse Arbeiderspartij (PT), moesten de kabinetschef (in Brazilië de belangrijkste ministerpost), de ministers van Landbouw en Transport en de viceminister van Toerisme opstappen. Kabinetschef Antonio Palocci was in een slecht daglicht komen te staan toen bleek dat zijn patrimonium ineens sterk was toegenomen.

Ook tientallen topambtenaren die verdacht werden van corruptie werden de laan uit gestuurd. Zowel de Arbeiderspartij als geallieerde partijen deelden in de klappen.

Geen eenvoudige meerderheid

Niettemin zegt de president dat de strijd tegen corruptie niet haar hoofdbekommernis is, wel die tegen de armoede. Die uitspraak wordt niet zozeer aan haar bescheidenheid toegeschreven, wel aan het delicate evenwicht tussen de partijen die de Arbeiderspartij steunen in het Congres.

In de Kamer van Afgevaardigden is de PT het grootste blok, met 86 van de 513 zetels. In de Senaat heeft de PT slechts 14 van de 81 zetels, daarmee is ze het tweede grootste blok, na de Partij van de Democratische Braziliaanse Beweging (PMDB), die 20 senatoren telt. In geen van beide kamers heeft de PT een eenvoudige meerderheid, daarom heeft ze de steun nodig van vijftien zeer uiteenlopende partijen.

Sinds de start van de grote schoonmaak onder de ministers haakte al één bondgenoot af, de Republikeinse Partij. En in de rangen van de PMDB werd het ongenoegen zo groot dat de belangrijkste bondgenoot ermee dreigde de begroting te blokkeren, net op een moment dat Brazilië dringend moet besparen.
Front tegen Corruptie en Straffeloosheid

Voor politiek analist Maurício Santoro van de Stichting Getulio Vargas is het niet duidelijk tot hoever de president wil gaan in haar strijd tegen de corruptie. Het is goed mogelijk dat “ze eenvoudigweg reageert op de aanklachten.” Maar het lijdt geen twijfel dat Rousseff, of ze het nu wil of niet, “veel verder gaat dan welke president ook die haar voorafging.”

Dat vinden ook de 22 senatoren die in augustus het Niet-partijgebonden Front voor de Strijd tegen Corruptie en Straffeloosheid hebben opgericht. Het doel van de groep is Rousseff in het Congres van voldoende steun te voorzien op momenten dat bondgenoten beginnen dwarsliggen.

Dat dwarsliggen is “chantage”, zegt medeoprichter Pedro Simón, een onafhankelijk senator van PMDB-strekking. Het Front is al overleg gestart met de Orde van Advocaten van Brazilië en de Nationale Bisschoppenconferentie. Simón roept de partijen op goed na te denken over de situatie en vraagt de president bij de keuze van ministers te kijken naar “met capaciteiten en een eerlijke biografie”.

Steun op Facebook

“We stellen duidelijk dat president Dilma op ons kan rekenen om, als het nodig is, de straat op te gaan en de Braziliaanse bevolking te mobiliseren om maatregelen tegen de corruptie te steunen”, zegt een ander lid van het Front, senator Randolfe Rodrigues van de linkse Partij Socialisme en Vrijheid, een partij die in de oppositie zit.

Bij de bevolking zelf beweegt er al iets. Op Facebook groeien bewegingen zoals Allemaal Samen tegen de Corruptie. Via de pagina van de beweging kondigden op korte tijd 19.000 personen aan dat ze op 20 september zouden deelnemen aan een manifestatie in Rio de Janeiro.

“Ik heb geen auto met een geluidsinstallatie, en ik steun geen enkele politicus of partij, ik wil alleen maar duidelijk stellen dat ik genoeg heb van deze schande”, staat op de pagina van de Facebookgroep te lezen. “Ik ben Braziliaan en inwoner van Rio en ik ben deze hele zaak beu.”

De beweging roept de manifestanten op zich in groen en geel te kleden, de kleuren van de Braziliaanse vlag.

Campagne tegen corruptie

Voor ex-parlementslid Fernando Gabeira van de Groene Partij, eveneens een oppositiepartij, heeft de regering tot nog toe alleen maar gereageerd op mediaberichten over corruptie. “De regering heeft tot nog toe alleen maar gereageerd op een campagne tegen corruptie, ze heeft niet zelf het voortouw genomen. Maar binnen de regering zijn er zeer machtige stromingen die niet willen dat deze beweging tegen corruptie zich verder ontwikkelt.”

Volgens een studie van de Federatie voor Industrieën van São Paulo verliest Brazilië jaarlijks 1,38 tot 2,3 procent van zijn bruto binnenlands product als gevolg van corruptie. De studie uit maart 2010 becijferde dat met het geld, 18 tot 30 miljard euro, 16,4 miljoen leerlingen extra openbaar onderwijs zouden kunnen volgen, 24,6 miljoen mensen extra elektriciteit zouden kunnen krijgen of 23,3 miljoen gezinnen hun huizen van sanitair zouden kunnen voorzien.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!