Toestand in Libië werpt schaduw over VN-Veiligheidsraad
Nieuws, Wereld -

Toestand in Libië werpt schaduw over VN-Veiligheidsraad

NEW YORK — De VN-Veiligheidsraad vindt geen gepast antwoord op het bloedig neerslaan van protest en het doden van burgers in Syrië. Vooral het aanhoudende conflict in Libië werkt verlammend, menen diplomaten bij de Verenigde Naties.

dinsdag 2 augustus 2011 16:10

Door de verwoesting die westerse militairen in Libië hebben aangericht, zogezegd om de burgerbevolking te beschermen, verzetten alvast permanente leden Rusland en China zich tegen forse actie aan het adres van Syrië. Volgens een diplomaat geloven de Chinezen en Russen dat “westerse landen een resolutie tegen Syrië verkeerdelijk zouden interpreteren om aanvallen uit te voeren tegen Damascus, zoals ze dat deden met Libië”.

Zowel Rusland als China hebben sterke politieke, economische en militaire belangen in Syrië. Die willen ze ook beschermen tegen sancties van de VN.

Peggy Hicks van Human Rights Watch (HRW) denkt ook dat sommige lidstaten, vooral in het Zuiden, terughoudend zijn door de toestand in Libië. Maar de hoge nood voor de Veiligheidsraad om zich uit te spreken over Syrië moet deze kwesties overstijgen, vindt ze. “Het Syrische volk mag niet de prijs betalen van deze onenigheid.”

Patstelling

De resolutie over Libië van mei gaf bevoegde lidstaten het recht om “de nodige maatregelen te treffen” (lees: militaire interventie) om burgers te beschermen tegen aanvallen van Khadaffi’s troepen. Het gevolg waren aanhoudende NAVO-bombardementen in Libië. Toen onthielden vijf van de vijftien landen in de Veiligheidsraad zich bij de stemming: China, Rusland, India, Brazilië en Duitsland. Minstens vier van hen kanten zich nu tegen een veroordeling van Syrië.

Phyllis Bennis, directeur van het New Internationalism Project aan het Institute for Policy Studies, stelt dat de interventie in Libië door de VS en NAVO met de steun van de VN geen einde heeft gemaakt aan de dictatuur. Het escaleren van de burgeroorlog heeft volgens haar geleid tot een militaire patstelling en een stijgend aantal slachtoffers aan alle zijden.

“Het is bijna zeker dat het tekortschieten van de VN-resolutie om de bevolking te beschermen, diplomatie te bevorderen of het einde van de gevechten in Libië te onderhandelen een belangrijke verklaring is voor de terughoudendheid van de Veiligheidsraad om te reageren op het bloedbad in Syrië”, verklaart Bennis.

Ban Ki-moon

Mogelijk komen de 15 lidstaten van de Veiligheidsraad later deze week met een “presidentiële verklaring” over Syrië aanzetten, of met een politiek gematigde resolutie. Ook Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika (de BRICS-landen) voelen zich niet geroepen om in te grijpen. Ze vrezen dat een politiek gedestabiliseerd Syrië impact zal hebben op Israël, Libanon en Iran in de regio.

Volgens Hicks van HRW hebben de afschuwelijke aanvallen op vreedzame manifestanten in Syrië afgelopen weekend een nieuwe impuls gegeven aan de besprekingen in de Veiligheidsraad. “We hopen dat de Raad nu actie zal ondernemen om Syriës optreden te veroordelen en vragen dat een missie van de VN-Mensenrechtenraad onmiddellijk toegang krijgt tot het land.”

De VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon liet weten “zeer bezorgd” te zijn over de berichten dat honderden betogers werden verwond en gedood in Hama en andere Syrische steden. Hij riep de Syrische regering op het gewelddadige offensief te staken en herinnerde de autoriteiten aan hun plicht om de mensenrechten van de bevolking te respecteren.

Internationaal Strafhof

Bennis van het Institute for Policy Studies vindt het een goede zaak om een herhaling van de desastreuze NAVO-interventie in Libië te vermijden. Maar niets doen betekent dat de VN aan hun plicht verzaken om op andere manieren te reageren op deze crisis.” Ze denkt bijvoorbeeld aan een aanhoudingsbevel van het Internationaal Strafhof, maar dan moeten naast de Syrische president ook belangrijke militaire gezagvoerders ter verantwoording worden geroepen.

Behalve de verdeeldheid over Libië spelen ook andere zaken mee. Bennis wijst op de politieke en economische banden die invloedrijke leden van de Veiligheidsraad al decennialang onderhouden met het regime van Assad. En hoewel Syrië Hamas en Hezbollah steunt, is het duidelijk dat Israël verkiest dat president Assad aan de macht blijft. Al 44 jaar is het relatief rustig gebleven aan de grens met Syrië. De VS hopen nog steeds dat ze Syrië kunnen wegleiden van Iran en nemen genoegen met het status-quo.

“Bijgevolg is er in de Raad weinig animo voor maatregelen die verder gaan dan economische sancties om druk te zetten op Damascus”, besluit Bennis.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!