‘Verstrenging snel-Belgwet is discriminerend’

De wijzigingen in de snel-Belgwet die nu op tafel liggen zullen de toegang tot het bekomen van de Belgische nationaliteit enorm inperken. 'Dit is discriminerend en treft vooral de sociaal zwakkeren,' vinden vzw Objectief en de Franstalige tegenhanger Mrax. Ze maken zich zorgen en trekken aan de alarmbel op de Internationale Dag tegen Racisme.

maandag 21 maart 2011 22:45

In de commissie Justitie gaat men binnenkort stemmen over de wijzigingen in de voorwaarden om Belg te worden. “Zoals de plannen er nu voorliggen, zal men de toegang tot de Belgische nationaliteit fors inperken,” zegt Eddy Maes van vzw Objectief.

Wie hoort erbij?

“De goedkeuring van de snel-Belgwet in 2000, die in de praktijk helemaal niet zo snel was, gaf een duidelijk signaal aan de migrantenbevolking dat ze erbij horen. De recente wijzigingen geven het tegenovergestelde signaal. Dat is ook duidelijk het standpunt van de N-VA en de anderen in de commissie. Ze beschouwen de toekenning van de nationaliteit als een bekroning van een langdurig integratieproces.”

“In de plannen die voorliggen, wil men de nodige verblijfsduur om de aanvraag te kunnen indienen optrekken tot tien jaar. Daarnaast wil men een integratie- en taaltest invoeren. We vinden dit een duidelijk signaal van uitsluiting.”

“Onze opvatting is dat nationaliteitsverwerving een hefboom is van sociaal-economische integratie. En dat blijkt ook uit een recente studie van het Centrum voor Sociaal Beleid in Antwerpen.”

Andere origine problematiseren

“Officieel wil men nationaliteitsverwerving migratieneutraal maken, dus dat men niet meer via de naturalisatie verblijfsrecht krijgt. Maar eigenlijk surft deze verstrenging vooral op een Europese sfeer die de aanwezigheid van mensen van een andere origine problematiseert.”

“Er zit ook een deel disciplinering in. Men wil in het voorstel ook de mogelijkheden voor het afnemen van de Belgische nationaliteit vergemakkelijken. Het wordt een soort van zwaard van damocles. ‘Pas op als je niet braaf bent, nemen we je nationaliteit terug af.’ Zo krijg je ook een sterker onderscheid in het soort Belgen. De Belg-Belgen en daarnaast diegenen die de Belgische nationaliteit verkregen hebben maar het terug kunnen kwijtspelen.”

Geen naturalisatie voor werklozen

“We zien ook uit studies over de verstrenging van naturalisatiewetten die gebeurd zijn in de buurlanden, dat de beperking vooral de sociaal zwaksten treft. In het N-VA- voorstel komen mensen die werkloos zijn of leefloon trekken zelfs niet meer in aanmerking voor een naturalisatie. Daar zie je dat het expliciet een sociale selectie is. Terwijl die groep er juist het meeste belang bij heeft om de Belgische nationaliteit te verwerven voor de versterking van haar sociaaleconomische positie. De sociale kloof wordt verscherpt. Dit gaat volgens ons de verkeerde kant op.”

Belgische identiteitskaart helpt aan werk

“Het Centrum voor Sociaal beleid in Antwerpen heeft de tewerkstellingsgraad onderzocht van niet EU-burgers. Van de groep die geen Belgische nationaliteit heeft, is 43 procent tewerkgesteld. België is sowieso één van de slechtste leerlingen in Europa op het vlak van tewerkstelling van niet EU-burgers.”

“Uit hetzelfde onderzoek blijkt wel dat 55 procent van de mensen die wel een Belgische nationaliteit hebben aan werk geraken. Je hebt dus een kwart meer kans als niet EU-burger met de Belgische nationaliteit om stabiel werk te vinden. Men heeft dat vergeleken met een aantal andere parameters zoals leeftijd, geslacht etc. maar deze oefenen minder invloed uit dan het hebben van de Belgische nationaliteit.”

Snel stemmen 

“De herziening van de nationaleitsverwerving is in de commissie Justitie besproken en afgerond. Men zit nu aan de stemming. Die is normaal gezien gepland voor dinsdag maar zal uitgesteld worden omdat er nog een werkgroep tot een compromis probeert te komen. Sarah Smeyers van de N-VA is voorzitter van de commissie. In het begin zag je dat er debat is geweest maar nadien werden enkel de amendementen voorgelezen. De NVA wil de wet er snel doorjagen omdat men nu de berekening heeft gemaakt dat met Open Vld en MR, die op dezelfde lijn zitten nog 2 stemmen nodig zijn voor een meerderheid. De vraag is of CD&V met haar 2 stemmen voor die meerderheid zal zorgen.”

Huidige wet verbeteren

“We vinden dat de huidige wetgeving moet verbeterd worden. De bestaande wetgeving wordt in de praktijk nu al ondergraven door allerlei interpretaties en aanpassingen. De mogelijke willekeur en interpretatie moeten uit de wet gehaald worden. Bijvoorbeeld de rol van de gemeentelijke ambtenaar. Die kan nu een aanvraag van een dossier blokkeren. Wij vinden dit niet kunnen. Het is aan het parket om te oordelen of de basisvoorwaarden voor aanvraag al dan niet vervuld zijn zodat mensen in beroep kunnen gaan.

Daarnaast is er het probleem van de geboorteakte. Men aanvaardt vaak geen vervangende documenten, zelfs als mensen niet meer terug naar hun land van oorsprong kunnen. Of men heeft vragen bij de geldigheidsduur van de documenten. Een ander punt waar men problemen van maakt, is de zogenaamde onderbreking van verblijf. Zo worden mensen die zelfs nooit het land verlaten hebben maar waarvan de documenten door de administratie te laat zijn verlengd, beschouwd als niet continu verblijvend in het land.

Ook is er de weigering op basis van ‘gewichtige persoonlijke feiten’, een algemeen begrip op basis waarvan het parket een aanvraag kan weigeren. We zien dat het steeds ruimer geïnterpreteerd wordt. Zelfs een vermoeden of een dossier in onderzoek wordt als argument gebruikt om een aanvraag te weigeren. In de wet zou opgenomen worden dat men dit alleen kan gebruiken als de betrokkene op het moment van aanvraag een gevaar vormt voor de openbare orde en de veiligheid.”

Verwerven nationaliteit is als zuurstof

“Het verwerven van de nationaliteit is te vergelijken met de nood aan zuurstof. Niemand staat erbij stil tot je het niet hebt en op obstakels stuit.

De geïnterviewde mensen die de Belgische nationaliteit hebben aangevraagd, geven als argument dat ze voortdurend geconfronteerd werden met het feit dat ze het niet hebben. Bijvoorbeeld als ze naar de gemeente gaan, bij de bank moet je extra formulieren invullen, bij een uitzendkantoor, op de luchthaven…

In het dagelijkse leven blijft het Belg zijn voor een niet-Belg een constante confrontatie. Door die mensen in die rol te duwen, krijg je mechanismen van uitsluiting en discriminatie op basis van afkomst. Daarom willen we er aandacht voor vragen naar aanleiding van de Internationale Dag tegen racisme en discriminatie.”

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!