Nieuws, Wereld, Milieu, Klimaatverandering -

“2010 beangstigend jaar voor het klimaat” (Bill McKibben)

“De VN-onderhandelingen verlopen moeizaam, alleen politieke druk op regeringen kan schot in de zaak brengen. Maar daarvoor heb je een beweging nodig die vastberaden is.” Het zijn de woorden van Bill McKibben, de oprichter van 350.org, een wereldwijde klimaatcampagne die in oktober maar liefst 7400 groepen en organisaties in 187 landen op de been kreeg.

dinsdag 30 november 2010 11:44

Als we het klimaat stabiel willen houden, mogen er in de atmosfeer per miljoen deeltjes niet meer dan 350 koolstof zijn. Met meer dan 350 koolstofdeeltjes riskeren we dat de opwarming van de aarde totaal uit de hand zal lopen. In het tijdperk voor de industriële revolutie bedroeg de concentratie koolstof in de atmosfeer slechts 275 ppm (parts per million), vandaag staat de teller op 392 ppm.

Dit bracht Bill McKibben op het idee om van het getal 350 een symbool te maken in de strijd tegen global warming.

Is het de ultieme doelstelling van deze beweging dat de 350ppm-doelstelling in het klimaatakkoord komt?

McKibben: “Neen, onze ultieme doelstelling is de koolstofconcentratie in de atmosfeer terug te brengen onder 350 ppm. De onderhandelingen in Cancun zijn belangrijk om de wetenschappelijke kennis om te zetten in politieke actie. Maar ik heb niet de indruk dat de onderhandelaars aan de allernieuwste wetenschappelijke gegevens veel aandacht besteden..” 

De hoofddoelstelling van het Kopenhagenakkoord is de temperatuurstijging te beperken tot 2 graden Celcius. Maar de laatste wetenschappelijke inzichten leren ons dat we die doelstelling hoogstwaarschijnlijk zullen moeten aanscherpen tot een maximale temperatuurstijging van 1,5 graden.

McKibben: “Nu is de temperatuur nog niet eens 1 graad gestegen en zelfs dat is al te veel. IJskappen smelten, rivieren treden uit hun oevers, eilanden verdwijnen onder de oceaan, hoelang moet de temperatuur nog stijgen vooraleer we er onze lessen uit trekken? Als alle landen zich houden aan de beloften die ze in Kopenhagen deden – wat overigens geen enkel land doet – dan gaan we naar een opwarming van 4 graden. We nemen de wetenschappen nog steeds niet ernstig.” 

Vorig jaar heerste er een optimistische sfeer, we gingen naar Kopenhagen om de planeet redden. In Cancun is de stemming anders.

McKibben: “Vorig jaar was ik ook al niet zo optimistisch. Voor mij is het glashelder dat er niets zal gebeuren zolang de beweging zwakker is dan de industrie van de fossiele brandstoffen. Zij hebben duidelijk de touwtjes in handen. Hun invloed weegt door op de onderhandelingen.”

Pleit u voor een nog grotere klimaatbeweging?

McKibben: “Financieel gaan we nooit zo sterk zijn als de olie- en de steenkoolindustrie. Zij hebben ontzettend veel geld dat ze gebruiken om invloed uit te oefenen. De enige middelen die wij ter beschikking hebben zijn mensen, passie en creativiteit. We doen ons best, maar het is nog lang niet voldoende.”

Sinds Kopenhagen zijn de gevolgen van global warming alleen maar toegenomen.

McKibben: “2010 was een beangstigend jaar. De noordelijke hemisfeer heeft de meest brutale zomer gehad sinds de geschiedenis van de mensheid. 19 landen hebben hun hoogste temperaturen ooit opgetekend. We hebben Rusland in vlammen zien opgaan, Pakistan zien overstromen en we waren getuige van een immense droogte in het Amazonebekken. Er moet nu iets gebeuren, want er is niet veel tijd meer te verliezen.”

Gelooft u echt dat de klimaatbeweging het tij kan keren?

McKibben: “Dat is onze enige kans, denk ik. De VN is te traag en log en de onderhandelingen verlopen moeizaam, alleen politieke druk op regeringen in alle landen kan schot in de zaak brengen. Maar daarvoor heb je een beweging nodig die vastberaden is.”

Toch heb ik niet de indruk dat mensen vandaag evenveel wakker liggen van de klimaatverandering als vorig jaar.

McKibben: “Vorig jaar werd het hele gebeuren veel meer gehypet en iedereen had het over de dringendheid om te handelen. De industrie van de fossiele brandstoffen heeft er alles aan gedaan om dat gevoel weg te nemen door desinformatie te verspreiden. Maar daar lig ik niet wakker van, want de overtuigingskracht van Moeder Aarde is groter. Zelfs in de VS begint de meerderheid van de mensen in te zien dat global warming een probleem is.”

Sommigen zeggen dat klimaatonderhandelingen op VN-niveau achterhaald zijn. Wat denkt u?

McKibben: “De schwung is er helemaal uit, maar de opwarming van de aarde is een globaal probleem dat we globaal moeten aanpakken. Er is geen alternatief voor de VN, we moeten het proces alleen nieuw leven inblazen.”

Wie moet het initiatief nemen, zijn de rijke landen aan zet omdat zij verantwoordelijk zijn voor de temperatuurstijging, of moeten ook opkomende landen met een hoge uitstoot – zoals China – op een koolstofdieet?

McKibben: “Historisch gezien zijn de VS nog steeds de grootste verantwoordelijken voor de koolstof in de atmosfeer en het zal nog lang duren vooraleer China ook maar in onze buurt komt. Daarom moeten eerst de VS en andere rijke landen hun verantwoordelijk opnemen. Veel van de kritiek op China is zeker gerechtvaardigd, maar anderzijds is China wel op de goede weg. Op vlak van hernieuwbare energie staat China veel verder dan om het even welk ander land.”

U bent een grote aanhanger van de aanpak van de Maladiven, waarom?

McKibben: “De Maladiven hebben zichzelf de doelstelling opgelegd om tegen 2020 volledig klimaatneutraal te zijn. Dat is een enorme uitdaging voor een arm land waar rijke landen veel van kunnen leren. En als de Maladiven het kunnen, is er geen enkele reden om te veronderstellen dat een land als België het niet zou kunnen.”

Maar Maladiven staan aan de fronlinie van de klimaatverandering, België niet.

“De lage landen zouden beter uitkijken. Mocht ik langs de Noordzee wonen, zou ik toch beter volgen wat er in de Indische Oceaan aan de hand is.”

DeWereldMorgen.be en Mo* slaan tijdens de klimaattop in Cancún de handen in elkaar. Zo kunnen we twee journalisten sturen zodat u niets hoeft te missen van deze herkansing voor de mislukte top van Kopenhagen. DeWereldMorgen.be-reporter Leo Broers is al aangekomen in Mexico. Mo*-journaliste Alma De Walsche is er bij vanaf 5 december. Tot 10 december, het einde van de top, brengen zij interviews, snelle berichten en analyses.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!