De bevolking van de West-Soedanese regio Darfur leeft al jaren in oorlog
Nieuws, Wereld, Afrika, Politiek, Wapenexport, China, Darfur, Soedan, Wapenhandel, VN-Veiligheidsraad, Embargo -

Chinese diplomaten kunnen VN-rapport over Soedan niet tegenhouden

Chinese diplomaten zijn er woensdag in het Soedan-sanctiecomité van de VN-Veiligheidsraad niet in geslaagd om een VN-rapport tegen te houden. Dat hebben diplomaten in New York donderdag bekend gemaakt, meldt 'Le Monde'. China had gedreigd met een veto als aan het rapport geen grondige wijzigingen zouden worden aangebracht. Het rapport gaat over de schendingen van het VN-embargo tegen Soedan.

vrijdag 22 oktober 2010 20:45

De VN-Veiligheidsraad keurde vorige week donderdag de verlenging goed van het mandaat van het panel van experts dat moet toezien op de naleving van het VN-embargo dat in 2005 (VN-resolutie 1591) werd ingesteld tegen de West-Soedanese regio Darfur.

Het embargo kwam er in een poging een einde te maken aan de burgeroorlog in Darfur die aan minstens 300.000 mensen het leven heeft gekost. Het embargo omvat onder meer een verbod op wapenleveringen aan Soedan als er een vermoeden kan bestaan dat die wapens door de Soedanese overheid in Darfur zouden worden gebruikt tegen de burgerbevolking.

14 leden van de Veiligheidsraad stemden voor, alleen China onthield zich. Het panel heeft een uitgebreid vooruitgangsrapport voorbereid dat nu door het sanctiecomité officieel aan de VN-Veiligheidsraad wordt aangeboden. Volgende week volgt dan de stemming.

“Zwak onderbouwd rapport”

Ma Zhaoxu, woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken in Peking, verklaarde dat de voorlopige tekst van het rapport van het panel van experts “vol fouten staat en gegevens bevat die op geen enkele wijze door bewijzen worden gestaafd”. Hij vond dat het rapport “op alle vlakken tekort schiet”. “Hoe kunnen wij akkoord gaan met de aanbevelingen van een rapport dat methodologisch zeer zwak is onderbouwd”, voegde Zhaoxu er nog aan toe.

De voorzitter van het sanctiecomité, de Oostenrijkse ambassadeur bij de VN, Thomas Mayr-Harting, probeerde de Chinese kritiek de wind uit de zeilen te nemen door te verklaren dat in een bijbehorende brief en bijvoegsels de gebruikte bronnen zullen worden bekend gemaakt, maar dat aan de tekst van het rapport niets fundamenteels wordt gewijzigd. Niemand van de andere landen-lidstaten steunde de Chinese kritiek.

Het rapport is ook bepaald niet mals voor China. Chinese wapens worden massaal geleverd aan de regering in Khartoem zonder dat Peking enige garantie vraagt van wat er met die wapens gaat gebeuren. Wat flagrant indruist tegen het VN-embargo van VN-conventie 1591.

Chinese munitie

Het rapport heeft bewijzen verzameld over de levering van ten minste 12 verschillende types Chinese munitie die de laatste twee jaar door het Soedanese leger werden gebruikt tegen de diverse rebellenbewegingen in Darfur.

Bij recente aanvallen van onbekende strijders tegen manschappen van de gezamenlijke vredesmacht UNAMID (een initiatief van de VN en de Afrikaanse Unie) in Darfur werden Chinese wapens ingezet, zo blijkt uit verslagen van wapenexperts.

Het rapport geeft ook aan dat de Soedanese regering Russische helikopters en Sukhoi 25-gevechtsvliegtuigen uit Wit-Rusland heeft gebruikt bij aanvallen in Darfur.

Volgens Khartoem werden die wapentuigen weliswaar overgebracht naar een militaire basis in Darfur, maar werden ze nooit ingezet bij gevechten. Rusland heeft in 2009 36 Mi-24 en Mi-17-helikopters verkocht aan Soedan. Wit-Rusland heeft in 2008 nog 25 tweedehandse Sukhoi 25-gevechtsvliegtuigen geleverd aan Soedan.

End-user-overeenkomst

Maar in tegenstelling tot China hebben beide landen wél een zogenoemde end-user-overeenkomst afgesloten met Soedan, waarin bepaald is dat de wapens niet zullen worden ingezet in Darfur.  

In het rapport komt ook aan het licht dat de Justice and Equality Movement (JEM), een van de vele rebellenbewegingen die in Darfur actief zijn en geregeld aanvallen uitvoert tegen regeringskampen, munitie gebruikt die afkomstig was uit Israël.

Het was al langer bekend dat JEM kan rekenen op steun en wapenleveringen uit buurland Tsjaad. De Tsjadische regering heeft evenwel een end-user-overeenkomst getekend dat het geen wapens naar ‘derde landen’ zou uitvoeren. Maar het grensgebied tussen Soedan en Tsjaad wordt nauwelijks gecontroleerd, zodat wapensmokkel er veelvuldig voorkomt.

China onderhoudt bijzonder geprivilegieerde banden met Soedan. Sinds jaren is het land de belangrijkste bestemming van Chinese investeringen in Afrika en Soedan staat op de derde plaats in de lijst van Chinese handelspartners in Afrika. Vooral in de olie-industrie is China erg actief, maar ook inzake wapenleveringen. 

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!