Interieur van een bunker waar kernwapens zijn opgeslagen, Kleine Brogel (foto: Bomspotting)
Nieuws, Wereld, Politiek, België, Vredesactie, NAVO, Kleine Brogel, Nieuw Strategisch Concept, Tactische kernwapens, Bomspotters, Amerikaanse basis, Nuclear Terrorism: Proof of Concept, Nucleaire ontwapening, Non-proliferatieverdrag, Burgerinspectie, Kernwapenopslagplaatsen, WS3-systeem, B-61-kernwapens -

Veiligheidsrisico kernwapens op basis Kleine Brogel aangetoond

Bomspotters hebben een groot aantal vliegtuighangars op de Amerikaanse basis in het Noord-Limburgse Kleine Brogel onderzocht en de opslagplaatsen van kernwapens gelokaliseerd. Dit onderzoek is nu verwerkt in een korte documentaire film: 'Nuclear Terrorism: Proof of Concept', die op YouTube beschikbaar is.

donderdag 7 oktober 2010 11:45


doc

In de documentaire film wordt onder meer gewezen op de veiligheidsrisico’s verbonden aan deze kernwapens. Kernwapens zijn niet alleen gevaarlijk, maar ook volkomen nutteloos, zegt Vredesactie, maar ze passen nog steeds in de Koude Oorlogspolitiek die ten grondslag ligt aan de NAVO.

Onvoorwaardelijke terugtrekking kernwapens

De NAVO beslist de komende maanden over haar nieuw Strategisch Concept en bijgevolg ook over de blijvende aanwezigheid van deze kernwapens. Met de acties van de burgerinspecties vragen de Bomspotters al lang dat de Belgische regering de onmiddellijke en onvoorwaardelijke terugtrekking van deze kernwapens binnen de NAVO ter sprake brengt en realiseert.

Nadat Bomspotters eind januari 2010 een inspectie van een bunker op de kernwapenbasis in Kleine Brogel op film hadden gezet, ontstond een discussie in de internationale media over de veiligheid van deze kernwapens.

Het Belgische ministerie van Defensie reageerde door te stellen dat de Bomspotters “hoogstens tot bij een lege bunker waren geraakt en dat de gevoelige zones op de basis beter bewaakt werden”. Dat blijkt dus niet zo te zijn.

De Bomspotters hebben sindsdien een groot aantal van de 26 vliegtuighangars onderzocht en acht van de elf WS3-kernwapenopslagplaatsen kunnen lokaliseren.

Met name de vliegtuighangars met de nummers 2, 8, 10, 17, 18, 21, 23 en 24 bevatten zo goed als zeker kernwapens. In één van de vliegtuighangars met WS3-bunker werd binnenin gefotografeerd. Het resultaat is te zien in de documentaire Nuclear Terrorism: Proof of Concept.

Kernwapens: nutteloos

Sinds het einde van de Koude Oorlog hebben de Amerikaanse tactische kernwapens in Europa geen enkel militair belang meer. Ook leidende officieren van EUCOM, het Amerikaanse militaire commando verantwoordelijk voor deze kernwapens in Europa, stellen dat de Amerikaanse tactische kernwapens in Europa geen essentieel militair nut meer hebben en noemen het een “grote geldverspilling”.

1.500 Amerikaanse militairen worden vandaag ingezet om die nutteloze kernwapens te onderhouden en te bewaken, terwijl ook de verschillende Europese luchtmachten mensen en middelen aan die nucleaire taken besteden.

De voortdurende aanwezigheid van die kernwapens is vooral een gevolg van politieke inertie binnen de NAVO. De belangrijkste reden dat de kernwapens in Europa blijven, is om de solidariteit van de ‘transatlantische band’ concreet gestalte te geven: het samen delen van de lasten en de risico’s binnen het militair bondgenootschap. Dit is vooral een eufemisme voor bureaucratische belangen.

De blijvende aanwezigheid van Amerikaanse kernwapens op Europese bases geeft een aantal NAVO-bureaucraten de mogelijkheid om over de kernwapenstrategie met de VS te praten. Zij ontlenen hun prestige aan die wapens en hun machtspositie zou verkleinen met de terugtrekking van die kernwapens.

Kernwapens: gevaarlijk

Kernwapens stockeren als statussymbool brengt echter geen veiligheid. Integendeel, het zorgt juist voor extra veiligheidsproblemen. De gebrekkige veiligheid, zichtbaar gemaakt door de acties van de Bomspotters, is een gevolg van de contradictie tussen de militaire politiek en de officiële NAVO-politiek.

Aangezien de mogelijke inzetbaarheid van die kernwapens niet meer aan de orde is, maar louter hun symbolische aanwezigheid nog telt, trachten de militairen zo weinig mogelijk geld te verspillen aan de kernwapens. Maar als een groep vredesactivisten tot vlak bij de kernwapens geraakt, kan iemand met minder vreedzame bedoelingen dat ook.

Nog meer geld besteden aan de veiligheid en de bewaking van de kernwapens betekent nog meer geld verspillen om een nutteloze politiek voort te zetten. Het echte veiligheidsprobleem vormen de kernwapens zélf en ze terugtrekken is een veel goedkopere oplossing.

De voortdurende aanwezigheid van kernwapens maakt ook het pleidooi van de Europese regeringen voor non-proliferatie ongeloofwaardig en creëert zo een veiligheidsprobleem op internationaal niveau. Oorspronkelijk werd het Non-Proliferatieverdrag (NPT) gesloten voor 25 jaar.

De verlenging ervan in 1995 werd slechts toegezegd mits duidelijke engagementen om werk te maken van de ontwapeningsverplichting in het verdrag. Engagementen waar slechts weinig van in praktijk zijn omgezet.

Het gevolg is dat er weinig bereidheid bestaat bij andere landen om het non-proliferatieregime te versterken met extra verificatiemogelijkheden en een daadwerkelijke sanctionering voor de overtreders. Een terugtrekking van de Amerikaanse tactische kernwapens uit Europa zou een welkom signaal zijn dat deze ontwapeningsverplichting serieus wordt genomen.

Onze veiligheid komt met de terugtrekking van de kernwapens niet in het gedrang, maar wordt juist versterkt doordat het non-proliferatieregime daardoor meer gewicht krijgt. Een blijvende opstelling van deze kernwapens geeft daarentegen het signaal dat de Europese landen nog steeds kernwapens nodig hebben. Een dergelijk signaal maakt het steeds moeilijker om ze aan andere landen te ontzeggen.

Technische analyse inspecties Kleine Brogel

Informatie over de kernwapens op de militaire basis van Kleine Brogel verworven tijdens burgerinspecties van Bomspotters.

Uit publiek beschikbare informatie over contracten is het bekend dat er elf WS3-systemen gebouwd zijn op de Amerikaanse basis van Kleine Brogel. WS3 staat voor ‘Weapons Storage Security System’ en zijn ondergrondse opslagbunkers voor B-61-kernwapens.

Deze systemen zijn actief sinds april 1992, zoals blijkt uit een briefing van de US Air Force over de modernisering van deze systemen: http://vredesactie.be/download.php?file=WS3.pdf (p.7)

Deze WS3-systemen zijn gebouwd in de versterkte vliegtuigbunkers (‘hardened aircraft shelters’ (HAS) in de documenten). 26 vliegtuigbunkers zijn aanwezig op de basis, verdeeld over drie terreinen.

Uit het onderzoek van de Bomspotters blijkt dat de WS3-systemen verdeeld zijn over deze drie terreinen. Bomspotters inspecteerden 15 van deze vliegtuigbunkers en vonden er zes met een WS3-systeem: bunkers net nummers 2, 8, 10, 17, 18 en 21.

Twee andere WS3-systems zijn waarschijnlijk gesitueerd in HAS 23 en 24 op het vroegere ‘quick reaction alert’ (QRA)-gedeelte. Totnogtoe hebben de Bomspotters acht van de elf WS3-systemen gelokaliseerd.

Uit een Amerikaans inspectierapport naar het functioneren van de nucleaire eenheid weten we dat HAS 17 en 21 een WS3-systeem bevatten. Dit rapport bevat ook verwijzingen naar HAS 23 en 24 op de vroegere QRA.

Uit inspectie en vergelijking van de uiterlijke kenmerken van de vliegtuigbunkers blijkt dat diegene met WS3-systeem een extra elektrische uitrusting hebben. Deze elektrische uitrusting is zichtbaar van buitenaf en kan als herkenningselement gebruikt worden voor een nucleaire bunker. Gebaseerd op deze informatie vermoeden de Bomspotters dat ook HAS 2, 8, 10, 18 een WS3-systeem bevatten.

Deze observatie werd bevestigd door een inspectie binnenin van één van de vliegtuigbunkers met WS3-systeem. De bijgaande foto werd in deze bunker gemaakt.

Controlepanelen van zelfde type

Het luik van het WS3-systeem in de grond is niet zichtbaar en kon niet worden gefotografeerd zonder te dicht te komen en aldus het alarmsysteem in werking te stellen. Maar rechts zijn de controlepanelen zichtbaar van het WS3-systemen. Deze controlepanelen zijn van het zelfde type als die eerder werden getoond op foto’s van de vernoemde Amerikaanse briefing over de modernisering van deze systemen.

Ook is zichtbaar dat de elektrische bedrading komt van de voorkant van de vliegtuigbunker, waar de Bomspotters aan de buitenkant de bijkomende elektrische uitrusting hadden geobserveerd. Vanuit het controlepaneel loopt de elektrische bedrading de grond in naar de ondergrondse opslagbunker.

De installatie wordt bewaakt met een infraroodalarmsysteem, zichtbaar aan het dak van de vliegtuigbunker. Volgens de openbaar beschikbare informatie wordt de ondergrondse bunker omgeven door een grote veiligheidszone van ongeveer 5 meter, maar de Bomspotters bleven op grotere afstand om het alarm niet te activeren.

Conclusie:

Voor zover dit nog nodig was, blijkt uit deze informatie dat de basis van Kleine Brogel een actieve kernwapenbasis is.

De foto binnenin de vliegtuigbunker geeft aan tot hoe dicht mensen bij de kernwapens kunnen geraken zonder opgemerkt te worden.

Dit betekent niet dat je een kernwapen onopgemerkt kan stelen. Dichterbij komen zou het alarmsysteem activeren en we twijfelen er niet aan dat een interventiegroep snel ter plekke zou zijn. En kernwapens uit de ondergrondse opslagplaats krijgen, is beslist ook geen makkelijke job.

Maar het is duidelijk dat de kernwapens helemaal niet veilig opgeslagen zijn. Vooral wanneer de WS3-bunker geopend is, zijn de kernwapens en de soldaten die eraan werken kwetsbaar voor aanvallen met kleine wapens, RPG’s of speciaal ontworpen booby traps.

Een terroristische aanval gericht op het vernietigen van de kernwapens en resulterend in de verspreiding van nucleair materiaal, of gericht op het overnemen van de controle tijdens onderhoudswerken, is een reële mogelijkheid.

“Mr President, be happy we are peace activists.” Het is tijd om de nucleaire ontwapeningsretoriek in daden om te zetten en deze kernwapens te elimineren. Zij vormen geen garantie voor onze veiligheid, maar zijn integendeel zelf een gevaar. Nu de NAVO haar Strategisch Concept herziet, hebben de regeringen van de betrokken lidstaten de kans om dit gevaar definitief uit de weg te ruimen.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!