2008: overal ter wereld kwamen hongerige mensen op straat (hier de Filipijnen)
Verslag, Nieuws, Wereld -

Stijgende voedselprijzen slecht nieuws voor arme landen

WASHINGTON -- De recente stijging van de prijzen van tarwe, maïs, sorghum en rijst op de internationale markt kunnen voor problemen zorgen in landen waar veel mensen honger lijden. Een herhaling van de voedselcrisis van 2007 en 2008 staat gelukkig niet voor de deur, zeggen experts.

woensdag 22 september 2010 12:00

Volgens de laatste editie van Food Price Watch, een rapport van de Wereldbank, zijn de internationale graanprijzen tussen midden juni en augustus met 16 procent gestegen. Dat maakt een even grote prijsdaling ongedaan die tijdens de eerste zes maanden van 2010 werd opgetekend. Tarwe werd tussen juni en augustus zelfs 56 procent duurder. De Wereldbank waarschuwt dat dergelijke prijsschommelingen voedsel duurder kunnen maken in arme landen en streken waar honger wordt geleden.

Op en neer

Tot hiertoe is er nog geen duidelijk effect. In Afghanistan werd tarwe tussen maart en juli ruim een kwart duurder, nadat de prijs in 2009 gestaag was gedaald. Maar in het oosten en het zuiden van Afrika bleef de maïsprijs deze zomer dalen. In Kenia kost maïs nu bijvoorbeeld maar half zoveel als eind 2009.

“Lokale voedselprijzen worden vaak bepaald door binnenlandse of regionale factoren die niets te maken hebben met de trends op de internationale grondstoffenmarkten”, legt de Wereldbank uit. In meer dan de helft van de 42 ontwikkelingslanden waar de instelling de voedselprijzen volgt, lagen de prijzen voor de belangrijkste graansoorten in juli lager dan in april.

De internationale prijsstijgingen hebben volgens de Wereldbank vooral te maken met de voorspellingen over een lage tarweoogst in Rusland, Oekraïne, Kazakhstan en Canada.

Grote voorraden

Gevaar voor een herhaling van de scherpe prijsstijgingen van 2007 en 2008 is er niet meteen. Zowel de graanvoorraden als de productie liggen hoger dan toen, zegt Maximo Torero van het Internationaal Onderzoeksinstituut voor Voedselbeleid (IFPRI) in Washington. “De VS alleen hebben 26 miljoen ton tarwe in voorraad – meer dan genoeg om het geschatte verlies van 18 miljoen ton in Rusland, Oekraïne, Kazakhstan en de Europese Unie goed te maken”.

Toch is het uitkijken geblazen. “Zelfs los van wat de wereldprijzen doen, zijn er altijd landen waar de voedselprijzen snel stijgen”, zegt Hassan Zaman, een econoom van de Wereldbank. Dat kan te maken hebben met conflicten, misoogsten of onberijdbare wegen. In Mozambique leidde een sterke stijging van de broodprijs eerder deze maand tot rellen, maar dat had enkel te maken met de duurdere invoer van tarwe vanuit Zuid-Afrika. Stijgende internationale prijzen kunnen plaatselijke trends wel versterken.

Verontrustend is nu vooral dat de hoge tarweprijs ook andere graansoorten duurder maakt op de internationale markt. Sorghum en maïs werden tussen juli en augustus respectievelijk 8 en 7 procent duurder. De rijstprijs steeg in augustus met 10 procent, nadat hij de eerste helft van het jaar met 20 procent was gezakt.

Ook het aanbod speelt uiteraard een rol. De Amerikaanse maïsoogst blijkt dit jaar toch niet zo overdadig uit te vallen als eerder werd verwacht. En door de massale overstromingen in Pakistan zal dat land ruim een derde minder rijst kunnen uitvoeren dan vorig jaar.

Risico’s

Dat is allemaal slecht nieuws voor landen waar de prijzen al aan het stijgen waren, waarschuwt Zaman. Het risico dat voedsel nog duurder wordt in kwetsbare landen, wordt groter. Voorlopig is dat enkel een risico. Het duurt een tijd vooraleer internationale prijsstijgingen aankomen op de lokale markten. Tegen die tijd kan de internationale trend alweer omgekeerd zijn.

“Om de broodprijs omhoog te jagen, moeten de tarweprijzen voor een lange tijd hoog blijven”, zegt Torero. “In 2007 bleven de prijzen maandenlang stijgen voordat de consumenten dat begonnen te voelen. Nu hebben we te maken met prijsschommelingen.” Naast de Wereldbank maakt ook de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN zich zorgen over die snelle prijsschommelingen.

PD

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!