Robin Hood actie voor financiële taks
Wereld, Economie, Tobintaks -

Robin Hood-actie voor financiële taks

Op 7 september is actie gevoerd bij het begin van de vergadering van de Europese ministers van Economie en Financiën (ECOFIN) aan het Justus Lipsiusgebouw in Brussel. De betogers willen dat er eindelijk werk wordt gemaakt van een belasting op het flitskapitaal dat nu de wereldeconomie voortdurend bedreigt

woensdag 8 september 2010 20:28

Ongelijke strijd tot Robin Hood opduikt

De Britse Robin Hood Tax coalitie bracht een theatrale sketch waarbij aan de ene kant een aantal bankiers en vertegenwoordigers van de financiële industrie vechten voor het behoud van deregulering en ook voor hun bonussen.
Aan de andere kant strijden vertegenwoordigers van de mondiale civiele maatschappij voor gezondheidszorg, onderwijs, toegang tot water en maatregelen tegen de klimaatverandering.

De strijd is ongelijk en de bankiers winnen die met gemak tot Robin Hood zijn “gevreesde” Financiële Transactie Taks kan invoeren. Op dat ogenblik vermindert vooral de speculatieve dominantie van de financiële markten, stabiliseert de wereldeconomie en zijn er voldoende inkomsten om geen asociale bezuinigingspolitiek te moeten doorvoeren en de middelen te bekomen om mondiale publieke goederen rechtvaardig te herverdelen (gezondheidszorg, onderwijs, ontwikkeling, maatregelen tegen klimaatopwarming, enz.).

Goed om weten, wat voorafging.

De jongste decennia hebben de financiële markten veel meer vrijheid gekregen. Die financiële globalisering zorgt voor een spectaculaire aangroei van het zogenaamde flipperkapitaal dat de wereld rondflitst op zoek naar snelle en hoge winsten. Meer dan eens heeft dit geleid tot financiële crises die ontzettend veel mensen hun werk en inkomen kosten.
James Tobin, Amerikaans econoom en Nobelprijswinnaar, stelde al in 1978 voor om een kleine belasting van bijvoorbeeld 0,1 procent te heffen op munt- of valutatransacties. Grote voordeel daarvan is dat het de speculatie door flitskapitaal zal afremmen: speculanten moeten immers bij elke wisseloperatie deze taks ophoesten.
Als tweede voordeel is er de fikse opbrengst. Zo kan deze mondiale belasting mee de middelen verschaffen om de grote wereldproblemen aan te pakken.
Nadelen voor de gewone economie zijn er niet. Zulke éénmalige minieme belasting vormt geen hinderpaal voor wie internationaal goederen of diensten verhandelt of investeert.
De Duitse hoogleraar Paul Bernd Spahn stelt later voor om de taks laag of zelfs op nul te houden in normale tijden op de financiële markten. Maar wanneer munten sterk gaan schommelen en er financieel onweer opduikt, zou het tarief sterk kunnen verhogen tot maximum 80 procent of nog meer. Dan dam je de speculatie werkelijk af.
De Tobin-Spahn taks is geadopteerd door de andersglobalistische beweging als één van hun hoofdeisen.

Wat doet Europa nu echt?

Na de sketch vergaderden een veertigtal Europese vertegenwoordigers van NGO’s, sociale bewegingen, netwerken, vakbonden en politieke partijen zoals de PES (Europese Socialisten) en the Green Party (de Europese Groenen) om de krachten in de toekomst meer te bundelen en volop te ijveren voor een Europese FTT (Financiële Transactie Taks). In Vlaanderen zijn o.a. Attac en 11.11.11. al tien jaar actief rond de Tobintaks en mondiale fiscale rechtvaardigheid.
De opvatting is gegroeid om zich niet te verzetten tegen minder omvattende maatregelen zoals een “bankentaks” of “FAT TAX” (een belasting op de winst en de loonmassa van de financiële instellingen, niet op de omzet, zoals bij de Tobin-taks) maar wel gecoördineerd actie te voeren voor een volwaardige financiële transactie taks.

De vergadering was nog niet voorbij toen het nieuws vanuit de ECOFIN vergadering doordrong: opnieuw geen beslissing. Frankrijk en Duitsland blijven de grootste verdedigers, samen met Oostenrijk. Vooral Groot-Brittannië is tegen, samen met Zweden en Nederland. Ook de Europese Commissie is er niet voor gewonnen en volgt nogal het IMF hierin. En ook de directeur van de Europese Centrale Bank, Trichet, is tegen een Financiële Transactie Taks.

België heeft een aantal pleitbezorgers zoals demissionair premier Leterme en minister van ontwikkelingssamenwerking Charles Michel. Maar op de ECOFIN top en zeker tijdens het Belgische voorzitterschap is het minister van Financiën Didier Reynders die de plak zwaait. Hij had een brief ontvangen van Merkel en Sarkozy om zeker de FTT op het programma van ECOFIN te zetten en ook Charles Michel heeft nog eens per brief bij Reynders aangedrongen opdat België het voorstel volop zou verdedigen.

In bijlage hieronder zit de brief die Attac Vlaanderen, 11.11.11. en Oxfam Solidariteit vorige week verstuurden aan minister Didier Reynders naar aanleiding van de ECOFIN vergadering. In deze brief zitten een aantal aanbevelingen aan de minister en de vraag om er alles aan te doen opdat er een financiële transactietaks komt, waarvan de inkomsten duidelijk gelinkt worden aan de financiering van ontwikkeling en globale publieke goederen zoals klimaat.

Deze brief is verzonden aan de voltallige regering, een groot aantal volksvertegenwoordigers en Europese parlementsleden, zodat ze politieke controle “kunnen” uitoefenen op de “daden” van hun minister.

Twee jaar later en er is niets gebeurd om de banken te beletten dezelfde stommiteiten uit te halen

Twee jaar na de grootste financiële crisis sinds de jaren 30’ en de eerste paniekvergaderingen van de G-20, bezondigt de financiële sector zich nog steeds aan hetzelfde speculatieve wangedrag (om nog te zwijgen van de uitbetaling van excessieve bonussen) en dreigen bovenal de gewone werkende en werkloze mensen, die de redding van de banken reeds betaald hebben, nog eens het slachtoffer te worden van drastische bezuinigingen (lees in Europese Unie taal – het op orde brengen van de begrotingen via besparingen in de publieke voorzieningen en sociale zekerheid).

Er was al veel meer dan één waarschuwende stem te horen dat we vandaag minstens evenveel risico lopen op een financiële crisis zoals in 2008, een crisis wellicht erger nog en dat met overheden die intussen platzak zijn. Vandaar de dringende noodzaak om eindelijk echte maatregelen te nemen en de speelruimte van de grote speculanten in de financiële sector drastisch in te perken.
De initiatiefnemers zeggen te beseffen dat de Financiële Transactie Taks geen wondermiddel is. Het maar een van de vele instrumenten die nodig zijn in de aanpak van de financiële crisis. Maar het is volgens hen wel een uitstekend instrument.
De FTT kan vrij snel en door afzonderlijke landen en landengroepen, zoals de Eurozone, worden ingevoerd en toegepast. Het kan helpen om kapitaalbewegingen meer op de langere termijn te richten dan op het dagelijks heen-en-weergeflits (high frequency trading).
En daarbovenop kan de taks kan heel veel geld opbrengen (volgens prof. Stephan Schulmeister tussen de 200 à 800 miljard euro per jaar) voor ontwikkeling, strijd tegen klimaatverandering en de financiering van Mondiale Publieke Goederen zoals water, onderwijs, gezondheidszorg.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!