Foto Jed Brandt

 

Verslag, Nieuws, Wereld, Nepal -

Nepal: buigen of barsten

Na zes dagen algemene staking en toenemende spanningen bij massabetogingen en een tegenbetoging keert de rust in Nepal (tijdelijk) terug. De maoïsten hopen dit weekend een akkoord af te ronden waardoor ze opnieuw deel uitmaken van de regering. Als de deal afspringt staan vrede en structurele hervormingen op de rand van de afgrond.

zaterdag 8 mei 2010 17:52

Net als in België heerst in Nepal een constitutionele crisis. Niemand weet precies hoe het verder moet als er tegen de deadline van 28 mei geen nieuwe grondwet is. De confrontatie tussen de voormalige maoïstische rebellen en de huidige coalitieregering escaleert. Na een door de maoïsten georganiseerde betoging op 1 mei van 150.000 tot 600.000 demonstranten, riepen ze een algemene staking uit.

Vrijdag was er een kleinere tegendemonstratie, maar die dreigde snel te groeien. De algemene staking werd meteen afgeblazen, maar de VN-folders die uitleggen hoe ze vrede in Nepal brachten, zouden wel eens te vroeg gedrukt kunnen zijn.  

Tot een jaar geleden leek het goed te gaan met de vrede en verandering in Nepal. De rebellen legden in 2005 de wapens neer, dwongen in 2006 samen met alle grote partijen via betogingen de koning tot aftreden en wonnen vervolgens de verkiezingen van 10 april 2008. Die verliepen relatief eerlijk en brachten een coalitieregering met een maoïst als premier aan de macht.  

Maar in mei 2009 traden de maoïsten uit de coalitieregering, na een geschil met de eerste president van de nieuw uitgeroepen republiek Nepal over de legerleiding. Dan smeedde huidig premier Madhav Kumar Nepal, die in beide kieskringen waar hij opkwam een zware verkiezingsnederlaag leed, een coalitie van 22 partijen. Vandaag zegt hij dat de deadline om tot een nieuwe grondwet te komen niet gehaald zal worden. De premier oppert om gewoon wat amendementen op de oude grondwet te maken.

Conservatieve coalitiegenoten van de Nepali Congress spreken openlijk over een presidentieel noodbewind vanaf 29 mei. Een aantal maoïsten waarschuwen nu al dat ze op die dag, als er geen grondwet is, een nieuwe oorlog zullen beginnen. De hoop van veel waarnemers, die vaststellen dat de maoïsten vandaag helemaal in de politiek zitten en dus niet naar de jungle terug kunnen, is een illusie. De top blijft politieke oplossingen zoeken, maar aan de basis vormen splintergroepjes nu al gewapende milities die hun eigen weg gaan. Die evolutie is zorgwekkend. 

De maoïsten willen een federale staat met meer macht en geld voor armere regio’s. Sinds de missie om de koning opzij te zetten slaagde, focussen de maoïsten op die nieuwe grondwet. Na een jaar oppositie en veel verbaal protest worden nu de spierballen stevig gerold. Ze eisen een nieuwe regering van nationale consensus met hen aan het roer. Dat is niet absurd, aangezien ze 38% van alle zetels haalden bij de laatste verkiezingen. Dat is dubbel zo veel als de 2e partij.

Maar de maoïsten krijgen vandaag de wind van voor vanuit de mainstream pers, de stedelijke middenklasse, zeker in Kathmandu, en van buitenlandse donors en machthebbers zoals India. Op het platteland blijven ze populair. Hoe anders krijg je een paar honderdduizend mensen naar Kathmandu om in de gietende regen en zonder onderdak te komen betogen. De manier waarop ze op donderdag 6 mei de hoofdstad met een menselijke ketting van tienduizenden omsingelden was een indrukwekkend staaltje van organisatie en wilskracht.

Reden voor de ene om hen te vrezen, voor de andere om hen te bewonderen. The Economist schrijft op zaterdag 8 mei dat de maoïsten voorlopig nog altijd de steun krijgen van de grootste homogene groep in de Nepalese bevolking: jonge mensen zonder of met te weinig werk. Voor het beloofde Nieuwe Nepal is het vandaag buigen of barsten. 

Nick Meynen publiceerde op 31 maart bij EPO het boek

“NEPAL. Nieuwe wegen in de Himalaya.”

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!