about
Toon menu
longread

Democratie is de achilleshiel van dit Europa

In een lijvig opiniestuk dat verscheen in De Morgen liet Frank Vandenbroucke zijn licht schijnen op de crisis van de Eurozone. Hij komt tot een diagnose omtrent wat er fout loopt in Europa. Hij stelt een remedie voor en geeft aan op welke manier de Europese sociaaldemocratie kan bijdragen tot die remedie. Maar het stuk van Vandenbroucke is – om binnen de medische terminologie te blijven – bovenal een symptoom van waar het blijft fout lopen met Europa én met de sociaaldemocratie.
donderdag 30 juli 2015

Kort samengevat komt de diagnose van Vandebroucke hierop neer. De eurozone bevindt zich in een spagaat waarin er te weinig soevereiniteit gedeeld wordt om effectief te zijn, en te weinig risico's gespreid worden om crisissen daadwerkelijk op te vangen. De enige oplossing die Vandenbroucke ziet is de vlucht vooruit: meer soevereiniteit delen en meer risico's spreiden. Concreet kan dit de vorm aannemen van een begroting voor de eurozone, euro-obligaties of een Europese werkloosheidsuitkering. Voor Vandenbroucke moet de sociaaldemocratie de kaart trekken van een unie van welvaartsstaten. Zoniet, betekent het niets minder dan het einde van de sociaaldemocratie, aldus Vandenbroucke.

Op zich is deze analyse van Vandenbroucke niet fout. Maar ze schiet wel schromelijk tekort door te blijven focussen op oppervlaktefenomenen en niet door te stoten tot de kern van de zaak. Soevereiniteit en risico's zijn niet de kernwoorden van de Europese crisis die we nu meemaken. Deze crisis heeft wel alles te maken met democratie. Of beter, het gebrek daaraan.

Het is een gegeven dat Vandenbroucke weigert in te zien. Sterker nog, zijn voorstel draagt enkel bij tot een verdere de-democratisering van Europa. Een unie van welvaartsstaten betekent simpelweg dat die welvaartsstaten zelf een bepaalde oriëntatie opstellen die individuele staten moeten volgen. Op zich houdt dit geen enkele garantie in voor een democratisch en daadwerkelijk sociaal beleid. Waarom zou iemand die zich sociaal-democraat noemt zich daarachter moeten scharen?

Macht zonder democratie

Het Europese project en de euro in het bijzonder zijn van meet af aan een aanval geweest op de democratie. Voor alle duidelijkheid: met democratie wordt hier niet per definitie de nationale democratie bedoeld, maar wel het basale gegeven dat een democratisch georganiseerde collectiviteit op autonome wijze zijn eigen toekomst kan bepalen. Zonder daarbij fundamenteel gebonden te zijn aan hogere of externe instanties. Het niveau waarop die collectiviteit opereert – de natiestaat, de regio, de federatie, etc. - is van secundair belang.

Reeds van bij de prille stappen richting Europese integratie primeerde een antidemocratische logica. Het eerste en voornaamste doel was het stimuleren van een vrije markt. De obstakels die de circulatie van goederen, diensten en kapitaal belemmerden moesten weggewerkt worden en dat veronderstelde de geleidelijke oprichting van een supra-nationaal beleidsniveau. De naïeve gedachte die dit proces begeleidde was dat een vrije markt en economische samenwerking uiteindelijk zouden leiden tot een langdurige vrede en en toenemende politieke samenwerking.

foto: Horia Varlan

Het nastreven van die utopie heeft geresulteerd in een Europa waarin de machtigste instellingen het minst democratisch zijn en de minst machtige het meest democratisch. Het enige instituut waarvan de leden op directe wijze verkozen worden is het Europese parlement. Maar dat parlement grossiert in machteloosheid. Mede daardoor geniet het ook steeds minder legitimiteit. De opkomst bij de laatste Europese verkiezingen was dramatisch laag. In vele Europese lidstaten kwam minder dan vijftig procent van het electoraat opdagen.

De Europese Commissie wordt over het algemeen beschouwd als de machtigste intstelling van Europa. Het is het uitvoerend lichaam dat beslissingen implementeert en wetsvoorstellen ontwerpt. Het is de hoeder van het gemeenschappelijke Europese belang. Maar de Europese Commissie is berucht omwille van de ontransparantie waarin ze opereert en de sterke banden met lobbygroepen en bedrijven. Bovendien zijn de leden van de commissie niet verkozen. Elk van de achtentwintig lidstaten vaardigt zelf een vertegenwoordiger af naar de commissie.

Maar misschien is de machtigste Europese instelling op dit moment wel de ECB. Tegenover de ECB is de Commissie een toonbeeld van transparantie en democratie. Sinds de Troika – waar de ECB deel van uitmaakt – is de macht van de ECB sterk toegenomen. Tegenover die machtstoename staat echter geen enkel democratisch tegenwicht of toezicht.

Zo zijn de interne beslissingsprocedures van de ECB volstrekt geheim en bestaat er een heel dunne scheidingslijn met de commerciële bankenlobby. Officieel gezien mag de ECB geen politiek beleid voeren, maar dat doet ze in praktijk natuurlijk wel. Denk maar aan Griekenland. De ECB is één van de stuwende krachten achter een beleid van privatiseringen, liberaliseringen en loonpolitiek. 

Duizend conferenties

En dan is er de euro. Vanuit democratisch oogpunt is het belangrijk om te benadrukken dat de euro er gekomen is na bijzonder intensief gelobby uit het bedrijfsleven. De euro werd gecreëerd voor en door het bedrijfsleven, en daarna eenvoudigweg opgelegd aan de Europese bevolking.

Sinds 1985 heeft The European Roundtable of Industrialists – het lobbyorgaan van de vijftig grootste bedrijven in Europa – campagne gevoerd, om de euro te realiseren. Vanaf 1987 wordt daarvoor zelfs een bijkomend lobbyorgaan opgericht: de Association for the Monetary Union of Europe (AMUE). Verantwoordelijk voor de oprichting van dit lobbyorgaan waren de bedrijven Fiat, Solvay, Philips, Rhône-Poulenc en Total. Het ledenaantal van de groep steeg snel tot meer dan driehonderd. Amerikaanse banken als Goldman Sachs en Morgan Stanley schoven mee aan. In de jaren negentig organiseerde AMUE meer dan duizend conferenties ter promotie van de euro.

Maar waarom dat wilde enthousiasme voor een Europese eenheidsmunt vanuit het bank- en bedrijfswezen? Morgan Stanley was er vrij duidelijk over in 1998: “Wanneer we kunnen bekomen dat nationale munten niet langer als een veiligheidsmechanisme fungeren, dan zullen regeringen moeten focussen op echte veranderingen om competitief te worden: minder belastingen, flexibilisering van arbeid en een ondernemersvriendelijk klimaat.”

Met andere woorden: de euro fungeerde van meet af aan als een hefboom om, buiten de democratie om, een bepaald politiek beleid door te voeren. Een beleid dat vooral het grootkapitaal ten goede komt. 

Al Capone

Dat zowel de euro als de Europese instellingen nooit de ambitie hadden om Europa te democratiseren, is welgekend. Even oud als het Europese project zelf is de kritiek erop. In academische middens was en is het aanklagen van het democratisch deficit van Europa haast een gemeenplaats geworden. Maar die kritiek bleef lange tijd vrijblijvend. Het democratisch deficit was weliswaar een probleem, maar toch vooral een theoretisch probleem zonder al te veel praktische implicaties. Het democratisch deficit werd aanzien als een jammerlijke ontwerpfout die mettertijd zou rechtgetrokken worden. Niets om dramatisch over te doen.

Samen met het democratisch deficit werd ook de post-politieke, technocratische geest aangeklaagd die door de Europese instellingen waart: Europa vernauwt politiek tot technisch management. Dit zorgt ervoor dat de onvermijdelijk ideologische dimensie van het Europese beleid onderbelicht blijft en het remt de democratische discussie over dat beleid af, of maakt die zelfs onmogelijk. Europa was post-politiek, post-democratisch en technocratisch. Maar ook dat bleek al bij al geen urgent probleem. Leuke materie voor theoretische papers. Maar niets waar Jan Modaal nu echt moest van wakker liggen.

De Griekse crisis heeft de vrijblijvendheid van die discussie in één klap van tafel geveegd. Wat de Griekse crisis heeft duidelijk gemaakt is dat we het democratisch deficit van Europa of het post-politieke karakter van Europa noemen, er niet voor terugdeinst om zijn tanden te tonen. Wat al die tijd latent was, werd de afgelopen maand manifest: in confrontatie met een uitdagende democratische kracht deinst dit Europa er niet voor terug om gewelddadig en agressief op te treden.

Op dit moment hangt voormalig minister van financieën Varoufakis zelfs strafrechterlijke vervolging boven het hoofd. De poging van Varoufakis en enkele vertrouwelingen om Griekenland opnieuw democratische controle te laten herwinnen, wordt letterlijk gecriminaliseerd. Europa zwijgt en kijkt toe. De houding en het karakter van Europa doet denken aan die beruchte quote van Al Capone: “Don't mistake my kindness for weakness. I am kind to everyone, but when someone is unkind to me, weak is not what you are going to remember about me.”

Bom

De ware achilleshiel van Europa is het gebrek aan democratie. En zolang dat gebrek niet drastisch wordt beperkt, zal Europa zich van crisis naar crisis blijven slepen. Democratie kan hier niet aanzien worden als een luxeproduct, een leuke bijkomstigheid die we ons kunnen permiteren in tijden van groei en vooruitgang. Nee, het is bijna andersom. Net in tijden van crisis hebben we democratie nodig om frustraties van onderuit politiek te vertalen en uiteindelijk om te zetten in een alternatief politiek beleid. Het is dat of chaos en revolutie.

(foto Bruno Tersago)

Vanuit democratisch perspectief is het Griekse Syriza een modelleerling. Syriza wist de onvrede en sociale onrust die heerste in Griekenland te capteren en om te zetten in hoop. In de nu reeds jaren aanhoudende austeriteitswinter die de Grieken trotseren was Syriza een lichtpunt. Een kracht die bovendien de bevolking wegleidde van meer duistere krachten, om Gouden Dageraad maar niet te hoeven vermelden. Tsipras speelde het spel volgens de regels, leidde de partij naar een klinkende verkiezingsoverwinning en nam plaats in het parlement. Het doel was bescheiden: een betere deal onderhandelen met de instellingen. Geen revolutie, geen paradijs. Gewoon een betere deal en een draaglijker leven voor de gewone Griek.

De prille hoop die Syriza belichaamde werd door Europa verpletterd. De impact van die daad en de consequenties ervan zijn groter dan we kunnen vermoeden. Het is een bom onder het geloof in de kracht van de parlementaire democratie. Wat Europa heeft duidelijk gemaakt is dat de parlementaire democratie niet langer het mechanisme is waarmee verandering kan afgedwongen worden. Daags na het akkoord tussen Griekenland en Europa, verklaarde Europees president Tusk dat hij vreesde voor een nieuwe revolutionaire golf. Hij zal vermoedelijk gelijk krijgen. Want wanneer de parlementaire democratie niet langer de hoop op verandering kan belichamen, blijft enkel nog buiten-parlementaire en revolutionaire actie mogelijk om politieke doelen te verwezenlijken.

Tegenmacht

Revolutionaire actie. Het klinkt zowel belegen als agressief. Maar toch is het de enige manier waarop een nieuw progressief en ander Europa kan vorm krijgen. Het is ook de manier waarop de sociaaldemocratie haar hoogdagen bereikt heeft. Hoewel de sociaaldemocratie de revolutie vanuit zowel strategische als principiële overwegingen afzweerde, was haar succes pas mogelijk doordat er een revolutionaire dreiging – de reële mogelijkheid van een andere orde – bestond.

Toen in maart 1871 een bont gezelschap van revolutionairen en soldaten Parijs innam en de commune uitriep, werd de dreiging van een sociale revolutie plots heel reëel voor de Europese elites. Parijs was in de negentiende eeuw de officieuze hoofdstad van Europa. Dat uitgerekend de stad die de Europese vooruitgang en rijkdom belichaamde, werd veroverd door revolutionairen die rode vlaggen op de gebouwen lieten wapperen, was ongezien. 

De Commune van Parijs

Vanaf dat moment wisten de elites dat er toegevingen moesten gebeuren. Die tendens zette zich verder doorheen de twintigste eeuw. Na de Russische Revolutie en de twee wereldoorlgen zien we steeds opnieuw hoe elites ingaan op emancipatorische eisen van socialisten en communisten, om de wind uit de zeilen van de revolutie te halen. Dat mechanisme speelde ook bij het tot stand komen van de sociale welvaartstaat na de Tweede Wereldoorlog. Het bestaan van een alternatief politiek project – genaamd de USSR – noopte ertoe om een kapitalisme met een menselijk gelaat te ontwikkelen dat zoveel mogelijk ten goede kwam aan iedereen.

Wat vandaag is weggevallen, is die revolutionaire dreiging en de mogelijkheid van een andere orde. Links is niet langer die tegenmacht waarmee de gevestigde macht moet onderhandelen om zijn voortbestaan te verzekeren. Maar wil een sociaal en democratisch Europa vorm krijgen, dan zal werk moeten gemaakt worden van een tegenmacht die dreigend genoeg is om serieus genomen te worden. Of en hoe die tegenmacht vorm zal krijgen valt niet te voorspellen. Maar dat ze nodig is om tot de realisering van een nieuw emancipatorisch project en een echt democratisch Europa te komen, is absoluut zeker.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

14 reacties

  • door Roland Horvath op donderdag 30 juli 2015

    Realistisch artikel. De enige maatschappelijke orde die kan veranderen zonder geweld is de democratie. Er worden her en der meer bevoegdheden voor het Europese niveau aangeraden. Terwijl de drie bestuursinstellingen Commissie, Raad en Parlement functioneren als lachwekkende karikaturen om niet te zeggen verziekte gedrochten. Ze zijn de speelbal, de huurlingen van externe krachten: De 50 grootste EU ondernemingen en de US. Ze handelen niet in naam van het volk, dat is in de EU gedachten wereld niet bestaand. De EU bestuurders hebben opvattingen uit de tijd van de VOC 1602 -1799, de Nederlandse Verenigde Oost Indische Compagnie, die de bezitter was van Indonesië.

    Een voorstel dat bescheiden, redelijk en makkelijk te realiseren is. Nog dit jaar, voor de eerste keer. De EU burgers stemmen jaarlijks een vertrouwensvotum. Als er geen meerderheid is voor het gevoerde beleid, dan volgen nieuwe verkiezingen voor Raad en Parlement.

    De Raad bestaat dan uit 3 of 4 rechtstreeks verkozen leden per lidstaat. Bij vier leden per land telt de Raad meer dan honderd leden, een grote groep, een noodzaak. Dan zijn we af van dat kleine, duistere groepje dat de Raad nu is. Bestuurders van lidstaten die als bijbaantje de EU arrangeren. De leenvrouw/ leenheer en haar/ zijn 27 vazallen, Merkel en Schäuble, nationalistisch, naïef en kwaadaardig. Hun politiek ten bate van minimale bedrijfslasten voor de genoemde 50 GMO: AAA: Austeriteit, Armoede, Afbraak. Wie niet wil verarmen wordt vernietigd zoals in Auschwitz en in Hiroshima. Met schuld en interest, dodelijker dan Zyklon B en dodelijker dan een atoombom.

    • door ElJairo op vrijdag 31 juli 2015

      Ik vind dat je een juiste analyse doet van de zaak, buiten dat je niet ver genoeg terug gaat in de tijd VOC, dat is zeker een directe voorloper van de economische manier van een land leiden. Maar waar het volgens mij is mee begonnen is veel vroeger, bij de uitvinding van het geld. Mensen zijn er nu al 12k jaar mee aan het werken dat ze niet meer beseffen dat er een leven kan zijn zonder geld. Maar ik dwaal af, democratie kan enkel werken als het volk de werkelijke macht heeft. De Romeinen hadden door dat je het volk genoeg eten en afleiding moet geven en dat je dan grosso modo je zin kan doen qua beleid. Dus ja, ik ben voor je voorstel voor directe democratie maar ik vrees dat je de huidige machthebbers bent vergeten. Alvorens we democratie krijgen in Vlaanderen, België, laat staan Europa, dan moet het volk ook eerst echt de macht hebben. De huidige vorm van schijndemocratie is ook een vorm van een rad voor de ogen van het volk draaien. We kunnen om de zes jaar 'participeren' in de politieke macht, 't is te zeggen we kiezen de poppetjes die de poppenkast mogen spelen. We kiezen geen regeringen, laat staan beleid. Ik begrijp dat de meeste mensen denken dat ze nog niet klaar zijn voor directe democratie maar het komt erop neer dat eenieder zijn verantwoordelijkheid dient op te nemen en niet te verwachten dat de politiek het allemaal gaat oplossen. Want spijtig genoeg zijn de politici ook maar kinderen van hun tijd en proberen ze vooral zoveel mogelijk geld en macht te bekomen. Er zijn misschien nog wel hier en daar idealisten maar die komen toch nooit in werkelijke machtsposities terecht. Waarom zouden de werkelijke machthebbers dat in de eerste plaats toe laten? Dus niet weg met Europa maar weg met onze laksheid!

  • door Carlos Pauwels op donderdag 30 juli 2015

    In deze ben ik fan van Vandenbroucke. Was Europa een VSE (Verenigde Staten van Europa) geweest, dan zou de kwestie Griekenland er nooit gekomen zijn. Zo is het bv. ondenkbaar dat zoiets gebeurt in de VSA. De VSA zal volgens schrijver ook wel ondemocratisch zijn. Maar ik heb er andere gekend en ken er nog die daar véél meer voor in aanmerking komen. En ik heb de laatste tijd al veel gelezen over Griekenland en waarom het zo hard aangepakt wordt. Waarmee ik niet gezegd heb dat dit de beste manier is om het probleem op te lossen. Maar er staan grotere belangen op het spel. Het verder bestaan van de EU en de euro om er maar twee te noemen. En dat Griekenland al jaren een krabbenmand is kan niet weerlegd worden. Als tegenmacht tegen de VSA, het opkomende China en ja waarom niet Rusland (reus op lemen voeten(?) zou een VSE niet misstaan. Democratie is heel belangrijk, maar het is van de economie dat wij eten. En een groot gebrek aan democratie voel ik nu ook niet echt aan. Stel u eens voor dat het hier Noord Korea is (gruwel). En toch zien die mensen er op TV héél gelukkig uit. Ze zingen en dansen hun grote leider zelfs de hemel in. Wat hebben wij te klagen?

  • door Carlos Pauwels op vrijdag 31 juli 2015

    Democratie, daar wordt hier en daar nogal eens een loopje meegenomen. Deze morgen een commentaar van "De Tijd" gehoord op radio Klara: er wordt heel dikwijls beweerd dat er in het probleem Griekenland een groot gebrek is aan democratie. De inspraak in de case Griekenland is nochtans heel groot: Griekenland zelf, de andere 18 eurolanden en de 188 landen, leden van het IMF. Ik kan het daar alleen maar eens mee zijn. En persoonlijk wil ik er nog aan toevoegen dat ook de andere 9 EU-landen (niet euro-landen) wel hun zegje zullen mogen doen en dat het geval Griekenland serieus op mijn systeem werkt, zoals ze bij ons zeggen.

  • door Carlos Pauwels op vrijdag 31 juli 2015

    Het IMF zegt geen verdere financiële steun aan Griekenland te kunnen garanderen. Zou het kunnen dat het IMF zijn leden heeft bevraagd om meer geld voor Griekenland en dat een meerderheid neen heeft geantwoord? Ik acht dat waarschijnlijk en zo ja, dan heeft de democratie (inspraak) gewerkt. Het feit dat het IMF aan het afhaken was, werd door sommigen geïnterpreteerd als zoiets als "ze hebben hun verstand gekregen". Maar het is dus een geldkwestie, een gebrek aan financiële middelen.

    • door ElJairo op vrijdag 31 juli 2015

      Grappig dat jet het IMF durft vermelden in dezelfde zin als democratie. Ik wist niet dat het IMF door het volk wordt gesteund, betaald dat wel want het is ons belastinggeld. Het feit dat het IMF de politieke koers van Griekenland wilt uitzetten door op te leggen welke besparingen en hervormingen er moeten gebeuren, dat verteld veel over hoe de politieke macht werkelijk ageert.

      Lijkt het je logisch dat iemand je geld wil lenen maar enkel als je je auto verkoopt en vanaf nu met het openbaar vervoer gaat werken?

      Maar ik denk dat we het er allemaal over eens zijn, er moet meer democratie komen in onze bestuursorganen. Ik vind dat er meer verantwoording moet afgelegd worden. Toen de euro werd ingevoerd wisten alle lidstaten maar al te goed in welke financiële en corrupte situatie Griekenland zich bevond maar besloot toen om het corrupte Griekenland er toch maar bij te nemen. De Europese instellingen en nationale regeringen zijn mede schuldig aan deze crisis. Maar als je ziet wat ze er mee wensen te bereiken, dan zou je haast durven zeggen, dat deze crisis opgezet spel is om een bepaalde politiek door te voeren in Griekenland.

      Misschien is dit wel een gevaarlijk precedent.

      • door Carlos Pauwels op zaterdag 1 augustus 2015

        Grappig dat jij niet schijnt te weten dat het IMF 188 landen als lid heeft. Landen die democratisch bestuurd worden door politici door het volk verkozen. En die krijgen inspraak in de handel en wandel van het IMF. Voor mij is dat democratische besluitvorming. Het IMF bestaat uit mensen die aangeduid werden met inspraak van die democratische besturen van de landen-leden. In een commentaar van De Tijd, geen rioolkrantje volgens mij, schreef iemand dat er nog nooit zoveel democratie in het spel was als in nu in de kwestie Griekenland. Naast die 188 IMF-leden zijn er ook nog de andere 18 eurolanden en dan nog eens 8 EU landen die geen eurolanden zijn, die ook inspraak hebben. Gebrek aan democratische inspraak? Ga weg jong. Alsof Griekenland zich zo democratisch gedraagt: corruptie, cliëntilisme, belastingsysteem dat een onding is, leugens en manipulatie van de boekhouding, miljarden euro's afhalen van de bank en dan met hun handen openstaan voor Europees geld. Voor mij mag er een Grexit komen. Iedereen (ook ik dus) is overtuigd dat we ons geld toch nooit terug zien. Wel die Grexit zal ons niets kosten. De Grieken integendeel? Dat ze hun vuiligheid zelf opkuisen, die brave onschuldige Griekjes. Alleen..., er spelen nog andere grote, niet-ecnomische belangen. Zo heeft Tsipras al een paar bezoekjes achter de rug, Rusland en China bv. Griekenland is een miskleun tot en met dat we kunnen missen als kiespijn. Voila, een beetje frustratie minder. Een mens moet eens zijn hart kunnen luchten. En wie er anders over denkt kan ook zijn mening geven en misschien zeggen waar ik fout ben. Weet echter dat ik een mening geef, geen feiten.

        • door Richard op vrijdag 7 augustus 2015

          Beste Maurice, het IMF telt dan wel 188 lidstaten, maar in realiteit is de VS de grootste geldschieter en bijgevolg ook de meest invloedrijke lidstaat. Hun hoofdkwartier is niet voor niets in Washington D.C. ... .Het IMF is ook allang haar doel voorbijgeschoten, oorspronkelijk was het samen met de wereldbank bedoeld om de West-Europese economieën te helpen met de wederopbouw van hun economieën. De wereldbank stond in voor ontwikkelingssamenwerking, en het IMF financierde kortstondige handelstekorten om de wisselkoersen stabiel te houden. Het IMF als 'crisismanager' en uitdrager van de 'shock doctrine' is er pas gekomen in de jaren '80 met het ineenzakken van het Bretton-Woods systeem.

  • door Maurice de Liberaal op vrijdag 31 juli 2015

    De leden van de Europese commissie worden benoemd door het Europese parlement. Dus de democratie in Europa is zeer zeker gewaarborgd. Dat er weinig kiezers aan de Europese verkiezeningen meedoen komt, omdat de Europese partijen te veel via nationale partijen zijn georganiseerd. Als Nedelander kan ik niet op een kandidaat uit b.v. Duitsland stemmen. Dat moet veranderen. Er moet een kieslijst met kandidaten komen voor de hele EU. Maar er zijn nog te veel conservatieven in Europa die krampachtig blijven vasthouden aan een achterhaald idee van nationale identiteit.

    • door ria aerts op zaterdag 1 augustus 2015

      U vat zeer goed de tendens samen die momenteel al een groot deel van de wereld beheerst. Want het buitenspel zetten van de democratische besluitvorming en controle is een internationaal gegeven. Nu al bepalen niet democratisch verkozen instellingen en verdragen het leven (en de dood) van veel burgers. De Franse revolutie was een zeldzame fase in de moderne geschiedenis van de mens en sindsdien heeft het oude machtsbastion niets anders gedaan dan proberen om de sociale verworvenheden terug te draaien. Revolutie? Nee, liever niet beste Thomas. De eerste wereldoorlog is uit schrik voor een revolutie van het plebs ontstaan. Laten we voortbouwen op de principes van 1789 en met kleine stapjes vooruit (af en toe achteruit) een menswaardige leven voor elke mens, waar hij ook woont, nastreven. Mei '68, Occupy, Syriza, Podemos... hoe erg ze ook verketterd worden door rechts, hoe machteloos ze ook lijken, ze zaaien ook solidariteit en hoop.

  • door Hugo Vanerps op vrijdag 31 juli 2015

    Democratie is één van de meest misbruikte woorden. Elk artikel waarin het woord democratie gebruikt wordt zou mogen aanvangen met de definitie van democratie : een staatsvorm die de mensenrechten zo adequaat mogelijk garandeert. Volgens deze definitie is Europa niet democratisch, net zomin als de aangesloten landen. Minder belastingen, flexibilisering van arbeid en een ondernemersvriendelijk klimaat kunnen Europa heel wat democratischer maken.

    • door Anon JJ op zondag 2 augustus 2015

      Excuseer? Een meer ondernemingsvriendelijk klimaat kan de EU democratischer maken?

      Ondernemers zijn geen democraten en hebben al helemaal geen zin voor maatschappelijke verantwoordelijkheid. Hun drijfveer heet winstbejag, ten koste van alles. Van hun klanten, hun werknemers en de hele samenleving. Er is namelijk geen onderscheid of scheiding tussen de georganiseerde misdaad en het bedrijfsleven.

      De productiefactoren horen niet in de handen van enkelen te zijn, maar behoren het hele volk toe.

      Demos Kratei: het volk regeert en dat is in een liberale en kapitalistische samenleving niet mogelijk.

  • door Kris Embregts op maandag 3 augustus 2015

    Europa speelt, net zoals alle andere democratieën een bitter piramidespel. Onderaan aan de basis is het een hel om te overleven, terwijl men bovenaan nog meer maatregelen neemt om lasten op te leggen. Kan niet blijven duren. Mensen gaan zich verdringen om het simpele 'bestaansrecht' en de machthebbers en rijken zijn te blasé om er iets bij te voelen of aan te doen. Dit zorgt nu al voor een niet meer te overschrijden kloof.

  • door Roland Horvath op maandag 3 augustus 2015

    Raar dat er zo veel verdedigers zijn van de misdadige en voor de economie schadelijke politiek van de EU/IMF/trojka. Schadelijk in Griekenland GR en in de hele EU.

    Democratische IMF politiek? Het IMF: Neoliberaal, corporatistisch, anti democratisch, anti sociaal, anti liberaal kortom fascistisch. De Grieks kwestie is nodeloos, er wordt een crisis van gemaakt, het gaat om relatief weinig geld. In die crisis heeft het Griekse volk geen inspraak. Het zegt neen tegen de besparingen in de lonen en in de Sociale Zekerheid SZ, omdat die armoede creëren en de KMO economie afbreken, en de EU wil nog meer van hetzelfde. Omdat de EU niet wil en niet kan van mening veranderen, ze zijn verstard, ze zijn daar te goed voor. Ze willen bestraffen en beschadigen, voor Duitsland een bezigheid gemiddelde om de 33 jaar. Ze zijn beter dan de Grieken, dan de armen in het algemeen, hun inkomen is hun absolute eigendom, te wijten uitsluitend aan hun eigen inspanning, niet aan de Unie. Ze willen profiteren van de zwakkere landen en hen uitzuigen met hun oneerlijke concurrentie steunend op hongerlonen voor miljoenen Duitsers. Ze weten alles beter en leven in een fantasie wereld bij gebrek aan kennis en aan een bruikbaar kader om de politieke en economische feiten te plaatsen en te ordenen, vooral Schäuble, Dijsselbloem en Van Overtveldt. De fantasie wereld is hun aangepraat door de 50 Grootste Multinationale Ondernemingen GMO in de EU. Die willen hun bedrijfslasten minimaliseren met als dom excuus concurrentievermogen. Dan krijgt de maatschappij veel te weinig geld om te functioneren. Alles gaat kapot ook de euro. Dat vinden de GMO en het EU bestuur positief, de 99% arm en onderdanig, de 0,01% superrijk en vooral geen of zeer weinig belastingen betalen.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties