about
Toon menu

Brussel vs. Buenos Aires, de vrijheid van de één is niet die van de ander...

dinsdag 15 mei 2012

Het heeft even geduurd, maar nu is het er toch van gekomen. Nu de Argentijnse regering de nationalisering van de oliemaatschappij YPF doorzet wordt ook Europa wakker.

In een reactie gisteren klonk het dan ook dat de Europese commissie stappen ging ondernemen tegen de nationalisering. Waarom?

Omdat, aldus Europees commissaris Karel De Gucht de nationalisering een probleem is voor Argentinië en Bolivië die moeilijker de broodnodige buitenlandse investeringen zullen vinden (1). En zonder buitenlandse investeringen komt, in de klassieke economische doctrine, de ontwikkeling en groei van de betrokken economieën in het gedrang.

Brussel was met andere woorden begaan met de ontwikkeling van welvaart in Argentinië en Bolivië. Dat leek mooi, maar zoals gewoonlijk ging er ook nog wat anders schuil achter de plotse reactie vanuit de Europawijk.

Want er staan belangen op het spel die veel dichter bij Brussel staan dan de welvaart van de doorsnee inwoner van Buenos Aires of La Paz. De Gucht was daar ook duidelijk in. De nationalisering was een probleem want onze bedrijven worden er rechtstreeks door getroffen (2).

Ons belang?

Onze bedrijven. Meteen werd duidelijk waar het in Brussel om te doen is; de verdediging van de belangen van Europese multinationals. Waar dan ook ter wereld.

Gelukkig kleedde men in Brussel de zaak zo in dat het leek of de nationalisering ook in het nadeel was van de Argentijnen zelf. Ze zouden broodnodige investering mislopen. Het stoppen van de nationalisering is dus in ons en hun belang, zo lijkt het.

Dat stelt echter toch wel een paar problemen. Zo is toch wel vreemd dat de Europese multinationals onze bedrijven zouden zijn en het in ons – Europees, wij, u en ik – belang is dat YPF in privé-handen blijft. De belangen van de multinationals vallen slechts met één groep samen; de aandeelhouders. Voor de modale Europeaan verandert met de nationalisering van YPF niets.

Hun belang

Voor de modale Argentijn ligt dat wel anders. Om de nationalisering te verantwoorden wees Argentinië er op dat YPF onder bestuur van het Spaanse Repsol er op achteruit ging. En niet alleen YPF. Door een gebrek aan investeringen vanwege YPF en Repsol bleef de Argentijnse olieproductie de laatste jaren sterk achter op de binnenlandse vraag (3).

Hoewel Argentinië over voldoende voorraden beschikte, diende het land daardoor zelf olie te importeren. Dat leidde tot hogere prijzen voor de Argentijnse bevolking. Met de nationalisering wil de regering nu YPF de mogelijkheid geven om meer te investeren en de productie op te drijven. Meer olie van eigen bodem moet tot lagere prijzen voor de Argentijnen zelf leiden en de Argentijnse handelsbalans positief houden.

Geen uitzondering

Bovendien blijkt het in staatshanden houden van oliebedrijven niet meteen een revolutionaire daad van cryptocommunisten. Ondermeer in Saudi-Arabië, Mexico, Noorwegen en Canada zit oliesector stevig in staatshanden (4). Zelfs in deze neoliberale tijden opteren velen er voor deze belangrijke sector niet zomaar aan de grijpgrage handen van de privésector uit te leveren.

De reden hiervoor is eenvoudig. Het privatiseren van nationale rijkdommen of staatsondernemingen leidt niet vanzelfsprekend tot betere dienstverlening, betere producten of lagere prijzen. Van de privatisering van de drinkwatervoorziening in Bolivië over de goeddeels geprivatiseerde ziekteverzekering in de VSA tot pakweg de val van Fortis of de woekerprijzen van Electrabel, voorbeelden genoeg die illustreren dat het neoliberale verhaal niet zaligmakend is (5).

Zeker, de massale privatiseringen en het openbreken van markten overzee leidden de voorbije decennia tot onvoorstelbare winsten voor de Europese en Amerikaanse multinationals en financiële instelling. Maar er is ook een schaduwzijde. In vele gevallen bleken deze winsten communicerende vaten te verbergen. Hoge winsten correspondeerden met hogere prijzen, sociale bloedbaden en ander weinig fraais. Voor de bevolking ter plekke bleek her neoliberale utopia veelal een dystopia te zijn (6).

Neoliberalisme

Over het nut van een volledige nationalisering van sectoren zoals energie en of deze de energieproblemen van Argentinië kunnen oplossen kan men discussiëren (7). Veel zal hierbij afhangen hoe de Argentijnse staat zelf met het genationaliseerde YPF.

Eén ding is evenwel zeker. Met het nationaliseren van YPF in Argentinië en het elektriciteitsnet in Bolivië zetten beide landen een nieuwe stap in de strijd tegen het neoliberalisme. Nu het neoliberale verhaal niet blijkt te werken, wil men het over andere boeg gooien. Men kan daar weinig op tegen hebben. 

Voor de neoliberale economische elite echter is een dergelijke nationalisering natuurlijk de grootste nachtmerrie. Het betekent een inperking van de bewegingvrijheid voor de multinationals die de wereld afschuimen naar steeds hogere winsten. Het is een aanfluiting van het roofbouwkapitalisme van de afgelopen dertig jaar.

Vandaar de verklaring dat er stappen ondernomen zullen worden. Want zoals de afgelopen dertig jaar maar al te vaak gebleken is zijn diegenen die de vrijheid opeisen om te doen wat ze willen steeds diegenen die het eerst een ander diezelfde vrijheid willen ontzeggen. De geschiedenis herhaalt zich, eens te meer.

-----------------------------

Referenties:

(1) Metro, 08 mei 2012, De Gucht haalt uit naar protectionisme in Latijns-Amerika, op cit.
(2) Ibidem.
(3) Weisbrot, Mark, De critici van Argentinië hebben het weer mis, De Wereld Morgen, 20 april 2012, http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/04/20/de-critici-van-argentinie-hebben-het-weer-mis
(4) Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Nationalization_of_oil_supplies
(5) Klein, Naomi, The Shock Doctrine – The Rise of Disaster Capitalism, Metorpolitan Books, New York, 2007, p. 244, US Census Bureau, Highlights 2010, http://www.census.gov/hhes/www/hlthins/data/incpovhlth/2010/highlights.html
(6) Voor een goed gedocumenteerd verslag van dertig jaar neoliberaal roofbouwkapitalisme, zie: Klein, Naomi, The Shock Doctrine – The Rise of Disaster Capitalism, Metorpolitan Books, New York, 2007
(7) De Wereld Morgen, 04 mei 2012, Argentijnse parlement keurt nationalisering YPF goed, http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/05/04/argentijnse-parlement-keurt-nationalisering-ypf-goed

reageer

6 reacties

  • door janua op dinsdag 15 mei 2012

    Ik heb een mail naar Karel de Gucht gestuurd en hem op de hoogte gebracht van het reglement van Leuven dat schade brengt aan de nachtwinkels. Ik heb hem gevraagd om kontakt op te nemen met het stadsbestuur van Leuven om deze protectionistische maatregelen af te schaffen. Zoniet hebben ook India en Nepal het recht om tegenmaatregelen te nemen tegen Belgische bedrijven, namelijk een vermindering van de import vanuit België. http://www.dewereldmorgen.be/blogs/janu/2012/04/21/leuven-discrimineert-nachtwinkels

  • door Dirk Buys op dinsdag 15 mei 2012

    In 1973 nationaliseerde Allende de kopermijnen in Chili. De rest kennen we. Wil u volledigheidshalve wel de bron van de Gucht's standpunten vermelden?

  • door De Witte Bernard op woensdag 16 mei 2012

    ja, de rest kennen we inderdaad. Op slinkse manieren eerst (omkopen van de transportvakbond) en wanneer dat niet voldoende bleek te werken een staatsgreep gesteund (of gestuurd?) door de VS-regering, die vanzelfsprekend de belangen van de multinationals stelde boven de belangen van het Chileense volk. Maar we zijn intussen bijna 40 jaar verder, en steeds meer Latijns-Amerikaanse maken zich los van de invloed van de VS, en kiezen voor de belangen van hun volk - en de VS zijn niet meer in staat om dit bevrijdingsproces tegen te houden. En Spanje kan wel blaffen, maar zeker niet bijten, want het staat zelf dicht bij een débacle. Er moet nog meer genationaliseerd worden (vb banken, want die hebben bewezen dat ze enkel in staat zijn om crisissen te veroorzaken, maar niet om ze op te lossen).

  • door geen belang op woensdag 16 mei 2012

    Eenzijdige nationalisatie is niet goed, als daarmee de staat die nationaliseert zelf de aankoopprijs vastlegt voor het bedrijf gedeelte dat ze nationaliseert. Ik hoop dat Repsol zal ontvangen wat haar toebehoort, maw dat Argentinie hun geen 10% van wat YPF werkelijk waard is als uitkoop'vergoeding' naar Repsol zal uitbetalen, maar de volle 100% van de bedrijfsactiva. Dit 10% scenario is meestal wat gebeurt, en dat komt dan neer op wettelijke diefstal, goedgekeurd door het parlement. Tja, als argentinie nog buitenlandse investoren wil aantrekken, dan moeten ze zeker niet verder nationaliseren, maar hun wetten zo maken, dat binnenlandse productie aangemoedigd wordt, ipv het omgekeerde. De toekomst zal uitwijzen wie gelijk had, degucht of argentinie.

  • door Dirk Buys op woensdag 16 mei 2012

    [title]Beste geen belang, Het gaat[/title]Beste geen belang, Het gaat niet om gelijk hebben, het gaat om zelfbeschikkingsrecht van een staat over zijn eigen grondstoffen. Bovendien is het niet aan De Gucht noch aan Europa om uit te maken wat goed of slecht is voor Argentinië. Wanneer deze nationalisering Europa niet goed uitkomt dan heeft Europa eveneens het recht dit op te merken maar door te willen denken in de plaats van een ander zijn al vele oorlogen gevoerd, en elke oorlog is er één teveel toch? Bovendien staat De Gucht op zijn achterste poten als iemand zijn neus in zijn rekeningen wil steken, waarom maakt hij dan de rekening van de Argentijnen?

  • door Ronald op donderdag 17 mei 2012

    tja, als je nagaat dat YPF tot in de jaren 90 in Argentijnse staats handen was, en indertijd het enige oliewinningsbedrijf was in de wereld dat het voor elkaar kreeg om verlies te maken, kun je wel ongeveer nagaan wat de toekomst gaat brengen aangezien het huidige regime met stip op nummer 1 staat qua vriendjespolitiek en Korruptie. ( Ja, sinds de Kirchners aan de macht zijn wordt dat met een grote K geschreven.)

Lees alle reacties