De vinger op de wonde...

U zegt: "Hoewel de politiek nog steeds het vermogen heeft om deze markten aan banden te leggen en de economie door een grondige hervorming terug op de rails te krijgen, durft men deze niet meer te gebruiken. Omdat men er niet meer in geloofd".

Voor een deel is die opmerking correct: politici durven hun politieke mandaat niet meer aanwenden om 'de markten' - in wezen het supranationale kapitaal - aan banden te leggen. Voor een deel heeft dat mogelijk te maken met het feit dat men er niet meer in gelooft, maar hoofdzakelijk berust dat op een andere reden, namelijk: de (structurele) macht van het kapitaal. Van Apeldoorn (2011) heeft daaromtrent een interessant artikel gepubliceerd.

Voorts is het - inderdaad - correct dat de traditionele partijen (hoofdzakelijk de sociaal- en christendemocraten) geen echte partijstandpunten meer hebben en verkondigen: ze missen een politiek verhaal. De liberalen trachten ook af te komen met het gegeven dat ze een politiek verhaal missen, maar naar goede liberale gewoonte berust die gedachtegang op enige hypocrisie, temeer omdat op dit ogenblik het (neo)liberale verhaal wel degelijk uitgevoerd wordt. Wanneer de liberalen, zoals iedereen, kunnen merken dat hun verhaal niet werkt distantiëren ze zich plots, met behulp van een geveinsde verontwaardiging, van het eigen verhaal terwijl ze in wezen hetzelfde verhaal blijven verkondigen. Echter door te opteren voor een Vlaamse oriëntatie én tegelijkertijd voor een neoliberale economische beleidsvoering bevinden de traditionele partijen zich niet in het centrum, al wil men vaak die indruk wekken. De traditionele partijen zijn naar rechts opgeschoven en in een poging dat te verbloemen heeft men in het politieke discours het centrum mee naar rechts opgeschoven. Dit maakt dat er aan de linkerzijde van het politieke spectrum een enorme leegte gaapt; een leegte die door de PVDA en, mijns inziens in mindere mate, door Groen opgevuld kan worden. Daarbij is het eveneens belangrijk om te benadrukken dat het neoliberalisme geen louter economisch model betreft dan wel een volledig maatschappijmodel: het neoliberalisme kunnen we beschouwen als een socioculturele omwenteling die geschoeid is op een economische rationaliteit, het marktfundamentalisme. Dat de traditionele partijen heden te maken hebben met een ideologisch vacuüm is slechts ten dele correct: de traditionele partijen verkondigen op dit ogenblik de neoliberale ideologie. Op dat vlak hebben de sociaaldemocraten zich laten leiden door de 'Derde Weg' waardoor het socialisme verwaterd is ten voordele van het kapitalisme en neoliberalisme binnen het sociaaldemocratische gedachtegoed. Voor wat de christendemocraten betreft heeft er zich een gelijkaardig proces voltrokken en heeft Torfs naar mijn mening gelijk: de christendemocraten - niet allen de CD&V - hebben de Christelijke waarden laten verwateren in een poging om het neoliberale verhaal eigen te maken of zich er alleszins aan te adapteren.

De desbetreffende veranderingen zijn geen verandering van onderuit waarbij de traditionele partijen ingespeeld hebben op datgene wat er leeft onder de bevolking, maar wel een verandering van bovenuit. Ten gevolge van de totstandkoming van de Europese Unie (specifiek vanaf de jaren '80 en '90) hebben de traditionele partijen hun overtuiging aangepast aan het historisch blok dat in Europa de hegemonie in handen kreeg ten gevolge van de ontwikkeling van de Europese Unie. Een historisch blok dat hoofdzakelijk bestond uit het Angelsaksische liberalisme (neoliberalisme) en het Duitse ordo-liberalisme (zie bv. van Apeldoorn, 2008). Dit heeft zijn impact gehad op de partijlijn van de verschillende partijen op nationaal niveau omdat die partijen zich aanpasten aan de ideologische geplogenheden op Europees niveau. Dat proces ligt overigens aan de basis van het feit dat er sprake is van een groeiende discrepantie tussen het Europese project en de Europese burger. Daar plukken de traditionele partijen, en bij uitstek de linkse en sociaaldemocratische partijen, de rotte vruchten van. Laten we immers niet vergeten dat uitgerekend de (neo)liberale én christendemocratische fracties op Europees niveau de scepter zwaaien. Het lot dat de traditionele partijen (sociaal- en christendemocraten) heden beschoren is hebben ze te danken aan het volgzaam adapteren van de eigen ideologie aan het neoliberalisme en specifiek aan de ideologie van het kapitalisme. Op dat vlak zal het voor de traditionele partijen heel wat voeten in de aarde hebben om uit het dal te geraken: ze hebben niet alleen hun eigen historisch fundament, en bijgevolg hun ideologische basis, verloochent maar net vanwege die attitude zijn ze het vertrouwen van de bevolking kwijt: "Wie gelooft die mensen nog?". Kortom: wanneer men zijn gat verbrand dan moet men op de blaren zitten. Ook op dat vlak heeft Torfs gelijk: indien de CD&V moest verdwijnen dan zal er op politiek-ideologisch vlak niet veel veranderen en zal er geen extra ideologische leegte vallen, temeer omdat de christendemocraten - alsook de sociaaldemocraten - verantwoordelijk zijn voor de leegte, of neoliberale ideologische uniformiteit, die ze vanaf de jaren '90 zelf hebben gecreëerd.

Ondanks het feit dat de traditionele partijen elk hun eigen klemtonen in hun politiek verhaal leggen situeert dat politieke verhaal zich binnen een neoliberaal kader. Dit maakt het voor de traditionele partijen ontzettend moeilijk, zo niet onmogelijk, om 'outside the neoliberal box' te denken. Net dat 'outside the box'-denken behelst in wezen de kern van politiek bedrijven: het creëren van maatschappelijke verandering of transformatie door zich 'buiten de lijntjes' van een 'vaststaand' politiek systeem te begeven en daardoor het systeem te veranderen. De traditionele politieke partijen (uitgezonderd de liberalen) doen heden niet aan politiek dan wel aan 'policing', i.e., het ordenen en reguleren (managen) van de samenleving binnen een vaststaand, neoliberaal frame. Een treffend voorbeeld hiervan is het zo genaamde 'evenwichtige regeerakkoord'. Alle traditionele partijen én Groen én N-VA hielden een pleidooi voor een "evenwichtig akkoord". Nu, in een onevenwichtige tijd waarbij het supranationale kapitaal aanzienlijk rijker wordt ten koste van de rest van de bevolking (99% vs. 1%) zorgt een evenwichtig akkoord er niet voor dat de onevenwichtige situatie hersteld wordt. In onevenwichtige tijden bestendigt een evenwichtig akkoord het bestaande onevenwicht en doorgaans versterkt het zelfs die onevenwichtige situatie (bv. meer sociale ongelijkheid). De traditionele partijen én Groen én N-VA doen in wezen niets anders dan het bestaande status quo - in wezen een onevenwichtige situatie ten nadele van de bevolking - te bekrachtigen.

* van Apeldoorn, B. (2008). The contradictions of ‘Embedded Neoliberalism’ and Europe’s multi-level legitimacy crisis: The European project and its limits. In van Apeldoorn, B., Drahokoupil, J., & Horn, L. (Eds.), Contradictions and limits of neoliberal European governance: From Lisbon to Lisbon (pp. 21-43). New York, US: Palgrave Macmillan. [ http://www.palgrave.com/products/title.aspx?pid=281010 ]
* van Apeldoorn, B. (2011). De macht van het kapitaal. Socialisme & Democratie, 67(7-8), s.f. Retrieved from http://wbs.nl/opinie/all/de-macht-van-het-kapitaal

Mijn inziens heeft Torfs het bij het rechte eind. Een persoon of een partij in het geval hier, die afstand doet van zijn individualiteit en dus van zijn of haar ideeën en principes , zeg maar haar ideologie, ten voordele van hypocriet meehuilen met het rechtse gedachtegoed van het neoliberalisme en dat tot in het ongerijmde ( zie maar het meeheulen met het N-VA ), wel , zo'n partij weet van in de beginne van de ommezwaai dat zoiets faliekant uitdraait. De ommezwaai is er immers gekomen vanuit opportunistische motieven en niet vanuit een werkelijke toekomstvisie waarop een beleid moet worden gebouwd. Dat men zichzelf aldus degradeert tot meeloper met het neoliberale, antisociale en antidemocratische dictaat, dat weet men van bij de aanvang, m.a.w. er wordt een bewuste keuze gemaakt voor een politieke verneukerij van onze welvaartstaat. Torfs is ongetwijfeld de meest intelligente persoon binnen zijn partij en .. hij durft ook te zeggen waarvoor hij staat, “CD&V terug naar zijn roots “, zijn fundamenten . In ons politieke landschap is er momenteel een schrijnend gebrek aan duidelijkheid over “ waar staat een partij eigenlijk voor” en welke waarden voert zij hoog in het vaandel. Dat is niet alleen bij het C&V een groot hiaat, maar CD&V zal het veel moeilijker hebben dan bepaalde andere partijen , SPA bv., om haar geloofwaardigheid terug te verwerven, aangezien zij , het CD&V , de pad N-VA in haar korf heeft toegelaten. Niettemin , ook SPA en GROEN zullen vanaf nu alle zeilen moeten bijzetten, klaar en duidelijk communiceren met de kiezer, willen zij de tsunami der verrechtsing stoppen.