Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

De spruiten van Geert Bourgeois stinken niet

donderdag 10 mei 2012
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

De Vlaamse minister van Inburgering Geert Bourgeois ligt onder vuur, zo staat te lezen in de media, met zijn starterskit voor nieuwe volgmigranten. Hij is die deze week gaan voorstellen in Marokko. De kit bevat (volgens de pers) een checklist voor papieren die nodig zijn, een dvd met getuigenissen, een woordenboek en een brochure. Het zijn vooral de vele grappige (volgens sommigen beledigende) zinnetjes en voorbeeldjes over Vlamingen die de pennen doen vloeien.

Heel wat politieke tegenstrevers van Bourgeois of van zijn partij genieten ervan om de minister uit te lachen voor zijn bloemkool met witte saus, zijn paraplu die je hier elke dag nodig kunt hebben of het onverwacht bezoek dat onwelkom is. Tot op zekere hoogte is dat inderdaad allemaal erg vermakelijk. En zelfs integratie-bevorderlijk: het kan nooit kwaad dat de gewoonten, normen en zeden van de Vlamingen (en de nieuwe Vlamingen) door Vlamingen én nieuwe Vlamingen in vraag en ter discussie worden gesteld.

Humor is daarvoor een goede geleider: uiteindelijk gaat het in veel van de in de pers geciteerde voorbeelden om karikaturen van de Vlaming, die het voordeel van de bevattelijkheid genieten en, ja, er zit meestal wel een grond van waarheid in: Vlamingen hebben enkele traditionele groentebereidingen als bloemkool in witte saus (die je lust of niet), een paraplu is zeker de voorbije weken een handig ding en heel wat Vlamingen leven nu eenmaal zeer georganiseerd en planmatig, zodat de bel die onverwacht gaat, in veel gezinnen wel eens gevolgd wordt door een vloek of een zucht. Sommige reacties op het werkstuk van Bourgeois (of is het van de Koning Boudewijnstichting?) zijn vileiner.

Een columnist kon zich niet bedwingen om er een collaboratiefiguur als Verschaeve en het Ubervolk bij te halen. Anderen vinden dat de brochure van de minister wemelt van de vooroordelen, over Vlamingen én over allochtonen. Beschamend, belachelijk, bullshit, koloniaal, stigmatiserend,… het kan niet op.

Mijn wedervaren als medewerker van de voorganger van Bourgeois, Marino Keulen, heeft me geleerd dat het voor een politicus niet eenvoudig is in de communicatie over inburgering en integratie concreet te zijn en tegelijk geen controverse op te roepen. De antwoorden op vragen als wat inburgering en integratie inhouden, met welke verschillen in cultuur vaak ongeletterde volgmigranten uit rurale streken in Vlaanderen zullen worden geconfronteerd, hoe de overheid van nieuwkomers verwacht dat zij omgaan met rechten en plichten, met de regels en de wetten die bij ons van toepassing zijn, wat er nodig is om “het samenleven in diversiteit” in Vlaanderen mogelijk te maken, … geven meestal aanleiding tot discussie en debat. De vraag of de spruitjes van Geert Bourgeois stinken of niet, is naast de kwestie.

Veel relevanter vind ik het vast te stellen dat deze N-VA-minister van Inburgering met zijn starterskit aangeeft óók (net als zijn voorganger) te beseffen dat volgmigratie nog een hele tijd voor een belangrijke instroom zal zorgen, omdat het een mensenrecht is. Maar die volgmigratie kan om twee redenen maar beter wat aan banden worden gelegd. Alleen: dat is een federale bevoegdheid. Gelukkig rijpt op het federale niveau nu ook bij Franstalige partijen de gedachte dat die poort van volgmigratie best wat dichter wordt gemetst.

Omdat massale volgmigratie van laaggeschoolden niet in het belang is van onze Belgische samenleving, die de jongste jaren en via verschillende poorten een sterke instroom van legale en illegale en veelal laaggeschoolde nieuwkomers van buiten en van binnen de EU kent. Die instroom naar steden en dorpen in Vlaanderen, Wallonië en in heel Brussel zorgt voor samenlevingsproblemen in bepaalde wijken en voor uitdagingen op het vlak van capaciteit en financies inzake onderwijs, inburgering, beroepsopleiding, OCMW’s, sociale huisvesting,…

Maar een rem op de huwelijksmigratie is vooral in het belang van de ongeletterde en kansarme aspirant-migranten. Daarom is het positief dat ze tenminste een algemeen (en natuurlijk onvolkomen en zelfs karikaturaal) beeld krijgen van de toekomstige uitdagingen en hindernissen die hen in hun nieuwe thuisland wachten. Een inburgeringsinitiatief in het land van oorsprong zelf, naar Nederlands voorbeeld, ware wellicht beter geweest maar bleek in het huidige institutionele België nog geen haalbare kaart. Vandaar dus maar de starterskit, niet als uitwas van een bekrompen nationalisme, maar als een poging tot realpolitiek die alleszins beter is dan bij de pakken blijven zitten en schimpen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

7 reacties

  • door Johan Leman op vrijdag 11 mei 2012

    akkoord dat het allemaal niet eenvoudig is, maar misschien had de minister gewoon eens dit werkstuk aan enkele mensen of sectoren voorgelegd, die hij zelf subsidieert, en die misschien iets meer ervaring hebben met mensen van Marokkaanse of Turkse herkomst, enz. bv enkele mensen uit de zelforganisaties, of uit de integratiesector... Maar dat is nu net wat de minister nooit nodig vindt... Waarom? Dat ik het wist... Blijkbaar oordeelt hij dat 'enkelen uit zijn onmiddellijke omgeving' het allemaal altijd véél beter weten... ook al is hun terreinkennis vaak erg beperkt of, als ze in enkele zeldzame gevallen groot is, zeer gelocaliseerd. En dan krijg je zulke kit waar soms door enkele "slordige inschattingen" veel kwaad bloed gezet wordt.

  • door Jef Eggermont op vrijdag 11 mei 2012

    Via allerlei signalen vanuit zijn kabinet kan ik toch stellen dat er wèl geluisterd werd naar allerlei mensen, nieuwkomers enz.. om die starterskit op een laagdrempelige manier tot bij de man in de straat te brengen. Als de inhout te hoog gegrepen moest zijn was er ongetwijfeld kritiek dat "politici alles boven de hoofden van de betrokkenen klaarstomen".. Nu is het op gewone mensenmaat opgesteld, en nog zijn verwijten niet uit de lucht... Hoe kunnen we nu positief werken aan die immigratie en integratie?

  • door Jef V op vrijdag 11 mei 2012

    deze blog zet de discussie over de starterskit in het juiste perspectief. Eindelijk een bijdrage over dit thema die mij niet vervuld met het oer/on-Vlaamse gevoel van plaatsvervangende schaamte!

  • door Kristel VDB op vrijdag 11 mei 2012

    het is toch wat storend in dit debat dat men reageert zonder kennis van zaken. Ik twijfel er immers aan of de criticasters het gehele pakket doorworsteld hebben. Liever licht men enkele uitspraken uit hun context om ze dan op te blazen tegen de achtergrond van een eng en karikaturaal Vlaams Nationalistisch gedachtegoed. Wat uw opmerking betreft moet ik spijtig genoeg vast stellen dat ook u slecht geïnformeerd bent. Het pakket is tot stand gekomen onder coördinatie van de Koning Boudewijn stichting. Dat staat er duidelijk op en dat is alvast niet de minste. Een simpel telefoontje naar de Vlaamse administratie (zoals ik gepleegd heb) zou u eveneens duidelijk maken dat het Minderhedenforum (daar hebt u uw zelforganisaties alvast) en de vzw Ella actief hebben bijgedragen aan de realisatie en dat ze elke stap in de tot standkoming van het pakket hebben opgevolgd. De vzw Wablieft heeft nog een dubbele redactiecheck gedaan op de toegankelijkheid van het taalgebruik, verneem ik bovendien. Als er nu iets is wat men Bourgeois NIET kan verwijten is dat hij geen beroep heeft gedaan op deskundigen.

    Ik kan Bart de Wever dan ook alleen maar bijtreden als hij zegt dat de journalistiek (en blijkbaar ook bepaalde academici dus ) via tweets en blogs als deze te snel en te bevooroordeeld uitspraken lanceert zonder bronnen te checken of zich degelijk te informeren.

    Of zou het kunnen dat u gewoon zélf liever werd geconsulteerd?

    • door jan peeters op vrijdag 11 mei 2012

      Het artikel van Pater Dejaegher is een verademing na andere schrijfsels op DWM over de inburgeringsiniatieven van minister Bourgeois. Dat men met enige humor naar het werkstuk over inburgering kijkt kan en mag grappig zijn, maar andere journalisten schreven vanuit een verzuurde geest. Vlamingen zijn zeer divers, maar hebben ook meer dan ze het zelf beseffen gemeenschappelijke kenmerken. Potentiele nieuwkomers mogen daar wel wat van afweten.

    • door Johan Leman op vrijdag 11 mei 2012

      als u denkt dat ik eraan houd om "persoonlijk" voor dit soort zaken geconsulteerd te worden (zoals u op het eind schrijft), mag ik u gerust stellen. Liever niet! (Trouwens, ik heb vandaag echt wel andere en interessantere zaken om mijn hoofd dan naar kabinetten te lopen...) Als u dat lief is, geef die boodschap gerust door aan uw omgeving (en tegelijk aan alle anderen die u relevant vindt): ik word liever niet uitgenodigd, wegens te veel werk dat ik nog dringend wens af te maken en stilaan ben ik een dagje minder jong, zie je.... Maar meer terzake: ik sta bijzonder sceptisch tegen het opzet zelf en heb het sterke vermoeden dat de baten niet in verhouding zullen staan tot de kosten. (Ik kan me vergissen, hoor... daar niet van.) Ik bedoel: het is meer een beleid dat de Vlaming een goed gevoel zal geven dan dat het effect zal ressorteren bij de Marokkanen of de Turken. Waarom ik dan reageerde? Ik stelde vast dat niemand op Foyer ervan gehoord had... en dit lijkt me nog altijd een organisatie met - geloof me of niet - enorm veel bagage en enorm vele traditie in huis, en dan nog efficiënt ook. Maar het is juist: Foyer moet uiteraard niet per se geraadpleegd worden. Dat klopt..... Als het Minderhedenforum en Ella die film op het eind bekeken en goedgekeurd hebben (en ik heb geen reden om dit te betwijfelen als u dit zegt)... dan vind ik het doodjammer dat ze de minister alléén laten als hij kritiek krijgt. Dit lijkt me niet loyaal en ook niet moedig. Zelf heb ik de film bekeken, maar heb ik iets voor de helft afgehaakt. Weet u waarom? Uit verveling. Ik had de indruk mijn tijd te verliezen. Me geërgerd? Niet echt. Maar ik had wel het gevoel dat hij soms nogal wat clichés etaleerde. Maar oké: als een minister dat een belangrijke zet vindt in zijn integratiebeleid en de meeste Vlamingen vinden dat ook, dan zal het dat wel zijn zeker?.

    • door Le grand guignol op vrijdag 11 mei 2012

      U schrijft: "Liever licht men enkele uitspraken uit hun context om ze dan op te blazen tegen de achtergrond van een eng en karikaturaal Vlaams Nationalistisch gedachtegoed".

      Indien ik me niet vergis maakt Bourgeois een onderscheid tussen typische Vlaamse waarden en normen en diegenen die elders gelden. Door op basis van een geromantiseerde en tevens onbestaande 'Vlaamse identiteit' een onderscheid te maken tussen Vlamingen en niet-Vlamingen is er dus zeer zeker spraken van een vorm van nationalisme en zelfs van cultuur-racisme. Immers, Bourgeois maakt van een identiteit een enkelvoudig begrip terwijl een identiteit in wezen een meervoudig en gelaagd gegeven behelst. Met dien verstande poogt Bourgeois te streven naar een uniform of homogeen identiteitsbegrip dat hij laat samenvallen met het Vlaamse grondgebied en haar haar bevolking (het Vlaamse volk), i.e., de natie. De combinatie: natie en identiteit staat dan ook voor nationaliteit.

      U hoort het misschien niet graag maar 'au fond' berust het discours van bourgeois op een nationalistisch fundament. Over de wijze waarop het idee van de natie historisch ontstaan is en wat de principes en machtsverhoudingen achter een dergelijk idee inhouden heeft Beyen (2011) een interessant en leerrijk artikel geschreven.

      Bovendien leidt nationalisme steeds tot een vorm van cultuur-racisme vermits de enge interpretatie van het cultuurbegrip, i.e., de enkelvoudige nationale culturele identiteit (culturele nationaliteit), "enerzijds leidt tot een scheiding en wederzijdse uitsluiting van de afzonderlijke culturen (alleen al om ze zuiver te houden!) en anderzijds een strikt proces van insluiting binnen de afzonderlijke culturen met zich meebrengt en de opvoeding volgens een vooropgesteld mensbeeld beoogt" (Böhm, 2007:131-132).

      Wat Böhm vervolgens schrijft is eveneens ontzettend belangrijk omdat hij ons wijst op de nare gevolgen en de risico's van het nationalisme als een vorm van cultuur-racisme. Omdat hij het als geen ander zo voortreffelijk weet te formuleren laat ik hem het liefst zelf uitvoerig aan het woord:

      "Naargelang de nauwkeurigheid echter waarmee ieder afzonderlijke cultuur haar cultuurspecifiek mensbeeld uitwerkt, wordt dit beeld enerzijds een onfeilbaar kenmerk om te zien of iemand en hoezeer iemand in de betreffende cultuur geïntegreerd is en dus als 'bij die cultuur horend' wordt beschouwd, dan wel of hij afwijkt van dat beeld en dus als 'vreemde' moet worden geïdentificeerd en gestigmatiseerd. Deze stigmatisering heeft in de loop van de westerse 'cultuur'-geschiedenis geleid tot drie typische vormen van omgang met het vreemde, respectievelijk drie handelswijzen voor de 'oplossing' van dit probleem: het converteren, het vormen van getto's en het liquideren. De vorming van een cultuurspecifiek mensbeeld is dan steeds noodlottig gebleken en blijkt tot op heden nog steeds noodlottig, wanneer het als beeld van het vreemde, of als beeld van de vijandige tegenstander tot mikpunt van haat, van agressie en op het einde zelfs van oorlogszuchtige daden werd of wordt gemaakt. Daarom vereist de voorbereiding van een oorlog altijd oorlogspropaganda die de leden van de vijandelijke cultuur, of van het andere volk (of van de andere religie) 'depersonaliseert', en ze reduceert en materialiseert tot kopieën van het vijandbeeld die vernietigd mogen worden" (Böhm, 2007:132).

      Vandaar dat een politiek discours gebaseerd op cultuur en (nationale) identiteit nooit aanleiding zal geven tot het oplossen van de problemen; zelfs integendeel, een dergelijk discours creëert - of men het nu graag hoort of niet - altijd een (hiërarchisch) onderscheid tussen culturen, en bij uitbreiding tussen mensen, waardoor de verschilpunten telkenmale opnieuw in de verf gezet worden. Bovendien zorgen het huidige identiteits- en cultuurfetisjisme ervoor dat de werkelijke oorzaken van de problemen (bv. sociale ongelijkheid en uitsluiting) buiten het debat gehouden worden, terwijl het juist die sociale ongelijkheid en uitsluiting zijn die aan de basis liggen van, een toegenomen, intolerantie en racisme. In het jaarverslag van The European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) wordt dan ook uitdrukkelijk een oproep gedaan aan politici om zich niet te laten verleiden tot een discours op basis van vooroordelen, stereotypen alsmede de angst voor het verlies van culturele waarden:

      "In ECRI’s opinion, political leaders must at all costs resist pandering to prejudice and misplaced fears about the loss of “European values”, terrorism and common criminality. ECRI joins other voices in Europe calling upon member States for a strategy for the democratic management of diversity in our continent" (ECRI, 2012:9).

      * Beyen, M. (2011). Identiteit: Tussen democratie en fascisme. Oikos, (56), 23-33. Retrieved from http://www.oikos.be/tijdschrift/ * Braeckmans, L. (Ed.). (2007). Winfried Böhm: Theorie en praxis. Een inleiding in het pedagogische grondprobleem. Gent, B: Academia Press. * ECRI (2012, May). Annual report on ECRI's activities: covering the period from 1 January to 31 December 2011. Strasbourg: The European Commission against Racism and Intolerance. Retrieved from http://www.statewatch.org/news/2012/may/coe-ecri-annual-report-2011.pdf

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties