Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Joël De Ceulaer over Paul Verhaeghe: de dunne grens tussen ironiseren en denigreren

dinsdag 4 september 2012
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

De wekelijkse tv-kritiekrubriek van Joël de Ceulaer in de Standaard is doorgaans de moeite om lezen, ook al durft de journalist er wel eens met de voeten vooruit tegenaan gaan. Maar vandaag lijkt zijn stuk eerder op karaktermoord dan op wat anders. Slachtoffer van dienst is professor Paul Verhaeghe, die onlangs nog het boek ‘Identiteit’ publiceerde, waarin hij de destructieve impact van neoliberalisme op de samenleving en de gezondheid van veel mensen aanklaagt.

De Ceulaer maakt doelbewust gebruik van het genre waarin hij schrijft – de “jennende”  column – om het gedachtengoed van Verhaeghe effenaf belachelijk te maken. Dat is laag, want Verhaeghe kan zich niet verweren tegen dit soort stukken door gebruik te maken van hetzelfde - column - genre. De Ceulaer gaat hier over de schreef, net zoals Jan Denys een paar weken geleden, toen die nogal gratuit stelde dat Verhaeghe’s wereldbeeld “biased” is – het profiel van de mensen die bij de prof langskomen op consultatie, zou bijna uitnodigen tot een pessimistische visie, volgens de Randstad expert.

Dat De Ceulaer pakweg Marc Reynebeau, Tom Heremans of Jo Van Damme op deze manier aanpakt, voor ons niet gelaten, die mensen kunnen zich efficiënt verweren tegen dit soort aanval, en De Ceulaer op hun beurt door de mangel halen. Die drie DS-redacteurs lijken overigens, in tegenstelling tot De Ceulaer, wél de grens te kennen tussen ‘ironiseren’ en ‘denigreren’.

Als je dan toch Verhaeghe wil aanvallen omdat zijn discours over de samenleving je niet aanstaat, doe je dat mijns inziens best in een beargumenteerd artikel, of in een rechtstreeks gesprek van man tot man – zoals bv. gebeurde in het erg lezenswaardige tweegesprek tussen Paul de Grauwe en Paul Verhaeghe een paar weken geleden, in DS weekend.

Maar misschien komt dat nog?

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

24 reacties

  • door Robrecht Vanderbeeken op dinsdag 4 september 2012

    Hetzelfde kinderachtige partijtje moddergooien vinden we ook terug op de Twitter van De Ceulaer en prof. Filip Buekens. Google maar even. Heel leerrijk is de vooringenomenheid: ze beginnen het boek samen te lezen en na een paar pagina’s slagen ze al aan de soundbites: ‘Verhaeghe heeft The Selfish Gene van Dawkins niet begrepen’. ‘En dat voor een professor’. Etc.

    Het grappige is natuurlijk dat ze door dergelijke reacties zelf blijk geven van het feit dat ze Dawkins niet begrijpen, of toch blind zijn voor de ideologische implicaties van diens reflecties. Ik merk vooral de frustratie: men kan de psychoanalyse niet opnieuw als schietschijf gebruiken en moet dus de discussie inhoudelijk aangaan. Maar op dat punt geraakt men niet verder dan ontkenning en herhaling van hun ideologische voorkeur: neoliberalisme, niets mis mee, etc.

    Wat men nog kan doen, of zal proberen, is Verhaeghe verwijten dat hij niet meer zegt dan Wilkinson, of dat hij zich bekeerd heeft tot het darwinisme en dus de psy vaarwel zegt. Onzin natuurlijk: de kracht van Verhaeghes verhaal zit net in het feit dat hij Wilkinson en Frans de Waal naast elkaar legt. Dat klikt ineen en daarmee komen we tot een wetenschappelijk denkkader dat eigenlijk parallel loopt met een Freudiaanse analyse van onze ontwikkelingspsychologie en Freuds cultuurkritiek (het onbehagen in de cultuur).

    M.a.w. de constructie om sociologie en evolutionaire biologie hier samen te brengen, biedt met terugwerkende kracht een argument pro de zinvolheid van de Freudiaanse psychoanalyse. Hou het stil, want voor je het weet staan de SKEPP-soldaten hier weer op de deur te bonken! Benieuwd hoe ze dat gaan oplossen: Wilkinson en de Waal enerzijds scheiden van Freud anderzijds zonder de eerste twee te dumpen, wat dan zou indruisen tegen de wetenschappelijke draagkracht ervan.

    Bovendien, de Waal is een ‘echte’ evolutionaire bioloog die bovendien een heel apart verhaal neerzet omdat hij net het sociale karakter van mensapen onder de aandacht brengt, en zo de nadruk legt op het belang van de omgeving. Dat is duidelijk een andere koers dan de meeste evolutionaire psychologen die de impact van de sociale omgeving doorgaans relativeren. Het zou vooral om de aangeboren natuur gaan. Niet toevallig dat heel wat evolutionaire psychologen die ik ken, ook rechts denken en stemmen. Dawkins kan, in reactie op de kritiek van de Waal aan zijn adres, wel stellen dat zijn theorie niet als moraal begrepen moet worden. Maar van het ene zit je al snel bij het andere. Dawkins zelf is daar overigens het beste voorbeeld van. Maar dat is een ander verhaal.

    • door Clark op dinsdag 4 september 2012

      "De constructie om sociologie en evolutionaire biologie hier samen te brengen, biedt met terugwerkende kracht een argument pro de zinvolheid van de Freudiaanse psychoanalyse".

      Juist, ja.

      Nog een geluk dat de ingenieurs onder de bezoekers van deze website hun formules en jargon uit de quantumfysica of de thermodynamica niet beginnen boven te halen...

  • door Mysjkin op dinsdag 4 september 2012

    Het boek en de interviews met Verhaeghe zijn de laatste tijd ook een gespreksonderwerp in mijn vriendenkring. Velen leden van deze groep constateren dat ze zich niet ongelukkig voelen op hun werk of in de ruimere samenleving en ze voelen al helemaal niets van een overdreven prestatiedruk. Echter, nu blijkt, na diepere lectuur van Verhaeghe, dat wij wel degelijk ongelukkig zijn, maar dat wij dit gevoel enkel verdringen en de symptomen vroeg of laat wel aan de oppervlakte komen. Help, hoe kunnen wij genezen van deze neoliberale kwaal?

    • door Robrecht Vanderbeeken op dinsdag 4 september 2012

      Dat heb je net verzonnen, er niets dergelijks over verdringing in het boek. Uw vriendenkring is overigens niet representatief voor onze maatschappij, vrees ik.

      • door Mysjkin op dinsdag 4 september 2012

        Natuurlijk is ze niet representatief, mijn vriendenkring bestaat vooral uit neoliberalen, kapitalisten en nog meer van dat fraai volk. ;)

      • door draad op dinsdag 4 september 2012

        Bedenk dan wel dat de patiënten van uw idool misschien ook niet representatief zijn voor onze maatschappij.

  • door Alysa op dinsdag 4 september 2012

    Hopelijk nemen niet al te veel mensen serieus wat Joël De Ceulaer schreef in zijn column, ik heb de column niet gelezen en ben dat in retrospect ook niet van plan, heb wel wat beters te doen, je kunt beter het boek van Prof. Verhaeghe zelf lezen en er dan eventueel een mening over formuleren, Joël De Ceulaer is nog steeds niet een autoriteit op het gebied van psychologie, ik neem Journalist Joël De Ceulaer in ieder geval niet serieus want hij is een ideoloog van het neo-liberalisme!

    • door Michaell op woensdag 5 september 2012

      Met zo'n uitspraken kunnen we u ook niet al te serieus nemen, vrees ik. Waarop baseert u zich om De Ceulaer tot ideoloog van het neoliberalisme te verklaren? Allesbehalve eerder. Het is niet omdat je niet akkoord bent met de analyse van Verhaeghe, dat je daarom een neoliberaal bent.

      • door Robrecht Vanderbeeken op woensdag 5 september 2012

        Lees anders het kerstessay van DS er nog eens op na? Overgenomen door Liberales om begrijpelijke redenen: the good news show. http://www.liberales.be/essays/deceulaer

  • door draad op dinsdag 4 september 2012

    De Ceulaer is de eerste die - een aanzet van - een zinnige kritiek op Verhaeghe schrijft. En dat deed mij deugd. Verhaeghe koppelt in zijn spinnenweb aan stellingen ongeveer alles aan alles, waarmee je op een betoog uitkomt dat als vage politieke ideologie sommigen kan aanspreken, maar met wetenschappelijke methodiek niks meer te zien heeft. En wat hij schrijft over deptressies en de link met economie lees ik al jaaaaren bij Raes, Elchardus, vele psychologen, WHO-rapporten enz. enz. Dus vraag ik mij af uit welke holen al die dwepers van hem plots komen gekropen. Willekeurig of onwillekeurig moet ik bij Verhaeghe altijd aan die andere valse profeet denken, hoe heet hij ook alweer? Zizek! Of was het Lacan? Beter Popper lezen. Netuurlijk jammer dat mensen hier hele thesissen en doctoraten over volschrijven en zichzelf zodanig in een moeras vastrijden dat ze de rest van hun leven juist nog kunnen spartelen.

    • door Kristof Decoster op woensdag 5 september 2012

      De Ceulaer mag voor mij Verhaeghe aanpakken zoals hij dat wil in een goed beargumenteerd analytisch stuk. Maar dat hij op dergelijke manier uithaalt in een "tv"-column, dat lijkt me eerlijk gezegd iets waar DS ombudsman Tom Naegels zich eens zou mogen over buigen. Met een 'aanzet tot zinnige kritiek' op het gedachtengoed van Verhaeghe heeft dat niet veel meer te maken, dit leek eerder op een afrekening. De Ceulaer zal het allicht niet graag horen, maar de 'Tv-fluisteraar' was gisteren van het niveau Fox news. Onder de gordel.

  • door draad op dinsdag 4 september 2012

    En voor Robrecht Vanderbeeken mij erop komt wijzen dat Paul het deze maal anders heeft aangepakt door die Engelse biologen erbij te sleuren: het is niet omdat je links en rechts wat bewijs vindt dat in je kraam past dat je plots een sterk verhaal hebt, het zit enkel rethorisch beter in elkaar. Dit gezegd zijnde, ik ben de laatste om te ontkennen dat competitie en stress heel slecht (kunnen) zijn voor onze (geestelijke) gezondheid,

    • door Robrecht Vanderbeeken op woensdag 5 september 2012

      Je ontkent het verhaal over het neoliberalisme niet, maar vindt het toch complete onzin. Daar moet je eerst zelf eens over nadenken als dat niet teveel gevraagd is.

      Frans de Waal is trouwens een van onze noorderburen, geen Brit of Amerikaan.

  • door RIK PINXTEN op woensdag 5 september 2012

    Het is merkwaardig hoe blind journalistiek soms kan zijn. Geen probleem, de generatie waarover paul Verhaeghe het heeft? Ik vraag me af in welke gesloten wereld sommige journalisten toch leven. Het zou overigens ook de moeite lonen om eens langs te gaan in de wijken uit Brussel, Antwerpen en Gent waar momenteel de armoede zienderogen stijgt. Ik wil rustig de gids zijn, als nog interessant genoeg zou zijn voor onze 'kwaliteitskranten'. Onbekend? Ja, er is een duale maatschappij aan het ontstaan in het rijke Vlaanderen, en neen de armen en de jongeren hebben hier geen stem om d at duidelijk te maken. zou het kunnen dat de lezers van DS slechts uit één helft van die duale maatschappij komen, en is het dan gezond om in die (of de?) kranten die andere helft gewoon te blijven negeren, zelfs als een intellectueel dat met moed aan die eerste helft probeert duidelijk te maken? Arrogant, of gewoon dom?

    • door Robrecht Vanderbeeken op woensdag 5 september 2012

      Inderdaad. DS schept graag de illusie dat je bij de betere kant van de maatschappij zit. Dat verkoopt, geeft een goed gevoel en de waan dat je kritisch en op de hoogte bent. De helft van de krant gaat trouwens over de media, BV’s, nieuwe TV-programma’s. Etc. Duiding?

      Ze meten zich ook graag een wetenschappelijke standaard aan, maar de meeste degelijke stukken zijn vertalingen uit andere kranten of ingezonden opiniestukken. De eigen inbreng, zoals het dagelijkse editoriaal geraakt doorgaans niet verder dan wat morele paniek. Of non-discussies zoals die van onze TV-fluisteraar.

      Ik denk niet dat DS ‘onder invloed’ zit van belangengroepen van ‘het systeem’. DS is gewoon evengoed een bedrijf, deel van dat systeem, en er een pleitbezorger van. Kijk maar eens hoe die discussie over GGO's afgehandeld werd, zo vooringenomen, zo bang om eens een punt te maken dat tegen de haren van de adverteerders of politici instrijkt. DS journalisten die het daar mee oneens zijn: schrijf dan eens wat anders?

      Oplossing: slow media, dat opiniemakers voorrang geven aan andere media, DWM bijvoorbeeld. DS kan de stukken dan nadien overnemen, al dan niet geknipt.

  • door Jan Allein op woensdag 5 september 2012

    Wie de krant De Standaard en haar Skepp adepten durft aan te vallen wordt ex gecommuniceerd. Zelf aan den lijve ondervonden. De heren Buekens, De Ceulaer, Magiels, Boudry en L.Bonneux worden pagina's grote fora aangeboden (DS Opinie bijlagen) waarin zij met de steun van de hoofdredactie journalistiek deontologisch grensoverschrijdende opiniestukken mogen publiceren met de door diezelfde hoofdredactie aangeboden zekerheid dat een wederwoord nooit wordt gepubliceerd. M.a.w geeft DS een klein select groepje fanatici een vrij forum om met halve waarheden en insinuaties mensen publiekelijk aan de schandpaal te nagelen zonder dat deze laatsen zich kunnen verweren. In de rubriek "De TV Fluisteraar" werd ik in mei dit jaar door J.De Ceulaer beschreven als "zonderling", de persoon naast mij als "zieke". Enig wederwoord op die publieke aanval werd ons steevast geweigerd. Ook Tom Naegels ( die weliswaar toegaf dat De Ceulaer over de schreef ging) liet ons weten dat een wederwoord op een in een " rubriek" verschenen inhoud niet gebruikelijk is, meer zelfs....onmogelijk! De Ceulaer bedient zich dus van een medium (rubriek) waarin hij vrijuit vuil kan spuiten. Blijkbaar poogt dit SKEPP groepje nu ook haar gelijk te halen in de opiniebladzijden van De Morgen, een ware misrekening. Daar werd de kritiek van Buekens op Verhaege onmiddellijk de grond ingeboord door de publicatie van menig lezersbrieven.

  • door Mark Van Vaerenbergh op woensdag 5 september 2012

    In feite verschilde het artikel van Joël De Ceulaer in stijl niet zoveel van de stijl die men bij "DeWereldMorgen" hanteert. Maar het is leuk om je vijanden zo aan te vallen, ad hominem. Maar o wee als iemand die stijl gebruikt tegen de vriendjes. Dan vliegt iemand in de pen om te huilen dat dit geen stijl is.

    • door Robrecht Vanderbeeken op woensdag 5 september 2012

      Mensen voelen zich best machteloos als ze geen weerwoord krijgen. Maar als je al zo een spreekbuis als DS ter beschikking hebt, wat is dan uw excuus voor die persoonlijke aanvallen? Mij gaat het hier niet om JCD en zijn dada's maar om de macht van de media en het misbruik ervan. Alles behalve onschuldig. De ganse redactie van DS speelt dit spel mee. Fox News al eens gezien? De presidentsverkiezingen worden daar een keuze tussen 'pepsi' en 'cola', smaakoordelen en stemmingmakerij.

    • door Jan Allein op woensdag 5 september 2012

      Het grote verschil tussen "DeWereldMorgen" en DS zit in het feit dat men hier tenminste in een debat kan stappen. En wat bedoel je met "het is leuk om je vijanden aan te vallen"? Betekent dit dat iedereen die het niet eens is met jouw mening als vijand moet beschouwd worden? Zéér kort door de bocht hoor ! Tsja, met zo'n mentaliteit geraak je nergens. Wat de stijl ook is, er is een wereld van verschil tussen een gepubliceerd artikel met uitnodiging tot reactie en een stijl vergelijkbaar artikel met verbod tot wederwoord.

  • door Mysjkin op woensdag 5 september 2012

    Men kan Joël de Ceulaer niet verdenken van het promoten van het neoliberalisme. Zijn meningsverschil met Verhaeghe gaat grotendeels over wetenschap, niet over ideologie. De Ceulaer heeft onlangs nog het opiniestuk van Koen Calliauw over de badboot aangeprezen op twitter.

    • door Anton Froeyman op donderdag 6 september 2012

      Het hangt ervan af wat je ideologie noemt natuurlijk. Ik denk inderdaad ook dat De Ceulaer meer gedreven wordt door een plat materialistisch wereldbeeld dan door economische overtuigingen, maar dat is daarom nog niet minder ideologisch.

      zie ook http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/02/14/over-skepp-wanneer-wetenschap-een-ideologie-wordt

      • door Jan Allein op donderdag 6 september 2012

        Misschien hebben we hier te maken met een narcist die zeer graag in de belangstelling staat en zich verheven voelt boven de rest. Al dat getwitter van JDC doet me daar sterk aan denken. Continu in the picture staan,platvloers op halve waarheden gesteunde kritieken in de media publiceren en daarna kicken op de reacties. Misschien JDC wat minder aandacht geven.

      Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties