' Coming out Crazy!' - Mad Pride

'Kom uit de kast, gek !'. Trotse dwazen maken zich op voor de bestorming van de Brusselse binnenstad. Uilenspigel vzw vertegenwoordigt patiënten in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Zaterdag 8 oktober organiseert deze zelforganisatie opnieuw een dolle Mad Pride. Omdat 'Anders' zijn moet kunnen.

Ben jij 'normaal' ?

De eerste manifestatie was in 2007 een succes met 300 deelnemers. Mensen met psychiatrische problemen, lotgenoten, hulpverleners en symphatisanten die de moed hadden op straat te komen. Omdat ze fier zijn om wie ze zijn en op een bijzonder zichtbare wijze het stigma aanklagen dat op hen rust. Oproepen tot solidariteit, ook met hen die nog niet uit de kast durven komen. (Video Mad Pride 2007) (1)

Met een Mad Pride houdt men de maatschappij een spiegel voor. Wie, wat is normaal? Wie (ver)oordeelt en waarom? Moet men zich aan de mainstream normen een waarden van een op hol geslagen samenleving houden? Deze Mad Pride sluit aan op het toenemende verzet tegen onverdraagzaamheid en sociale uitsluiting op vele gebieden. Het is een manifestatie met een politiek karakter.

Uilenspiegel vzw organiseert dit gebeuren in samenwerking met ENUSP (European Network of (ex-) Users and Survivors of Psychiatry) en Psytoyens. Mad Pride komt overwaaien uit de beweging Mind Freedom (USA).

Foltering in België

Zich niet laten doen, fier op jezelf  zijn, 'incluis mijn psychisch ziek of anders zijn', zegt Uilenspiegel vzw. En assertief wezen, je woede niet op jezelf richten maar op de oorzaken die je ziekte voor een groot deel veroorzaken. Eén er van is de blijvende economische crisis die mensen, families in de ellende duwen. Ook Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen meent dat de crisis bijdraagt tot het toenemend aantal zelfdodingen. (Media en zelfdoding) (2)

Er zijn ook de vele mensen die chronisch ziek zijn, levenslang in instellingen verblijven, met letsels aan de hersenen, zwaar hulpbehoevend. Vooral zij worden gestigmatiseerd en geïsoleerd. Zoals de geïnterneerden in gevangenissen. België is al veroordeeld door het Europees Comité voor de Preventie van Foltering en Onmenselijke of Vernederende Behandeling of Bestraffing van deze groep. Een mond vol, samen gevat : België foltert psychiatrische patiënten.

Mensen 'met een beperking' ontwikkelen dikwijls inzichten en vaardigheden waar de 'normalen' niet bij kunnen. In sommige culturen worden ze bijzonder gerespecteerd, in deze koele materialistische vrije markt maatschappij worden ze bij het grof vuil gezet. Of  'genormaliseerd en gedisciplineerd' met ziek en suf makende medicatie. Hoe dun de grens tussen 'normaal' en 'Anders' is zie je goed op het creatieve niveau. (Geest of kakmachine ?) (3)

Stigma doorbreken

Niets beter voor de gezondheid dan een grote bek en dossierkennis. Voor dat eerste zorgen de betogers op 8 oktober in Brussel. Voor het tweede moet je bij Rafaël Daem zijn. Mede oprichter, ervaringsdeskundige en projectmedewerker van Uilenspigel vzw. Nadia Mahjoub sprak met Rafaël Daem voor het informatieblad van Uilenspiegel vzw.

Uitsluiting is het voornaamste probleem. Je vermeldde ook stigma?: ' Stigma is een ander woord voor brandmerk. Het heeft te maken met de zeer negatieve kijk op psychische ziekte, op psychisch anders zijn. Vroeger zou iemand werkelijk gebrandmerkt worden met een stempel. Nu gebeurt dit nog dikwijls met harde woorden of woorden die mensen kunnen vernietigen. Vroeger werden mensen opgesloten in kerkers, of werden ze op een narrenschip gezet. Maar de uitsluiting waar ze vandaag slachtoffer van zijn is veel meer geraffineerd'.

Moeten mensen die psychisch anders zijn dat zelf bespreekbaar maken?: ' Ik zou zeggen bij voorkeur wel. Ik zou hen daartoe willen uitnodigen. De beste manier om de beeldvorming te veranderen is als de mensen uit de kast komen over hun anders zijn. Uiteraard kan ook de omgeving er over spreken. Familie, vrienden, hulpverleners, noem maar op. Maar wie is er beter geplaatst dan de betrokkene zelf om iets zinnigs te zeggen over psychisch lijden?'.

Gekwetste ziel is geen beenbreuk

Wat loopt er zoal fout in de psychiatrie?: 'Ik denk dat er drie grote problemen zijn. Enerzijds is er de dwangbehandeling die veel te vaak wordt toegepast. Daarnaast is er het probleem van de over medicalisering. Mensen slikken veel te veel pillen. Ten derde is er het grote probleem van de bejegening, het paternalisme. Mensen worden vaak op een mensonwaardige manier behandeld of zelfs helemaal niet behandeld'.

Hoe kan de psychiatrie beter functioneren?: ' Wanneer het werkelijk gaat over het bestrijden of behandelen van psychisch lijden dan denk ik dat de klassieke psychiatrie zich zeer bescheiden moet opstellen. Vaak heeft ze geen antwoord op bepaalde vormen van psychisch lijden, tenzij de onderdrukking met medicijnen.

De manifestatie is een 'Pride'. Waarop moeten de mensen fier zijn?: 'Op zichzelf. Ze mogen echt fier zijn op zichzelf. Als je hebt af te rekenen met ontzettend veel uitsluiting, miskenning, onbegrip, isolement, vernedering, een klein inkomen, gebrek aan waardering, dan mag je fier zijn dat je er nog staat. Ieder mens heeft zijn waardigheid, zijn fierheid en die moet je naar boven halen. Dat doe je volgens mij best solidair in groep. De Mad Pride komt ook voor hen op die niet meer voor zichzelf kunnen opkomen'.

Rafaël Daem zegt ook dat men te vaak de illusie creëert dat je na een paar weken of maanden opname weer van je probleem af bent, dat je genezen bent. Dat moet men heel sterk relativeren: een ziel die gekwetst is, is niet te vergelijken met een beenbreuk.

Alsof men dan 'gedisciplineerd', klaargestoomd is voor de arbeidsmarkt, voor leef situaties die mee die aan de basis liggen van je ziekte. Velen zullen zich hier in herkennen. Naast enige medicatie en therapie is een aangepaste, gezonde levenswijze essentieel. Dat vergt soms moeilijke keuzes. Een zelforganisatie als Uilenspiegel kan hier in een steun zijn.

Kwetsbaar, maar strijdvaardig

De Mad Pride '11 vertrekt op zaterdag 8 oktober om 14u aan de Belgacomtoren aan het station van Brussel-Noord. Samenkomst voor station van af 13u30. Om 15u30 aankomst aan de Kunstberg, nabij het Centraal Station.

Om 16u is er een artistieke happening in het dagactiviteiten centrum Den Teirling aan de Maesstraat 89, 1050 Brussel. Einde rond 18u.

Ook om 16 u heeft er een minicongres plaats over de rechten van personen met psychische problemen in Bozar, Ravensteinstraat 23, 1000 Brussel. Met ondermeer Vlaams minister van Welzijn, Jo Vandeurzen.

Doorbreek de vooroordelen, neem het heft in eigen handen. Deze Mad Pride draagt er toe bij. Met ernstige doeleinden en – wat dacht je? - in een dolle optocht door het het centrum van Brussel. Zet je masker op, zet je masker af, ben er bij. 'Geestelijk anders, kwetsbaar maar strijdvaardig !'.

Te Gek!? - Karavaan

Boven op de Mad Pride in Brussel trekt een Te Gek!? - Karavaan door vijf Vlaamse provinciehoofdsteden. 'Omdat het hoog tijd wordt om normààl te doen over psychische problemen'. De manifestatie start op woensdag 5 oktober in Antwerpen, om 14u op de Groenplaats. De dagen nadien volgen Leuven, Brugge, Hasselt en Gent. 

Na de optocht zijn er op de Groenplaats - nadien in andere steden - optredens van de Laatste Showband met gasten : Helmut Lotti, Koen Buyse, Guy Swinnen, Hannelore Bedert, Klaas Delrue, Walter De Buck en Axl Peleman. Boegbeeld van Te Gek!? is Kristien Hemmerechts. Guy Swinnen is peter van het initiatief dat al enkele jaren bestaat.

Deze actie + de Mad Pride in Brussel zetten begin oktober de rechten van psychiatrische patiënten op de kaart. Kan het jou niet overkomen? Eén op de vier Belgen krijgt vroeg of laat psychische problemen...

Info over Te Gek!? op www.tegek.be en ga daar zeker naar Te Gek!? op Canvas. 

Alle info over Uilenspiegel, de Mars, filmpjes, een pers dossier vindt je op www.uilenspiegel.net

1 – 'Video Mad Pride 2007  www.mindfreedom.org/campaign/madpride/events/2007-events/belgium/belgian-mad-pride

2 – 'Media en zelfdoding'  www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/09/09/niet-berichten-over-zelfdoding-beste-berichtgeving

3 – 'Geest of Kakmachine ?'  www.npdoc.be/Calliauw/Psychiatrie/index.htm