#30J Gerenomeerde economen ook tegen besparingen

Verschillende gerenommeerde economen hebben serieuze kritiek op het besparingsbeleid van de EU en haar lidstaten. Ze stellen dat het regelrecht naar de afgrond leidt. Hier worden enkele citaten gebundeld van Stiglitz, Krugman, Roubini en De Grauwe.

In het debat rond de staking van maandag #30J gaat het bijna nooit om de inhoud. De redenen van de staking worden bijna steeds weggelaten. Wanneer er al over inhoud wordt gesproken gaat het enkel over de pensioenen. Als er echter al over de breder inhoud gesproken wordt; dan nog stelt men de besparingen op zich meestal niet in vraag. Men heeft het dan enkel over "sociaal besparen" of over "andere inkomsten". Voorbeelden zijn bijvoorbeeld de afschaffing van de notionele interest-aftrek en de invoering van een miljonairstaks. Hoewel het zeker stappen in de goede richting zouden zijn - omdat op die manier tenminste de lasten niet bij de zwaksten komen te liggen - blijven ze meegaan in het idee dat er moet bespaard worden en dat er gestreefd moet worden naar het op orde krijgen van de overheidsfinancien op korte termijn door netto-besparingen.

Er zijn echter redenen om ook hiermee helemaal niet akkoord te gaan. Besparingen zullen de economie immers in recessie duwen. Hier wil ik vooral bewijzen dat besparingen helemaal niet "noodzakelijk" zijn, dat de kwestie van besparingen of extra taxen op zich in vraag gesteld moet worden. Ook daarvoor is de staking van #30J belangrijk. Om dit te ondersteunen laat ik 4 gerenommeerde economisten aan het woord: Stiglitz, Krugman, Roubini en De Grauwe.

Besparingen zijn wederzijds zelfmoordpact

"De Europese regeringen hebben een zelfmoordpact getekend, de opgelegde fiscale besparingsplannen zullen hun economieën doen in elkaar storten.
Het doet me denken aan een middeleeuws medicijn. Het werkt zoals aderlaten, waarbij je bloed aftapte van een patiënt vanwege de theorie dit zou helpen tegen de slechte geesten. Het gevolg was dat de patient meestal nog zieker werd. Het antwoord was nog meer aderlaten, tot de patient er nagenoeg aan stierf. Wat vandaag gebeurd in Europa is een wederzijds zelfmoordpact. "

"Onder economen gaat de discussie nu over de beste wijze voor de beëindiging van de Euro. Dit zal het gevolg zijn van volksopstand. De jonegrenwerkloosheid in Spanje ligt ondertussen boven de 40% sinds 2008. Hoe lang zal dit nog getolereerd worden? Het beleid van de regering is nog meer van hetzelfde medicijn, maar met een nog sterkere dosis. "

Prof. Dr. Joseph Stiglitz, Nobelprijs Economie 2001, Columbia University

Ideologen proberen crisis te hijacken voor hun eigen agenda's

"Het idee bestaat er zogezegd in, dat de crisislanden in problemen zijn gekomen omdat ze gebukt zouden gaan onder hoge overheidsuitgaven. Maar de feiten spreken dat tegen."
"De staten die vandaag in crisis zijn hebben geen grotere welvaartstaat dan de staten die het voorlopig wel goed. Als er al een relatie zou zijn is het net tegenovergesteld. Zweden bijvoorbeeld, met zijn gekende hoge uitkeringen, is een sterspeler, een van de weinige landen die vandaag een hoger BBP hebben dan voor de crisis. Ondertussen waren de "sociale uitgaven" , - de uitgaven op vlak van sociale zekerheid in percentage van het BBP -, in alle probleemlanden lager dan in Duitsland, laat staan Zweden. "

"Iets anders dat je moet weten over de huidige crisis is dat besparingen overal waar ze ooit zijn uitgevoerd een mislukking zijn geweest. Geen enkel land met significatieve schulden is er ooit in geslaagd om zich via besparingen terug in de "goodwill" van de financiele markten te geraken. Ierland bijvoorbeeld, dat tot voor kort het lichtend voorbeeld was van Europa, heeft zijn schuldproblemen beantwoordt met barbaarse besparingen die de werkloosheid opdreven tot 14 procent. Toch blijven de intresten op haar leningen hoger liggen dan 8 procent. Ze doet het daarmee slechter dan Italië."

"De moraal van het verhaal is dus dat we moeten opletten voor ideologen die de Europese Crisis proberen te hijacken voor hun eigen agenda's."

Prof. Dr. Paul Krugman, Nobelprijs Economie 2001, Princeton University, London School of Economics

"no pain, no gain" verergert problemen

"De "no pain no gain" (geen pijn, geen vooruitgang) attitude van Europa om de schuldencrisis op te lossen riskeert de problemen in het blok te verergeren door de groei te vermorzelen die zo noodzakelijk is om belastingen te kunnen ophalen om de schuldgraad te verminderen."

"De uitkomst van de Europese toppen kunnen nutteloos blijken als de lidstaten blijven focussen op budgettaire discipline en besparingen."

Prof. Dr. Nuriel Roubini, New York University

Europese Commissie is God niet

"De Europese Commissie is God niet en dus niet onfeilbaar. Ze is even feilbaar als de nationale regeringen. We moeten dus als burgers even sceptisch staan tegenover de beslissingen van de Europese Commissie als tegenover die van nationale regeringen.
Als de nationale productie daalt, dalen ook de belastinginkomsten van de staat, en stijgen de uitgaven (werkloosheidsuitgaven bijvoorbeeld). Het gevolg is dat het begrotingstekort automatisch toeneemt. Dat is een automatisme dat gelukkig is ingebouwd in de begroting. Dit automatisme is goed onder meer omdat het toelaat dat de mensen die hun baan verliezen toch een menswaardig bestaan kunnen leiden. Het is ook goed omdat het stabiliserend werkt. Het tekort zorgt ervoor dat er koopkracht in de economie wordt gestoken die de neergaande beweging van de economie gedeeltelijk corrigeert."

"Als een regering tijdens een recessie gedwongen wordt om minder uit te geven en meer belastingen te heffen, dan is het effect daarvan dat de recessie intenser wordt, waardoor de belastinginkomsten dalen. Het budgettaire tekort daalt dan nauwelijks, en de schuldratio (de verhouding overheidsschuld/bbp) stijgt omdat de noemer in die breuk daalt. Dit effect heeft het laatste jaar volop gespeeld in landen van de periferie van de eurozone die in het midden van een ernstige recessie gedwongen werden om hun budgettaire saneringen te intensifiëren. De budgettaire situatie en de schuldpositie van die landen is nu vergeleken met een jaar geleden slechter."

"De enige beslissingsstructuur die kan werken is die waarin de Europese Commissie de politieke kosten van haar beslissingen draagt. En daar staan we nog heel ver van. "

Prof. Dr. Paul De Grauwe, London School of Economics, Em. Prof. KULeuven
_____________
1. http://www.telegraph.co.uk/finance/financialcrisis/9019819/Stiglitz-says...
2. http://www.nytimes.com/2011/11/11/opinion/legends-of-the-fail.html?_r=1
3. http://www.reuters.com/article/2011/12/14/us-europe-austerity-idUSTRE7BD...
4. http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=313KPOAT