Dankzij uw steun zien we de toekomst weer even door een roze bril. DeWereldMorgen.be is voor een groot stuk afhankelijk van lezers die uit sympathie of uit overtuiging maandelijks of regelmatig een som op onze rekening storten.

U was de afgelopen weken met velen om dat te doen. We haalden ruim 22.000€ op. Het helpt om dit jaar niet in het rood te eindigen. Waarvoor dank. En mocht u dat nog niet gedaan hebben, dan kan u nog altijd uw overschrijving maken.

De komende maanden beloven onrustig te worden. De regering-Michel en ook de Vlaamse regering kondigden besparingsplannen aan waartegen de vakbonden storm lopen. De culturele wereld en sociale organisaties verenigden zich in Hart boven Hard.

DeWereldMorgen.be staat klaar om alle facetten van dit protest in beeld en woord te vatten. Er blijft nood aan kritische en onafhankelijke media. Wij gaan er tegenaan en hopelijk zullen we u de komende weken wel ergens – op straat, aan een stakerspost of op een debatavond – tegen het lijf lopen.

Steun via paypal

Steun via homebanking

Geef een permanente opdracht ten gunste van DeWereldMorgen.be
op nummer BE20 5230 4277 5156 (BIC: TRIOBEBB)
met vermelding "steun DeWereldMorgen.be"

Giften vanaf 40€ per jaar zijn fiscaal aftrekbaar.

about
Toon menu

Wat Bart De Wever niet vertelt over de Duitse locomotief

donderdag 19 juli 2012

“De enige reden dat België het in vergelijking met andere EU-landen economisch niet zo slecht doet, is omdat ons wagonnetje vasthangt aan de grote sterke Duitse locomotief.”

De laatste maanden duikt deze stelling meer en meer op. Deze stelling wordt dan gebruikt om al wie de asociale beleidsmaatregelen in Duitsland durft te bekritiseren de mond te snoeren.

De ironie van Bart De Wever

Ook in de 11-julitoespraak van N-VA-voorzitter Bart De Wever voor de Vlaamse patroonsclub De Warande mocht deze stelling niet ontbreken.

Volgens De Wever is de Belgische groei “vooral het gevolg van export, die overwegend op het Vlaamse conto kan worden geschreven en die we realiseren doordat onze Vlaamse wagon vast hangt aan de Duitse locomotief. Die groei is er dus dankzij Duitsland en de hervormingen die daar werden doorgevoerd. Maar Duitsland is nu net de grote boeman van degenen die zich hier zo graag op die groei beroemen. De Duitse hervormingen worden hier net door hen met alle macht tegengehouden. Ik hoop dat u even hard van die ironie kan genieten als ikzelf.”

Dankzij Duitsland?

Het lijkt me veilig om aan te nemen dat De Wever ook het ABVV rekent tot ”degenen die zich hier zo graag op die groei beroemen”. Aangezien we dan toch aangesproken worden, is het misschien nuttig om eens te kijken in hoeverre het verhaal van de Duitse locomotief overeenstemt met de realiteit.

Volgens het Agentschap voor Buitenlandse Handel bedroeg de Belgische export naar Duitsland in 2011 62,515 miljard euro.
Daarmee blijft Duitsland onze belangrijkste exportbestemming en realiseerden we een exportgroei naar Duitsland van 5,213 miljard euro tegenover 2010. Op het eerste zicht lijkt de stelling dus stand te houden.

Ook dankzij Frankrijk

Het zou dan ook fout zijn om als antwoord op deze rechtse mantra in een kramp te schieten en te beginnen zeggen dat Duitsland helemaal niet bijdraagt aan onze groei. Neen, Duitsland leverde in 2011 als exportbestemming inderdaad een belangrijke bijdrage aan onze BBP-groei, bijna even belangrijk als die van … Frankrijk.

Inderdaad: in 2011 bedroeg de Belgische export naar Frankrijk 56,419 miljard euro, een stijging ten opzichte van 2010 met 5,293 miljard euro of 80 miljoen euro meer dan de stijging van de export naar Duitsland.

Zullen we nu dan maar de 35-urige werkweek invoeren?

En Nederland

Voor de volledigheid geven we ook nog de cijfers voor onze derde exportbestemming: Nederland. Zij importeerden in 2011 voor 41,765 miljard euro aan Belgische producten, een stijging met 5,060 miljard euro.

Het is wel zo dat de Vlaamse exportcijfers van Flanders Investment and Trade (FIT) een ander beeld geven.De Vlaamse export naar Duitsland (+4,287 miljard euro) nam in 2011 wel sterker toe dan die naar Frankrijk (+3,206 miljard euro), maar de Vlaamse export naar Nederland nam nog veel sterker toe (+ 4,704 miljard euro).

Ook de Vlaamse export naar het Verenigd Koninkrijk tekende mooie groeicijfers op (+2,142 miljard euro).

Niet één maar vier locomotieven dus

Zo zitten we al aan vier locomotieven waar ons wagonnetje aan vasthangt en loopt ons landje nog het risico gevierendeeld te worden (niet dat dit De Wever slecht zou uitkomen natuurlijk…).

Alle gekheid op een stokje, misschien zou het wel eens kunnen dat we deze sterke exportcijfers in de eerste plaats aan de inspanningen van onze goed opgeleide werknemers te danken hebben.

De totale Belgische export groeide in 2011 met 11,4%, de Belgische export naar Duitsland blijft vanzelfsprekend zeer belangrijk maar tekende met 9,1% een tragere groei op dan het gemiddelde.

Mehdi Koocheki, adviseur studiedienst Vlaams ABVV

reageer

37 reacties

  • door Roel P op donderdag 19 juli 2012

    Waar we naar exporteren heeft niets te maken met welk model het "beste" is of welk model we moeten overnemen. Zowel Bart De Wever als dit artikel lappen alle economische wetten aan hun laars. Als we deze redenering hanteren dan moeten we het Saudi-Arabische model overnemen. Hier steeg onze export tussen 2010 en 2011 met 50% (bron: abh).

  • door Greg Verhoeven op donderdag 19 juli 2012

    Er wordt in dit artikel nergens gewag gemaakt van welk model het "beste" is of welk model we moeten overnemen. Wat wordt aangetoond is de falsificatie van BDW's redenering: ALS Duitsland onze locomotief is DAN moeten we de hervormingen die daar zijn doorgevoerd hier ook doorvoeren.

    Hij is subliem in het lanceren en overbrengen van dergelijke drogredeneringen. En wat mij betreft doet het deugd om ze af en toe doorprikt te zien op dergelijke fora als deze. Bedankt Mehdi Koocheki!

  • door Filip O op donderdag 19 juli 2012

    Flanders investment en trade zegt niets over de export van Vlaanderen naar Wallonië. De belangrijkste handelspartner van Vlaanderen is nochtans Wallonië ! Daarover is het oorverdovend stil bij BDW... Waalse consumenten in de armoede drukken zou vooral de Vlaamse export ernstige schade toebrengen.

  • door ThomasH op donderdag 19 juli 2012

    [title]Strawman. De Wever beweerde[/title]Strawman.

    De Wever beweerde toch niet Duitsland optekende voor de grootste exportgroei van Vlaanderen? Dit is slechts één facet van het locomotief zijn van Duitsland.

  • door Gert B op donderdag 19 juli 2012

    Dit artikel probeert blijkbaar uit het feit dat onze export naar Frankrijk sterker is gestegen dan die naar Duitsland te besluiten dat het Duitse model minder goed zou zijn en dat we ons dus beter aan het Franse (de 35-urige werkweek) zouden spiegelen. Dat slaat nu eens werkelijk nergens op. BDW maakt geen vergelijking tussen Duitsland en Frankrijk, maar stelt dat onze exportgroei mede te danken is aan de sterke groei in onze grootste handelspartner Duitsland en dat die sterke groei daar een gevolg is van hun modernisering van de arbeidsmarkt (de Hartz-hervormingen van 2002-2005).

    Dat impliceert echter absoluut niet dat we ons beleid zouden moeten baseren op het land waarnaar we de grootste exportgroei meemaken, integendeel net omgekeerd: ondanks de veel sterkere economische groei in Duitsland dan in Frankrijk (cfr. de link in de volgende alinea) is de stijging van de import uit België kleiner in Duitsland dan in Frankrijk. Zij hebben dus minder nood aan import vanuit België, een zoveelste indicatie van de verslechterde competitiviteit van België tegenover Duitsland aangezien de stijging van onze export naar Duitsland geen gelijke tred kan houden met de economische groei daar, m.a.w. we boeten verder in aan competitiviteit (Duitsland zelf - of andere handelspartners - produceren die goederen goedkoper zodat wij ze niet meer naar hun kunnen exporteren). Evenzo is de grotere stijging van de Franse import uit België een symptoom van de verder verslechterde competitiviteit van Frankrijk: meer goederen kunnen goedkoper in België geproduceerd en naar Frankrijk getransporteerd worden dan de productie in Frankrijk zelf, dat dus aan competitiviteit verliest tegenover ons.

    De cijfers zijn trouwens overduidelijk (http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/refreshTableAction.do?tab=table&plugin=1&pcode=tec00001&language=en): in het decennium 2002-2011 steeg het BNP uitgedrukt in koopkracht per inwoner (dus rekening houdend met de inflatie) in Frankrijk 14,4% (van 23.600 naar 27.000), in België 15,6% (25.700 naar 29.700), in Nederland 20,5% (van 27.300 naar 32.900) en in Duitsland maar liefst 28,6% (23.400 naar 30.100). De koopkracht steeg dus in Duitsland bijna het dubbele van in Frankrijk en Duitsland heeft Frankrijk ondertussen ver achter zich gelaten. En Duitsland deed dat bovendien met een beduidend kleinere stijging van de overheidsschuld (en dus een kleinere last op de schouders van de toekomstige generaties): van 60,4% naar 81,2% van het BNP in Duitsland (http://www.datosmacro.com/en/national-debt/germany), van 58,8% naar 85,8% in Frankrijk (http://www.datosmacro.com/en/national-debt/france).

    Overigens begint dat eeuwige N-VA-bashen van vakbonden, traditionele partijen en media een beetje vermoeiend te worden. Hebben jullie zelf geen eigen verhaal?

    • door nico de meulenaer op donderdag 19 juli 2012

      Het BNP zegt eigenlijk totaal niets over de verdeling van die rijkdom. In een land met enkele honderden superrijken en een paar duizend rijken,kun je een hoog BNP hebben en toch een heel brede laag van de bevolking,die in armoede leeft.

    • door Rob mennis op donderdag 19 juli 2012

      Eigen verhaal zal moeilijk zijn, zeker als je wordt gefinancierd door de vakbonden.

      • door Richard op vrijdag 20 juli 2012

        [title]Beste Rob, En de Vlaamse[/title]Beste Rob,

        En de Vlaamse media wordt zeker niet volledig gefinancierd door het patronaat.... . De vakbonden zijn uw vijanden niet, maar dat doet de pers u wel graag geloven, en uw goedgelovigheid speelt rechtstreeks in de handen van Voka & co. Ik word letterlijk kotsmisselijk van die idiote zelfingenomen N-VA stemmers als u. Ga maar lekker achter de tv zitten met uw zak chips en laat de grote mensen hier het debat voeren terwijl uw volhardt in uw kleinzielig vakbondbashen (die trouwens vechten voor alle werknmers). Want alleen volslagen idioten kunnen niet zien dat BDW's ultraliberalisme een verarming van 99% van de Vlamingen ten koste van de 1% allerrijksten betekent.

        • door Rob mennis op vrijdag 20 juli 2012

          Richard, En de Vlaamse... Toorn en woede vormen de teneur van jouw verhaal en doen jou voorbarige conclusies trekken en verkondigen. Een uitnodiging van de Staat alhier om mij te laten registreren als stemgerechtigde heb ik naast me neer gelegd. Waarop in hemels naam? Ik bevind mij in de comfortabele positie om van de zijlijn te mogen toekijken en hou dit ook zo. Dit houdt vanzelfsprekend in dat ik moet accepteren wat de belgische partijen uiteindelijk bakken van de op hen uitgebrachte stemmen. Niets wordt zo gemakkelijk vergeten als loze beloften als het kunnen bekleden en uitoefenen van macht in het vooruitzicht ligt. Zoals je ongetwijfeld weet staan de beste kapiteins nog altijd aan de wal. En waarom? Omdat de prutsers op de boten hen niet toelaten.En wat mijn Tv betreft zit ik er soms vóór en probeer te volgen wat wordt verkondigd om uiteindelijk toch maar in de tuin frisse lucht te halen en te luisteren naar het lied van de merel. Een dier liegt niet!.

          • door svdl op vrijdag 20 juli 2012

            ..en vanaf uw spreekwoordelijke zijlijn, gaat alles wat u met uw zak chips op TV ziet er als "zoete koek" in... bovendien , u in de overtuiging latend dat u verheven en bewust, het lekker zelf beter weet (arme caliméro!)... Maar ondertussenzijn uw "kleine" hersenen (ja diegenen die we allemaal hebben, maar warabij sommigen tot meer primair gedarg leidt), uw onderbuikgevoel wel danig aan het vormen... Onbewust in een zeer neoliberale ideologie waarvan ook u uiteindelijk de zeer nefatse gevolgen van zal dragen , maar wat u in de verste verste nog niet doorhebt. Neen, immers uw verheven gevoel van -beter wetende kapitein aan de zijlijn- ontzegt elke kans tot nieuw inzicht. Arme Rob, denk ik dan.

    • door Richard op vrijdag 20 juli 2012

      BDW maakt geen vergelijking tussen Duitsland en Frankrijk, maar stelt dat onze exportgroei mede te danken is aan de sterke groei in onze grootste handelspartner Duitsland en dat die sterke groei daar een gevolg is van hun modernisering van de arbeidsmarkt (de Hartz-hervormingen van 2002-2005).

      Zeg dat maar tegen die miljoenen Duitsers die gedwongen worden in het aannemen van de zo geroemde 1€/uur jobs. De notie dat we moderne slavernij moeten aanmoedigen om de economische groei te stimuleren is te belachelijk voor woorden. Lees er ook maar eens het nieuwste artikel van Gunther Wallraff over GLS (koerierdienst) op na, dan zal je wel beseffen dat het zogenaamde nieuwe 'wirtschaftwunder' ook een zeer duidelijke keerzijde heeft voor een groot deel van de Duitse bevolking. Natuurlijk zeer toevallig dat deze maatregelen precies op maat van het Duitse patronaat zijn gesneden wetende dat ze zijn ontworpen door Peter Hertz, de toenmalige grote baas HR van Volkswagen.

      En waarom moet er nu zo nodig in codetaal worden gesproken? Als jij zegt dat België meer competitief moet worden bedoel je in werkelijk loonmatiging, afschaffing van de index, vermindering van de uitkeringen en een verscherping van de heksenjacht op werklozen. Als je denkt dat je hierdoor je job mee beschermd dan getuigt dat wel van een grenzeloze goedgelovigheid en hypocrisie (jij blijft natuurlijk grotendeels gespaard van de miserie die deze hervormingen met zich mee zullen brengen). Vlamingen moeten eens beseffen dat wat BDW voorstaat is niet goed voor Vlaanderen (en bij uitbreiding België) maar wel voor zijn Voka vriendjes. Het zou mij niet verbazen als BDW hunkert naar het tijdperk van het ongebreideld patronaats kapitalisme van Charles Woeste en co.... .

      • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

        Het Duitse model (idd. ontworpen door Peter Hartz, maar wel op vraag van en ingevoerd door de rood-groene regering Schröder, rood en groen als handlangers van het patronaat???) is verre van perfect en moeten we zeker niet blindelings en volledig navolgen, maar u maakt er een karikatuur (“moderne slavernij”) van. 1. Die mensen worden niet “gedwongen” die jobs aan te nemen. Ze kunnen bijvoorbeeld ook zelfstandige worden, om maar iets te noemen (of emigreren naar het paradijselijke België haha). Eigen initiatief, zelfstandigheid, verantwoordelijkheid, zegt dat u iets? Of nee, laat maar… 2. Wat “links” steevast verzwijgt: het gaat weliswaar maar om 1 à 2 euro per uur, maar die zijn wel extra bovenop de werkloosheidsuitkering én de overheid staat ook nog eens in voor de huur en de nutsvoorzieningen. 3. Die jobs zijn activiteiten die zonder dat systeem niet zouden gebeuren wegens onrendabel, hun verloning moet dus vergeleken worden met een uitkering hier. Men krijgt dus meer, maar er wordt wel een tegenprestatie gevraagd, terwijl je in België niets moet/mag doen. 4. Door die jobs krijgen ze de kans nieuwe kwalificaties (en arbeidsethos) op te doen waardoor ze sneller “normale” tewerkstelling kunnen vinden, terwijl wij hier mensen jaren- tot zelfs decennialang (ik heb een nonkel die - officieel dan toch – niet meer gewerkt heeft sinds de seventies!) met een uitkering aan hun lot overlaten waardoor ze al hun kwalificaties, zelfvertrouwen en arbeidsethos verliezen en levenslang ongeschikt voor de arbeidsmarkt en dus afhankelijk worden van de overheid worden.

        Als je dan vergelijkt met België, moet je er ook rekening mee houden dat het leven in Duitsland véél goedkoper is: in België liggen de consumentenprijzen 20% hoger, de huur 16% hoger, restaurantprijzen 36% hoger, enzovoort (http://www.numbeo.com/cost-of-living/compare_countries_result.jsp?country1=Germany&country2=Belgium – als u het niet gelooft: doe u zelf een plezier en ga eens een weekend naar Hamburg of Berlijn, wel oppassen voor de shock achteraf van het besef dat Brussel eigenlijk een vuile derdewereldstad is).

        “En waarom moet er nu zo nodig in codetaal worden gesproken? Als jij zegt dat België meer competitief moet worden bedoel je in werkelijk loonmatiging, afschaffing van de index, vermindering van de uitkeringen en een verscherping van de heksenjacht op werklozen.” => Ik spreek niet in codetaal, en als ik A zeg, dan bedoel ik niet B of C maar A. Wat u doet, heet een intentieproces. Om uw blikveld eens te verruimen: er zijn voldoende andere mogelijkheden om competitiever te worden, bijvoorbeeld om- en bijscholing van werknemers of verbetering van de logistieke infrastructuur, en de loonKOST kan ook verlaagd worden zonder het NETTO-loon te verlagen door een aanvullende alternatieve financiering van de sociale zekerheid uit andere bronnen dan arbeid. Enkele mogelijke elementen daarvan zijn bijvoorbeeld het verschuiven van lasten op arbeid naar het belasten van overconsumptie (ook i.f.v. de milieubelasting daarvan), speculatie, religie, vervuiling, verkeersovertredingen, criminaliteit en andere maatschappelijk nadelige activiteiten, hogere accijnzen op tabak en alcohol en de opbrengsten van een staatsmonopolie voor de teelt en verkoop van cannabis (dat creëert ook nog bijkomende tewerkstelling) – kortom even nadenken en enige creativiteit aan de dag leggen. Daarnaast moeten ook eindelijk eens de fiscale (geschat op 20 miljard euro) en sociale fraude en de zwarte economie (geschat op 50 à 60 miljard euro) aangepakt worden en kunnen arbeidsontradende mechanismen als de werkloosheidsval en de levenslange uitkeringen zonder tegenprestatie afgebouwd worden. Daarmeee kom je vlot een heel eind boven de 80 miljard euro dus enkele tienduizenden euro's minder loonkost per job, een gevoelige verbetering van de competitiviteit.

        • door Richard op vrijdag 20 juli 2012

          Het Duitse model (idd. ontworpen door Peter Hartz, maar wel op vraag van en ingevoerd door de rood-groene regering Schröder, rood en groen als handlangers van het patronaat???) is verre van perfect en moeten we zeker niet blindelings en volledig navolgen, maar u maakt er een karikatuur (“moderne slavernij”) van. 1. Die mensen worden niet “gedwongen” die jobs aan te nemen. Ze kunnen bijvoorbeeld ook zelfstandige worden, om maar iets te noemen (of emigreren naar het paradijselijke België haha). Eigen initiatief, zelfstandigheid, verantwoordelijkheid, zegt dat u iets? Of nee, laat maar… 2. Wat “links” steevast verzwijgt: het gaat weliswaar maar om 1 à 2 euro per uur, maar die zijn wel extra bovenop de werkloosheidsuitkering én de overheid staat ook nog eens in voor de huur en de nutsvoorzieningen. 3. Die jobs zijn activiteiten die zonder dat systeem niet zouden gebeuren wegens onrendabel, hun verloning moet dus vergeleken worden met een uitkering hier. Men krijgt dus meer, maar er wordt wel een tegenprestatie gevraagd, terwijl je in België niets moet/mag doen. 4. Door die jobs krijgen ze de kans nieuwe kwalificaties (en arbeidsethos) op te doen waardoor ze sneller “normale” tewerkstelling kunnen vinden, terwijl wij hier mensen jaren- tot zelfs decennialang (ik heb een nonkel die - officieel dan toch – niet meer gewerkt heeft sinds de seventies!) met een uitkering aan hun lot overlaten waardoor ze al hun kwalificaties, zelfvertrouwen en arbeidsethos verliezen en levenslang ongeschikt voor de arbeidsmarkt en dus afhankelijk worden van de overheid worden.

          Uw spreekt over vrije keuze? Wat een keuze toch, ofwel verhongeren ofwel gedwongen om vernederende minijobs aan te nemen. Bedrijven krijgen gratis arbeid op kosten van de samenleving maar voor de werklozen is er geen geld, die moeten bestraft worden met schorsingen en workfare. Dat de werkgevers maar dan leefbare lonen uitbetalen ipv dat de samenleving hun bedrijfswinsten moet subsidiëren. Uw spreekt over arbeidsethos? Ik noem werken in een koekjesfabriek of aan de lopende band anders niet meteen als een manier om nieuwe kwalificaties op te doen. van door dat ze hun arbeiders maar dumpinglonen moeten betalen. En mag ik dan aub de naam en adres van uw nonkel? Want het is een typisch recept van rechts om in anekdotes en halve waarheden te spreken.

          UitDeze bekrompen moraal van de Vlaamse middenklasse is letterlijk om van ziek te worden, beseffen jullie niet dat jullie de samenleving volledig aan het kapot maken zijn door jullie slaafse steun aan het neoliberalisme. Maar meneer heeft een goeie job en denkt dat die altijd gaat hebben, bijgevolg kan het uw geen ene moer schelen hoe het de minderbedeelden in de samenleving vergaat. Uw gebruikt mooie woorden en idealen, maar onder al die neoliberale newspeak schuilt wel een compleet hypocriete moraal.

          • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

            Vrije keuze inderdaad, of is er iets mis met zelfstandig zijn? Overal ter wereld is dat de manier waarop Aziatische migranten zich een plaats in de maatschappij weten te verwerven, door te werken i.p.v. te wachten, enkel in West-Europa verwacht men dat de staat wel voor ons zal zorgen. Wat is er mis met initiatief nemen, zelf verantwoordelijkheid dragen? Als het voor werkgevers toch allemaal zo geweldig is, waarom wordt dan niet iedereen werkgever?

            Mijn nonkel heeft natuurlijk ook recht op privacy, ik kan u wel nog meegeven dat hij handig is en (ik weet zelf ook dat het bijna absurd klinkt) 6 huizen en appartementen heeft (zijn broer is overigens invalide sinds ook al eind van de seventies, en ook al enkel officieel). Waarmee ik absoluut niet wil beweren dat alle werklozen, zieken of invaliden profiteurs zijn, wel dat er veel en ernstige misbruiken zijn en dat die niet ontkend en toegedekt maar aangepakt moeten worden om ons sociaal model, dat mij erg dierbaar is, leefbaar te houden in de 21e eeuw. Die misbruiken ontkennen en maar laten betijen is een recept dat al uitvoerig geprobeerd is, met name in Griekenland. Daar zijn jarenlang pensioenen uitbetaald voor doden, kindergeld voor fictieve kinderen, ziekenkas voor verzonnen ziekten en handicaps (op het eiland Zakynthos (40.000 inwoners) leefden tot voor kort 650 “blinden”, waaronder een taxichauffeur), en “De stad Thessaloniki telde zo veel ernstig gehandicapten, dat het volgens een minister leek of Griekenland had meegevochten in de Vietnamoorlog” - http://www.demorgen.be/dm/nl/996/Economie/article/detail/1429040/2012/04/25/Liegende-Grieken-raken-uitkering-kwijt.dhtml) etcetera. Ondertussen zien we waar het hun gebracht heeft: aan de rand van de afgrond.

        • door Le grand guignol op vrijdag 20 juli 2012

          U schrijft dat die mensen niet gedwongen worden om een €1-job te aanvaarden, maar dat is pertinent onjuist; werkzoekenden moeten zo'n job aanvaarden om hun uitkering te kunnen behouden. Een keuze tussen het aanvaarden van eender welke job enerzijds of armoede anderzijds is dan ook geen keuze maar wel dwang (Sonnenfeld, 1999). Daarbij is het belangrijk om er nadrukkelijk op te wijzen dat het in verband met de betreffende 'poor jobs' niet gaat over een volwaardige betrekking dan wel om deeltijdse arbeid aan slechte arbeidsvoorwaarden. Daarnaast zegt u: "Door die jobs krijgen ze de kans nieuwe kwalificaties (en arbeidsethos) op te doen waardoor ze sneller “normale” tewerkstelling kunnen vinden". Ook die uitspraak is niet correct: (1) het gaat over jobs die geen specifieke kwalificaties vereisen en waarbij er ook geen specifieke kwalificaties aangeleerd worden om sneller een 'normale' (volwaardige) tewerkstelling te kunnen vinden; de kwalificaties van de €1-jobs zijn geen kwalificaties die toegang verschaffen tot de 'normale' arbeidsmarkt; en (2) er wordt inderdaad gesproken over arbeidsethos, maar daarbij gaat men uit van de premisse dat werkzoekenden niet over zo'n arbeidsethos zouden beschikken en die vooronderstelling fungeert als aangrijpingspunt om mensen te controleren, te moraliseren en te disciplineren (cf. 'Kompetenzagenturen' die onderdeel uitmaken van de Hartz-IV-hervormingen) alsmede mensen te verplichten om arbeid aan slechte voorwaarden te aanvaarden; 'arbeidsethos' is dus ook een argument tot moralisering en hiërarchische stratificatie (o.a. het in stand houden van sociale ongelijkheid) waarbij de praktijk van de 'Kompetenzagenturen' niet bijdraagt tot emancipatie dan wel tot het tegenovergestelde: onderdrukking en vervreemding (Düker, 2010).

          Tot slot: u zegt dat die Hartz-IV-hervormingen werden doorgevoerd op vraag van de rood-groene regering (Schröder-Fischer), maar ook die uitspraak is niet correct. De rood-groene regering heeft de Hartz-IV-hervormingen doorgevoerd op vraag van de Duitse industriëlen. Het was op advies van die Duitse industriële elite dat de regering Schröder-Fischer een beroep heeft gedaan op Peter Hartz; en niet omgekeerd zoals u tracht te insinueren.

          * Düker, J. (2010). Reflexivity and alienation in transition: The moral regulation of life conduct in 'competence agencies'. Social Work & Society, 8(1), 152-156. Retrieved from http://www.socwork.net/sws/article/view/32/84 * Sonnenfeld, C. (1999). Aktive Arbeitsmarktpolitik heißt: Zwang. Liber 3, 1999/2000, 71-83. Retrieved from http://www.uvk.de/uploads/tx_gbuvkbooks/PDF_L/9783879407064_L.pdf

          • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

            Cfr. supra: er zijn dus wel degelijk andere keuzemogelijkheden zoals bvb. zelfstandige worden (of migratie). U heeft wel gelijk dat die jobs slechts zelden specifieke kwalificaties vereisen of bijbrengen die sneller tot een volwaardige tewerkstelling kunnen leiden, dat deel van mijn argumentatie is inderdaad irrelevant. M.b.t. dat arbeidsethos tenslotte is mijn punt zeker niet dat alle werkzoekenden dat zouden ontberen, maar sommigen duidelijk wel (en niet weinig, ik spreek uit ervaring) en voor hen kan zo’n “poor job” een manier zijn om terug in een normaal arbeidsritme en mentaal kader te geraken.

            • door Le grand guignol op vrijdag 20 juli 2012

              Het kiezen tussen zelfstandige worden of emigreren is geen keuze. (1) Door mensen te verplichten om te emigreren om een job te vinden creëert men een situatie waarbij laaggeschoolden verplicht worden om het weinige dat ze nog hebben achter te laten om elders 'hun leven te beteren'. Op die manier ontstaat er een systeem dat laaggeschoolden uitsluit; emigratie fungeert volgens uw gedachtegang als een argument voor segregatie en exclusie. (2) Ook de keuze om zelfstandige te worden behelst geen echte keuze: het gaat immers over laaggeschoolden die niet over de noodzakelijke competenties beschikken om zelf een onderneming op te starten en uit te bouwen. Bovendien is het bijzonder kortzichtig om laaggeschoolden om te scholen tot ondernemers in een periode van crisis waar ontzettend veel ondernemingen over de kop gaan. Op die manier schuiven we de problemen voor ons uit en mogelijk vergroten we op termijn de problemen omdat we laaggeschoolde ondernemers opzadelen met een onoverbrugbare schuldenlast.

              Terzijde: Artikel 23 van de Belgische Grondwet vermeldt het volgende:

              "Ieder heeft het recht een menswaardig leven te leiden. Daartoe waarborgen de wet, het decreet of de in artikel 134 bedoelde regel, rekening houdend met de overeenkomstige plichten, de economische, sociale en culturele rechten, waarvan ze de voorwaarden voor de uitoefening bepalen.

              Die rechten omvatten inzonderheid : 1° het recht op arbeid en op de vrije keuze van beroepsarbeid in het raam van een algemeen werkgelegenheidsbeleid dat onder meer gericht is op het waarborgen van een zo hoog en stabiel mogelijk werkgelegenheidspeil, het recht op billijke arbeidsvoorwaarden en een billijke beloning, alsmede het recht op informatie, overleg en collectief onderhandelen; 2° het recht op sociale zekerheid, bescherming van de gezondheid en sociale, geneeskundige en juridische bijstand; 3° het recht op een behoorlijke huisvesting; 4° het recht op de bescherming van een gezond leefmilieu; 5° het recht op culturele en maatschappelijke ontplooiing."

              In deze doel ik vooral op Art. 23.1. (Vol)waardig werk is dus een grondrecht en dat recht wordt niet gerespecteerd wanneer we mensen gaan verplichten om zelfstandige te worden of te emigreren.

              • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

                Het gaat er niet om mensen te verplichten te emigreren of zelfstandig te worden, mijn punt was dat 1. die “1-eurojobs” niet zo onderbetaald en zwart-wit zijn als ze vaak voorgesteld worden, en 2. dat niemand verplicht is er in mee te draaien als hij opteert voor de alternatieven die er wel degelijk zijn. Akkoord dat het niet evident is om laaggeschoolden om te scholen tot ondernemers, zeker in deze tijden, maar er zijn wel degelijk mogelijkheden om het lot in eigen handen te nemen (bvb. in de horeca: broodjesbar, ober,…) en door het huidige systeem met zijn misbruiken en negatieve incentives (werkloosheidsval, onbeperkte tijdsduur van uitkeringen) niet te hervormen schuiven we evenzeer de problemen voor ons uit omdat we de staat opzadelen met een stilaan onoverbrugbare schuldenlast (zeker met de demografische tijdbom die nu echt wel begint te tikken nu de babyboomers op pensioen beginnen te gaan).

                Een boeiende en goedbetaalde job voor iedereen, het zou mooi zijn en klinkt goed in een grondwet, maar voorlopig heeft niemand daarvoor het recept. Ik beweer ook niet dat we het Duitse model blindelings volledig moeten overnemen, maar denk persoonlijk dat de noordelijke (Dtsl, Ndl, Scandinavië) modellen met hun elementen van activering en responsabilisering niet alleen in macro-opzicht meer overlevingskansen hebben dan het zuidelijke van uitkeringen zonder tegenprestatie (cfr. Griekenland), maar ook dat het voor de betrokkenen beter is, bvb. op gebied van zelfbeeld en –vertrouwen en het blijvend contact met de wereld van de arbeid.

                • door svdl op vrijdag 20 juli 2012

                  1) GG heeft u uitvoerig en in detail tegenbeargumenteerd; u geeft hem telkens opnieuw schoorvoetend en twijfelend gelijk, maar herhaalt dan -hetzij telkens meer en meer afgezwakt- uw reeds tegenbeargumenteerd betoog. Dat komt pijnlijk en krampachtig over. Het zou u sieren om tevens naderhand te kunnen inzien dat u aanvankelijk misschien toch niet over de correcte feitenkennis beschikte... 2) U zoekt een recept? Wel ik verwijs u graag door naar de artikels rond het FAN en ook hun website: http://www.hetgrotegeld.be/ Immers om wat u bestempeld als "mooi " en "klinkt goed" te kunnen betalen, moeten we eerst eens naar het mechanisme en de evolutie van de inkomsten kijken. En ja! Daar schort wat...

                  • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

                    Nuance is blijkbaar niet uw sterkste kant. Wanneer GG gelijk heeft, zoals in zijn kritiek dat die “poor jobs” weinig kwalificaties vereisen of bijbrengen die sneller tot volwaardige tewerkstelling kunnen leiden, geef ik hem ook graag (niet “schoorvoetend en twijfelend”) gelijk op dat aspect. Ik apprecieer GG's manier van reageren met feiten en inhoudelijke argumenten ten zeerste (i.t.t. het slecht gespelde en inhoudsloze gescheld en de intentieprocessen in sommige reacties, zoals helaas ook die van 9u44), en als ik iets kan bijleren vanuit een andere invalshoek (in GG's geval het werken met laaggeschoolden), neem ik die nuances graag op in mijn eigen kijk op de dingen.

                    Maar dat maakt mijn andere argumenten nog niet zinloos, nl. (mijn oorspronkelijke reactie en waar het artikel uiteindelijk over ging) dat het Duitse model heeft geleid tot een veel sterkere groei daar dan in Frankrijk en België met bovendien een lagere schuldenlast (en met een gelijkaardige welvaartsverdeling, zoals aangebracht door Polri dd 19/7 22u39), dat Richard een eenzijdige karikatuur had gemaakt van de Duitse 1-eurojobs, en dat mensen niet verplicht zijn die jobs aan te nemen omdat er wel degelijk alternatieven zijn voor wie de handen uit de mouwen wil steken, zoals zelfstandig worden. Als GG me er dan op attent maakt dat zelfstandig worden niet evident is voor laaggeschoolden in een moeilijke economische omgeving, geef ik hem ook daarin graag gelijk, maar daarnaast blijven er de nuances dat niet iedereen laaggeschoold is, dat er ook voor laaggeschoolden mogelijkheden te vinden zijn (horeca), en dat ook het huidige systeem enkel de problemen voor ons uit schuift. U mag dat pijnlijk en krampachtig vinden, maar ik zie er toch alleszins geen incorrecte “feitenkennis” in.

                    Een recept voor een boeiende en goedbetaalde job voor iedereen vond ik niet op die site, maar ik ben het ten volle met u eens dat er iets schort aan de inkomstenzijde. Net als aan de uitgavenzijde trouwens. Zoals hoger beargumenteerd (20/7, 11u24) zou een aanpak van de fiscale en sociale fraude en een creatieve aanvullende financiering van de sociale zekerheid al een heel stuk kunnen helpen om de loonkost aanzienlijk te verlagen zonder aan de netto-lonen te moeten raken, en zo de tewerkstelling aanzienlijk kunnen verhogen, maar ook dan zal het nog niet mogelijk zijn iedereen een boeiende en goedbetaalde job te bezorgen, vrees ik.

                • door Le grand guignol op vrijdag 20 juli 2012

                  U schrijft dat "die €1-jobs niet zo onderbetaald en zwart-wit zijn als ze vaak voorgesteld worden", maar de Sociale en Economische Raad van de Verenigde Naties is het niet met u eens. Vorig jaar kreeg het Duitse beleid (o.a. de Hartz-IV-hervormingen) een zware veeg uit de pan van het 'Committee on Economic, Social and Cultural Rights' (verslag in het Duits: http://www.fraktion.dielinke-chemnitz.de/UN_staatenbericht.pdf // verslag in het Engels: http://www2.ohchr.org/english/bodies/cescr/cescrs46.htm [voor het verslag: in het blauwe kader klikken op 'E' onder 'concluding observations' / E/C.12/DEU/CO/5]). Het rapport van de Sociale en Economische Raad van de VN geeft Duitsland een hele resem urgente aanbevelingen in verband met het respecteren van de sociale, economische en culturele rechten van zijn burgers.

                  Ik som een aantal opvallende bezorgdheden en aanbevelingen op die betrekking hebben op het arbeidsmarktbeleid alsmede het respecteren en vrijwaren van de sociale, economische en culturele rechten (in totaal zijn er maar liefst 34 bezorgdheden/aanbevelingen):

                  "19. The Committee notes with concern that arrangements under the State party’s unemployment assistance and social assistance, including the obligation for recipients of unemployment benefits to take up “any acceptable job”, which in practice may be interpreted as almost any job, and the assignment of long-term unemployed persons to unpaid community service work, may lead to violations of articles 6 and 7 of the Covenant (arts. 6, 7 and 9). [...] The Committee urges the State party to ensure that its unemployment benefits schemes takes account of an individual’s right to freely accept employment of his or her choosing as well as the right to fair remuneration" (p. 5).

                  "21. While noting the ruling of the Federal Constitutional Court upholding the constitutionality of the method for the calculation of the subsistence level, the Committee remains concerned that this method does not ensure an adequate standard of living for the beneficiaries. Moreover, the Committee is concerned that the amount of the social security payment for children is very low with the result that approximately 2.5 million children in the State party remain below the poverty line. Furthermore, the Committee is concerned about the increase in the taxable portion of the pension to 80 per cent in 2005 (arts. 9, 10). [...] The Committee urges the State party to review the methods and criteria applied to determine the level of benefits and to monitor the adequacy criteria regularly to ensure that the level of benefits affords the beneficiaries an adequate standard of living. Moreover, the Committee urges the State party to continuously review the impact of its various social security schemes, including the 2011 child package, on child poverty. The Committee also recommends that the State party reconsider its decision to increase the taxable portion of the pension. In this regard, the Committee reiterates its recommendation of 2001 to ensure that the social security reform undertaken by the State party does not retrogressively affect the Covenant rights of the low-income groups and the disadvantaged and marginalized groups of the population and refers the State party to its general comment No. 19 (2008) on the right to social security" (p. 5).

                  "24. The Committee notes with concern that according to the State party’s data, 13 per cent of the population of the State party live below the poverty line while 1.3 million persons, who are economically active (see A/HRC/WG.6/4/DEU/3, para. 33), require income support as their earnings do not sustain them. The Committee is further concerned that in view of the extensive social security system in the State party, such a level of poverty may be indicative of inadequate levels of benefits or limited access thereto (arts. 11, 9). [...] The Committee calls on the State party to adopt and implement a comprehensive anti-poverty programme taking account of the aspects of poverty as identified by the various qualified analyses undertaken by the State party. The Committee recommends that a review of the social security benefits levels be included in such strategies. Moreover, the Committee calls on the State party to integrate human rights into the implementation of the anti-poverty programme, thereby paying particular attention to the disadvantaged and marginalized groups. In this respect, the Committee refers the State party to its statement on poverty and the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (2001)" (p. 6).

                  "25. The Committee reiterates its concern that the State party has not responded to its recommendation of 2001 to report on the extent and causes of homelessness in the State party and for programmes and measures to address this problem (art. 11). [...] The Committee reiterates its recommendation calling on the State party to report on the extent and causes of homelessness and to take concrete measures to combat it. In this regard, the Committee requests the State party to include information on homelessness, including data disaggregated by year, sex and Länder, in its next periodic report" (p. 6).

                  "28. The Committee notes with concern that as many as 25 per cent of pupils go to school without breakfast and are thereby at risk of malnutrition as lunch is not yet provided in all schools (arts. 13, 12, 10). [...] The Committee urges the State party to take concrete measures to ensure that children, especially from poor families, are provided with proper meals. The Committee also calls on the State party to ensure that measures taken in this regard do not further stigmatize children from disadvantaged social backgrounds" (p. 7).

                  "31. The Committee notes with concern that education on human rights, including on economic, social and cultural rights, is not given sufficient attention and not systematically integrated into education curricula at various levels (art. 13). [...] The Committee calls on the State party to provide education on human rights, including on economic, social and cultural rights, to students at all levels as appropriate, and for members of all professions that have a direct role in the promotion and protection of economic, social and cultural rights, including civil servants, teachers, social workers and the police" (p. 7).

                  Het Duitse 'Wirtschaftswunder' maakt letterlijk en figuurlijk brokken!

                  Pittig detail: Duitse beleidsmakers zijn er altijd als de kippen bij om anderen op hun verantwoordelijkheden te wijzen (bv. Griekenland). Echter, het gros van de aanbevelingen van de Sociale en Economische Raad van de Verenigde Naties met betrekking tot het respecteren, garanderen en vrijwaren van de economische, sociale en culturele rechten werden niet nagekomen door de Duitse beleidsmakers - de betreffende aanbevelingen dateren van 2001. Het 'Wirtschafstwunder' heeft weliswaar de economische groei aanzienlijk doen stijgen, maar heeft op vlak van binnenlandse politiek niet geleid tot een verbetering aangaande het respecteren, garanderen en vrijwaren van de economische, sociale en culturele rechten voor een groot deel van de Duitse bevolking. Het zogenaamde 'Wirtschafstwunder' heeft de sociale ongelijkheid en uitsluiting vergroot.

                  • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

                    Dat lijken me zinnige en terechte bemerkingen, maar nogmaals (cfr. 11u24 en 14u15): ik pleit er niet voor dat Duitse model blindelings en volledig na te volgen, wel dat het zinnige elementen bevat en meer welvaart oplevert dan het Franse model (want ooit zal ook onze arbeidsmarkt hervormd moeten worden, tot wat stilstand heeft geleid zien we momenteel in Griekenland). Mijn bemerking dat "die €1-jobs niet zo onderbetaald en zwart-wit zijn als ze vaak voorgesteld worden" sloeg op het feit dat die 1 à 2 euro per uur bovenop de werkloosheidsuitkering komen, dat de overheid daarbij ook de huur en nutsvoorzieningen betaalt, en dat die verloning moet vergeleken worden met een uitkering hier omdat die jobs activiteiten zijn die zonder dat systeem niet zouden gebeuren wegens onrendabel.

                  • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

                    Guignol, Ik merkte net dat jij je reactie nog hebt aangevuld met dat pittig detail. Hoe doe je dat eigenlijk?

                    • door Le grand guignol op vrijdag 20 juli 2012

                      Een reactie kan u aanvullen of bewerken door, nadat u de reactie geplaatst hebt, te klikken op 'bewerken' onder de reactie die u geplaatst hebt. Mogelijk is het daarvoor wel noodzakelijk dat u een account/profiel aanmaakt op DWM.

                      Het rapport van de Sociale en Economische Raad heeft met betrekking tot die €1-jobs rekening gehouden met de argumenten die u aanhaalt maar zelfs dan concludeert het Comité inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten dat de maatregelen die de Duitse overheid neemt onvoldoende zijn om die economische, sociale en culturele rechten te garanderen en te vrijwaren (cf. punten 19 en 24) - het rapport dateert van 2011 en heeft alle maatregelen inzake de Hartz-IV-hervormingen in overweging genomen.

                      • door Le grand guignol op vrijdag 20 juli 2012

                        wat de hervorming van de arbeidsmarkt betreft ben ik een groot voorstander van de voorstellen van de 'new economics foundation' (o.a. '21 hours' van Coote e.a.)

                        * Coote, A., Franklin, J., & Simms, A. (2010). 21 hours: Why a shorter working week can help us all to flourish in the 21st century. London, UK: new economics foundation. Retrieved from http://www.neweconomics.org/publications/21-hours

                        • door Polri op vrijdag 20 juli 2012

                          @ Le Grand Guignol, Richard & svdl

                          Jullie belangrijkste bezwaar tegen de "1 euro jobs" is dat ze een vorm van 'dwangarbeid' zouden zijn. Het probleem met dit argument is dat het impliceert dat iedereen sowieso recht heeft op een werkloosheidsuitkering, en dat je daar als overheid geen voorwaarden aan zou mogen verbinden.

                          Ik vind dat een problematische aanname, want die werkloosheidsuitkeringen kunnen uiteraard alleen worden betaald door de inkomsten van anderen te belasten. Dat wilt zeggen dat elke werkende mens een deel van de tijd werkt voor de werklozen, en je zou dat deel van zijn/haar arbeid eveneens als 'dwangarbeid' kunnen beschouwen (in België zou dan tussen de 25% en de 50% van de arbeidstijd 'dwangarbeid' zijn).

                          Gert B stelde helemaal terecht dat werkloze Duitsers ook bijvoorbeeld zelfstandige kunnen worden of emigreren in plaats van die '1 euro job' aan te nemen. Ik zou daar nog een extra optie aan willen toevoegen: ervoor kiezen om géén uitkering aan te vragen. Klinkt hard? Misschien: maar als de rest van de maatschappij moet werken om jouw uitkering te betalen, is het dan echt te veel gevraagd dat je er ook iets voor zou terug doen?

                          • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

                            Dat is inderdaad wat ik bedoelde dat het geen verplichting is, eerder een overeenkomst, waarbij de maatschappij in principe een tegenprestatie moet kunnen vragen voor die uitkering. Zoals we sinds enkele jaren ook durven vragen dat men een opleiding volgt of een minimum aan andere gerichte inspanningen doet om een passende job te vinden. Of dat dan even “hard” moet als nu in Duitsland is voer voor discussie (daar is er trouwens ook een debat aan het ontstaan om de scherpe kantjes er af te vijlen), maar het is een redelijk principe dat het door de talrijke en niet bestrafte misbruiken steeds sneller verdwijnende draagvlak voor ons sociaal model kan helpen in stand houden. Een minimum dat gevraagd kan worden lijkt me bijvoorbeeld een aantal (10 à 15?) uur per week (tegen een bescheiden extra compensatie) te besteden aan maatschappelijk nuttige activiteiten die nu niet gebeuren omdat de hoge loonkost ze onrendabel maakt: openbare netheid, boodschappen voor ouderen of mindervaliden, seizoensarbeid zoals fruitpluk, meehelpen bij evenementen van non-profitorganisaties, kinderopvang, etcetera. Daarmee zouden we dan elementen uit het Duitse en het '21-hours'-model combineren.

                          • door Le grand guignol op vrijdag 20 juli 2012

                            Steunende op de Belgische Grondwet (Art. 23) alsmede op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) is het niet geoorloofd om aan fundamentele mensenrechten voorwaarden te verbinden. Art. 30 van de UVRM stelt dan ook dat: "Geen bepaling in deze Verklaring zal zodanig mogen worden uitgelegd, dat welke Staat, groep of persoon dan ook, daaraan enig recht kan ontlenen om iets te ondernemen of handelingen van welke aard ook te verrichten, die vernietiging van een van de rechten en vrijheden, in deze Verklaring genoemd, ten doel hebben" (cf. http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/dut.pdf ). Artikel 29.1 mag en kan dus niet aangewend worden als argument om andere mensenrechten slechts op voorwaarde toe te kennen; oftewel door het garanderen van fundamentele mensenrechten bijvoorbeeld te verbinden aan plichten. Het 'voor wat hoort wat'-principe van Janssens (SP.a) druist dus in tegen de bepalingen van de UVRM. Artikel 23 van de Belgische Grondwet heeft betrekking op "het recht een menswaardig leven te leiden"; artikel 23.1 van de Belgische Grondwet heeft betrekking op "het recht op arbeid en op de vrije keuze van beroepsarbeid in het raam van een algemeen werkgelegenheidsbeleid dat onder meer gericht is op het waarborgen van een zo hoog en stabiel mogelijk werkgelegenheidspeil, het recht op billijke arbeidsvoorwaarden en een billijke beloning, alsmede het recht op informatie, overleg en collectief onderhandelen"; en artikel 23.2 heeft betrekking op "het recht op sociale zekerheid, bescherming van de gezondheid en sociale, geneeskundige en juridische bijstand" (cf. http://www.senate.be/doc/const_nl.html ).

                            Het gaat met andere woorden over grondrechten en de overheid moet ervoor zorgen dat de betreffende grondrechten voor alle burgers gewaarborgd zijn. De Sociale en Economische Raad van de Verenigde Naties komt tot de conclusie dat de betreffende grondrechten in Duitsland niet gewaarborgd zijn (bv. met betrekking tot de €1-jobs) en refereert daarbij aan het VN-covenant dat Duitsland mee ondertekend heeft. De overheid heeft bijgevolg de taak - of liever: de plicht - om ervoor te zorgen dat iedereen aanspraak kan maken op waardig werk want dat is immers een grondrecht. Indien een overheid het recht op een uitkering verbindt aan de voorwaarde dat mensen mensonwaardig werk (bv. aan slechte arbeidsvoorwaarden) moeten aanvaarden, dan zondigt die overheid niet alleen tegen haar eigen Grondwet maar ook tegen de bepalingen van de UVRM.

                            Laat ons er dus in de eerste plaats voor zorgen dat iedereen de mogelijkheid krijgt om onder menswaardige omstandigheden en aan menswaardige arbeidsvoorwaarden te werken - dat is nu niet het geval, want er zijn te weinig jobs - alvorens een werkloosheidsuitkering te gaan verbinden aan bepaalde voorwaarden. Dit wil uiteraard niet zeggen dat ik problemen heb met de opvolging en begeleiding van werkzoekenden; een dergelijke begeleiding en opvolging is naar mijn mening noodzakelijk.

                            • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

                              Guignol, Die artikels en principes in de Grondwet en de UVRM klinken wel mooi, maar we weten allemaal dat in de realiteit nergens iedereen een boeiende en goedbetaalde job heeft (hoe operationaliseer je overigens termen als “billijke arbeidsvoorwaarden en een billijke beloning” of “waardig werk”?) en dat dat er ook nooit van zal komen als we ons blijven voortplanten (en consumeren) zoals we bezig zijn, wat ook vrij onvermijdelijk lijkt gezien de blijvende invloed van godsdiensten (om nog te zwijgen over oorlogen e.d.). De overheid zal dus die plicht om waardig werk voor iedereen te voorzien nooit kunnen waarmaken, m.a.w. die mooie principes staan mijlenver van de realiteit. Daartegenover blijft het onontkoombare feit dat voor die uitkeringen geld moet worden gehaald bij anderen (nu of in de toekomst, wat we tot nu deels gedaan hebben door een enorme schuldenberg aan te gaan om ons onaangepast sociaal model overeind te houden). Even uw redenering doortrekken: wat gaat u doen wanneer op een bepaald moment iedereen (of voldoende mensen om het systeem onhoudbaar te maken, wat nu m.i. al het geval is aangezien we er steeds meer voor moeten lenen, dus ontnemen aan de toekomstige generaties die ook de pensioentsunami zullen moeten betalen) die onvoorwaardelijke uitkering verkiest boven het beperkte extra inkomen dat met arbeid verdiend kan worden?

                              • door Le grand guignol op zaterdag 21 juli 2012

                                Als de artikelen van de Belgische Grondwet 'mooi klinken' maar in de realiteit niet worden toegepast dan zegt dat mijns inziens voldoende over de wijze waarop men heden omgaat met sociale en mensenrechten. Dat is echter geen voldoende reden om de bepalingen uit de Grondwet zomaar aan onze laars te lappen. En dat is precies wat er op dit ogenblik aan de gang is: de competitiviteit - in wezen: winstmaximalisatie - voor de bedrijfswereld staat voorop waardoor de sociale en mensenrechten onder druk komen te staan en zelfs moeten wijken. Als men nagaat hoeveel subsidies en lastenverlagingen de bedrijfswereld de laatste jaren gekregen heeft terwijl het aantal arbeidsplaatsen gaandeweg verminderd is, dan blijkt dat zelfregulatie voor de bedrijfswereld niet de oplossing is en dat we dus ook de bedrijfswereld een aantal verplichtingen moeten opleggen. Of geldt zo'n gedachtegang enkel voor werkzoekenden?

                                Bovendien, het verbinden van voorwaarden aan een werkloosheidsuitkering (bv. het vervullen van gemeenschapsdienst) draagt in se niet bij tot de betaalbaarheid van de werkloosheidsuitkeringen. Het betaalbaar houden van de werkloosheidsuitkering, en bij uitbreiding de sociale zekerheid, kan enkel maar door zoveel mogelijk mensen in te schakelen op de arbeidsmarkt aan degelijke arbeidsvoorwaarden. Daarvoor moeten er dus in eerste instantie voldoende degelijke jobs zijn en daar wringt het schoentje.

                        • door Gert B op vrijdag 20 juli 2012

                          Bedankt voor de link, Guignol! Op het eerste zicht zeer interessante ideeën waar ik principieel in grote lijnen ook achter kan staan. Het zou duidelijk veel “zachte” voordelen met zich meebrengen (maatschappelijke, niet-economische zoals meer tijd voor elkaar/zorg en persoonlijke ontwikkeling, kortom welzijn boven welvaart), maar enkel te realiseren als we collectief bereid zijn onze (over)consumptie gevoelig terug te schroeven in ruil voor die “zachte” voordelen. En daar durf ik toch niet op te rekenen als ik het hyper-materialisme en de overdreven focus op consumptie (vaak zelfs op krediet) om me heen zie in de dagelijkse realiteit.

                          Kan het dat ik mij een debat hierover van een aantal jaren geleden herinner waarbij de vakbonden toen allesbehalve enthousiast waren, net omwille van die materiële “achteruitgang”? Zijn er in Europa partijen of andere organisaties die dit gedachtegoed actief promoten (waarom horen we dit verhaal niet bij de groenen)?

                          • door Le grand guignol op vrijdag 20 juli 2012

                            We zullen inderdaad collectief bereid moeten zijn ons consumptiepatroon drastisch te wijzigen. Naar mijn mening hebben we niet echt een keuze aangezien we anders op een ecologische ramp afstevenen. Ik heb de link naar '21 hours' een tijdje geleden aan een reactie toegevoegd op de blog van het ABVV, maar heb daar tot op heden nog geen reactie op teruggekregen. Ik zou bijgevolg niet weten wat hieromtrent het standpunt van de vakbonden is. Ik weet wel dat werkgeversorganisaties en interim (Denys) het voorstel van Coote onmiddellijk afschoten. Vermits alle politieke partijen geobsedeerd zijn door het groeiparadigma verwacht ik eerlijk gezegd weinig animo vanuit de politiek. Binnen de PvdA doe ik dan ook moeite om de voorstellen van de 'nef' kenbaar te maken en te verspreiden in de hoop dat er een debat rond gevoerd kan worden. Het aanzwengelen van een maatschappelijk en politiek debat is trouwens ook een van de bedoelingen van de 'nef'; hun voorstel berust op een visie en een 'frame' dat middels een democratisch debat verder uitgewerkt kan worden.

                            • door Polri op zaterdag 21 juli 2012

                              @ Le Grand Guignol U zegt dat 'het aantal arbeidsplaatsen gaandeweg verminderd is', maar dat is gewoon niet waar: de werkzaamheidsgraad voor 25-64 jarigen in België is gestegen van 65,8% in 1999 naar 70,3% in 2003. Dat zijn dus honderdduizenden jobs die er zijn bijgekomen in die periode (remember Verhofstadt die regelmatig uitpakte met zijn '200.000 nieuwe jobs'?) http://www4.vlaanderen.be/sites/svr/cijfers/Exceltabellen/arbeidsmarkt/aanbod/werkanar022.xls

                              Wat die verwijzing naar de mensenrechten betreft: die 'positieve mensenrechten' zijn heel vaag en open geformuleerd, de conclusies die u eruit trekt zijn uw persoonlijke interpretatie, niet iets wat er zwart op wit in staat. Bovendien negeert mijn opmerking dat een 'recht op een uitkering' impliceert dat iemand anders de plicht heeft om voor die uitkering te werken. Dat is dan toch eveneens 'dwangarbeid' volgens uw definitie, of niet?

                              Een laatste punt: om een sociale zekerheid betaalbaar te houden heb je een BNP nodig dat groot genoeg is, zodat de mensen na aftrek van hun sociale lasten nog altijd een comfortabel inkomen over houden. U zegt: 'het betaalbaar houden van de werkloosheidsuitkering, en bij uitbreiding de sociale zekerheid, kan enkel maar door zoveel mogelijk mensen in te schakelen op de arbeidsmarkt aan degelijke arbeidsvoorwaarden.' Dat klopt niet helemaal: het is niet voldoende dat die mensen een 'job' hebben, ze moeten ook een job hebben die toegevoegde waarde creëert (m.a.w. ze moeten iets doen dat anders niet zou worden gedaan - zoals bijvoorbeeld die '1 euro jobs' in Duitsland). Vandaar dat ik het niet eens ben met het idee van bedrijven te verplichten arbeidsplaatsen te creëren die ze eigenlijk niet nodig hebben. Dat is immers wellicht de meest absurde vorm van dwangarbeid: de werknemer maakt zich moe, terwijl niemand er iets aan heeft. In dàt geval dan nog liever die mens gewoon een uitkering geven om niets te doen, dan heeft hij tenminste nog iets aan zijn tijd...

                              • door Le grand guignol op zaterdag 21 juli 2012

                                Gedurende de jaren '50 en '60 was er sprake van een volledige tewerkstelling waarbij arbeid gezien werd als een middel dat bijdroeg tot een menswaardig leven. Dat is de reden waarom ik naar artikel 23 van de Belgische Grondwet verwijs. Gaandeweg is het met die volledige tewerkstelling achteruitgegaan waardoor men de werkloosheid als een noodzakelijk onderdeel van de arbeidsmarkt is gaan bekijken; o.a. als een 'reserveleger' aan arbeiders om op die manier het arbeidsaanbod artificieel te regelen om op die manier de loonkosten laag te houden. Eigenlijk zouden we moeten streven naar een volledige tewerkstelling waarbij iedereen over een volwaardige job beschikt om een menswaardig leven te kunnen leiden.

                                U vertelt maar een kant van het verhaal: de laatste decennia heeft de bedrijfswereld tal van fiscale subsidies - delen van de bedrijfsvoorheffing die bedrijven niet moeten doorstorten aan de fiscus - en lastenverlagingen (o.a. €9 miljard in 2009 en €8,5 miljard in 2010) toegekend gekregen en dat betekende in de praktijk minder inkomsten voor de sociale zekerheid. In verhouding hebben die lastenverlagingen voor de bedrijfswereld (o.a. de notionele intrest) geen extra jobs gecreëerd. Tot de sociale zekerheid dienen zowel werknemers als werkgevers bij te dragen, maar u hebt het enkel over de plichten van werknemers en in het bijzonder van werkzoekenden. Dat is niet correct.

                                Wat die €1-jobs betreft deel ik uw mening evenmin. De €1-jobs zijn jobs die niet rendabel zijn moesten ze volwaardig betaald worden; de economische meerwaarde van de betreffende jobs is desgevallend te laag. Uw argument van de meerwaarde gaat dus niet op met betrekking tot de €1-jobs. Meer nog: u maakt misbruik van de zwakke positie van een deel van de werkzoekenden op de arbeidsmarkt (bv. laaggeschoolden) om hen te verplichten onrendabel werk voor hun rekening te nemen; het aanspraak kunnen/mogen maken op een uitkering fungeert desgevallend als pasmunt om mensen, onder dwang, minderwaardige arbeid te laten verrichten. Het betreft een keuze tussen minderwaardige arbeid enerzijds of armoede anderzijds en dat is wel degelijk dwang (cf. Sonnenfeld, 1999: supra). De €1-jobbers zijn wel degelijk de nieuwe slaven: ze voeren werk uit dat niemand wil doen, dat onrendabel is en worden daartoe met zachte en/of harde dwang verplicht omdat ze in wezen niet over een keuze beschikken; het is ofwel slavenarbeid of armoede. Eigenlijk zou werk dat niemand wil doen, althans volgens zuivere marktprincipes, meer moeten betaald worden. "If you pay peanuts you get monkeys"; en dat is precies de wijze waarop laaggeschoolde werkzoekenden in Duitsland behandeld worden, als 'monkeys'. Daarbij is het ook nog belangrijk om te vermelden dat die €1-jobs er niet voor zorgen dat de betreffende laaggeschoolde werkzoekenden nieuwe kwalificaties of competenties aanleren; de €1-jobs zorgen er met andere woorden niet voor dat laaggeschoolde werkzoekenden kunnen doorstromen naar het reguliere arbeidscircuit. De €1-jobbers worden dus verplicht tot een leven in armoede zonder perspectief op verbetering.

                                • door Gert B op zaterdag 21 juli 2012

                                  Ik vrees dat deze gedachtewisseling weer uitloopt zoals eerdere: u gaat uit van verheven principes, utopische idealen en een geïdealiseerd mensbeeld in uw kritiek op de huidige situatie, die echter volkomen onrealistisch en onrealiseerbaar zijn, zoals de UVRM (en een Grondwet waar wel meer stommiteiten instaan en die voortdurend à la tête du client gewijzigd wordt), en bovendien enorm vaag zodat iedereen er in kan vinden wat hij wil. Operationaliseer b.v. eens termen als “billijke arbeidsvoorwaarden en een billijke beloning” of “waardig werk”? Dat kan voor u iets heel anders betekenen dan voor mij. En als het dan toch een “onvoorwaardelijk recht” is dat de staat moet garanderen, doe voor mij dan maar een job met veel sex, drugs en rock'n'roll zonder enige controle van bovenaf voor 5,000 per maand, dat lijkt mij – als het dan toch mijn onvoorwaardelijk recht is (cfr. uw geïdealiseerd mensbeeld) - wel “waardig werk” tegen “billijke arbeidsvoorwaarden en een billijke beloning” - bullsh*t natuurlijk, maar wel de consequentie van het hanteren van die UVRM-”rechten” als maatstaf). Ik kan grosso modo wel akkoord gaan met uw stelling dat sociale en mensenrechten onder druk staan door de op sommige gebieden overdreven liberalisering van de economie en “economisering” van zowat het hele leven (zelfs letterlijk met het ontstaan van een “vruchtbaarheidssector”), maar ik vind het een beetje onzinnig daar compleet onrealistische principes en onrealiseerbare “rechten” tegenover te stellen, en probeer eerder te zoeken naar manieren waarop men de huidige sociaal-economische situatie en evoluties kan sturen in een meer wenselijke maar wel realistische richting.

                                  Daarom vind ik ook uw idee om bedrijven bijkomende verplichtingen m.b.t. tewerkstelling op te leggen onrealistisch en contraproductief. Naast Polri's bemerking (21-07-2012 01:30) dat jobs zonder toegevoegde waarde absurd zijn, wil ik daar nog aan toevoegen dat die bedrijven ofwel snel zouden delokaliseren ofwel failliet zouden gaan door de goedkopere concurrentie uit jurisdicties waar men niet verplicht is die jobs zonder toegevoegde waarde in stand te houden. In beide gevallen zou het netto-resultaat zijn dat binnen enkele maanden, hoogstens jaren, zowel de nieuwe onrendabele als de bestaande rendabele jobs (hier) verdwenen zouden zijn. Het kunstmatig blijven rekken van de doodsstrijd van de arbeidsintensieve Waalse mijn- en staalindustrie in de context van een steeds competitievere internationale concurrentie is een voorbeeld van dit soort kortzichtige politiek, waarbij het resultaat is dat de regio enkele decennia later nog steeds een sociaal en industrieel kerkhof is vergeleken met het Limburgse mijnbekken, waar men snel voor de korte pijn en reconversie heeft gekozen en de regio er vrij snel terug bovenop is gekomen. Tenzij u radicaal zou gaan voor isolationisme/autarkie en het (economisch) afsluiten van de grenzen door hoge importheffingen e.d., maar u weet ook hoe dat afloopt.

                                  Uw vergelijking tussen verplichtingen voor zowel werkzoekenden als bedrijven gaat m.i. ook niet op: werkzoekenden leven “op kosten van” de maatschappij zonder tegenprestatie, terwijl bedrijven de maatschappij jobs en belastinginkomsten opleveren. En dus bij het opleggen van absurde verplichtingen zoals verplichte jobcreatie kunnen vertrekken met het verlies van die jobs en inkomsten voor de maatschappij als gevolg, terwijl emigratie van een werkzoekende geen directe kost voor de maatschappij als geheel met zich meebrengt. Er zal dus gezocht moeten worden naar een win-win-situatie waarbij bedrijven gestimuleerd worden tot jobcreatie (of tot zich hier vestigen of blijven) zonder dat soort onzinnige verplichtingen, bijvoorbeeld door een aanvullende financiering van de SZ uit andere bronnen dan arbeid (concrete suggesties hiervoor in eerdere reacties hierboven) om zo de bruto-loonkost voor de werkgever te verminderen en activiteiten die nu economisch onrendabel zijn rendabel te maken.

                                  U heeft gelijk dat het verbinden van voorwaarden als gemeenschapsdienst aan een werkloosheidsuitkering niet direct bijdraagt tot de betaalbaarheid van die uitkeringen, maar indirect doet het dat wel omdat die voorwaarden/tegenprestatie de relatieve aantrekkelijkheid van een uitkering tegenover regulier werk verlaagt. Eveneens akkoord dat om de SZ betaalbaar te houden zo veel mogelijk mensen ingeschakeld moeten worden aan “degelijke” arbeidsvoorwaarden in “degelijke” jobs, maar zoals hierboven betoogd kan dat volgens mij niet door dit ex cathedra op te leggen aan de bedrijven, en zal bij de operationalisering van de concepten “degelijke/billijke” jobs en arbeidsvoorwaarden toch rekening moeten worden gehouden met aspecten als de kwalificaties van de werkzoekende en hoe die zich verhouden tot de noden van de arbeidsmarkt of van de maatschappij als geheel wanneer ze niet inschakelbaar zijn op die arbeidsmarkt (en hier komen dan concepten als gemeenschapsdienst of de 1€-jobs op de proppen).

                                  @ uw aanvullingen (@ Polri) dd 21/7 13:52 “Gedurende de jaren '50 en '60 was er sprake van een volledige tewerkstelling” => vrouwen??? Uw ideeën over streven naar een volledige tewerkstelling met volwaardige jobs en evenredige bijdragen tot de SZ van zowel werknemers als werkgevers zijn lovenswaardig en sieren u, maar nogmaals: onrealiseerbaar in de huidige context.

                                  M.b.t. uw laatste alinea over de 1€-jobs nog de bemerking dat door de hoge bruto-loonkost (hoge lasten bovenop een “normaal” loon) een vicieuze cirkel ontstaat: steeds meer activiteiten worden economisch onrendabel en verdwijnen dus uit het arbeidsmarktcircuit, dus hogere werkloosheid, dus nog maar hogere sociale (of fiscale) lasten, dus nog meer jobs afstoten, etcetera. Zo komen we er nooit, dus moet eerst de SZ aanvullend/alternatief gefinancierd worden als we uit die negatieve spiraal willen geraken. Daarnaast kunnen activiteiten met een lage of onbestaande economische meerwaarde wel een aanzienlijke sociale meerwaarde hebben, b.v. op gebied van openbare netheid (Brussel lijkt stilaan een grote vuilnisbelt te worden), boodschappendienst, meehelpen bij non-profitorganisaties, kinderopvang, etcetera. Ik zou het uitvoeren daarvan tegen een slechts bescheiden, niet-marktconforme extra vergoeding bovenop de uitkering dan ook niet als minderwaardige – of slavenarbeid kwalificeren, maar eerder als een (al bij al nog bescheiden) tegenprestatie aan de maatschappij. En nu ga ik afronden als er geen nieuwe argumenten meer opduiken: uw idealisme siert u, maar het hardnekkig vasthouden aan die idealen vormt in de huidige context m.i. eerder een rem dan een hulpmiddel als we de neerwaartse spiraal in tewerkstelling willen omkeren.

                                  • door Le grand guignol op zaterdag 21 juli 2012

                                    Als zaken zoals mensenrechten en de Grondwet voor u berusten op geïdealiseerde en onrealistische principes dan kunnen we de discussie inderdaad beter stopzetten. Blijkbaar primeert voor u de economie op het recht om een menswaardig leven te leiden en dat zegt natuurlijk genoeg over uw visie op mens en samenleving. Als we op dat vlak zodanig met elkaar van standpunt en mening verschillen dan leidt verder discussiëren inderdaad tot de oeverloze debatten/discussies die reeds gevoerd werden.

                                    • door Gert B op zondag 22 juli 2012

                                      Uiteraard primeert de economie niet op het recht op een menswaardig leven, maar ze vormt wel het kader en de begrenzingen waarbinnen dat recht gerealiseerd moet worden: de huidige sociaal-economische situatie en evolutie is het startpunt van waaruit moet worden bijgestuurd naar een meer wenselijk situatie. U poneert een ver Utopia (“volledige tewerkstelling waarbij iedereen over een volwaardige job beschikt om een menswaardig leven te kunnen leiden” en de hele UVRM – een Utopia waar ik het overgiens mee eens ben) als eindoel maar zonder enige concrete en realistische wegomschrijving te kunnen geven om daar te geraken (Peter Mertens reikt in zijn boekjes met de miljonairstaks en het kiwi-model enkele zinnige en wel degelijk realistische stappen aan, maar blijft voor de rest ook steken in mooie principes en vaagheid). En vervolgens schiet u op elke poging om iets aan de huidige situatie te veranderen wanneer die niet linea recta naar uw onbereikbaar Utopia leidt. Dat is een beetje gemakkelijk en zegt veel over de realiteitszin van uw visie op mens en samenleving.

Lees alle reacties