Wordt vandaag dezelfde fout gemaakt?

Door een groeiend aantal mensen wordt de wereld van vandaag ervaren als een steeds maar  problematischer wordende plaats voor de mensheid, in de eerste plaats door diegenen die er rechtstreeks slachtoffer van zijn en dat aantal neemt schrikwekkend toe.

Vandaag weerhalmt de roep om ‘verandering’ over de hele aardbol.

Dit genereert een wereldwijd dynamisch discour over alle mogelijke oorzaken en noodzakelijk / mogelijk geachte strategiën en acties waarbij de politieke, financiële, sociale, economische, juridische en ecologische aspekten prominent op de voorgrond staan en grondig onder de loep genomen worden.

Wat grotendeels over het hoofd gezien wordt zijn de materieel-culturele-aspecten. Deze problemen werden reeds meer dan 40 jaar geleden duidelijk onderkend. Niettegenstaande de ‘materiële-cultuur’ duidelijk als de uiteindelijke hoofdoorzaak te duiden is en de problemen steeds maar toe nemen, wordt tot op heden geen probleemoplossende capaciteit gegenereerd.

Politiek, economie, sociologie.... behandelen de domeinen van de kunstmatige interface tussen ‘mens’ en zijn ‘natuurlijke basis’, waarbinnen in de loop van de menselijke evolutie concepten ontwikkeld werden voor deze onderlinge afhankelijkheid. Die domeinen behoren eerder tot de immateriële cultuur of interface en grijpen als dusdanig niet rechtstreeks in op de natuurlijke fysische materiële laag in tegenstelling met de materiële cultuur of interface.

Het historische en tot op heden relatief statische karakter van de ‘materiële’ cultuur kan niet optornen tegen of gelijke tred houden met het toenemend dynamisch karakter van de minder materiële context. De ‘materiële’ cultuur  moet daarom eveneens voorzien worden van dynamische capaciteit of maximale mogelijkheden voor verandering.

Het historische en tot op heden relatief statische karakter van de ‘materiële’ cultuur kenmerkt zich door ‘ad hoc’ oplossingen (en niet in een globale context) voor specifieke materiële problemen wat resulteert in steeds nieuwe als geisoleerde objecten ontworpen artefacten en processen die nauwelijks iets met elkaar te maken hebben, weinig aanpasbaar zijn en nooit het resultaat zijn van toetsing aan een globale materiële cultuur als totaliteit in een natuurlijke context. Deze oplossingen kunnen niet optornen tegen of gelijke tred houden met het toenemend dynamisch karakter van de minder materiële context. De ‘materiële’ cultuur  moet daarom eveneens voorzien worden van dynamische capaciteit of maximale mogelijkheden voor verandering.

Het historisch en tot op heden toegepaste statisch materieel systeem is overzichtelijk, gefocusd op deelaspecten van de realiteit om actiestrategiën eenvoudig en controleerbaar te houden, wat door industrialisatie en een toenemende concentratie tot globale controle leidt. Een dynamisch materieel systeem kan ondermeer ook onafhankelijkheid realiseren van deze gecentraliseerde en globale controle door zijn continue mogelijkheid tot verandering en aanpassing / openheid en toegankelijkheid. 

Eind de jaren 60, begin de jaren 70 (van vorige eeuw) speelde zich, weliswaar beperkter in geografische omvang dan vandaag, een gelijkaardig scenario af. Ook toen werden de oplossingen van de vastgestelde problemen (gemakkelijkheidshalve (?)) gezocht in veranderingen in politieke, sociale, economische domeinen en werden de ‘materieel-culturele’-aspecten verwaarloosd met als resultaat een verdere en nog dramatischere toename van de problemen. Het kan zelfs zo gesteld worden dat de maatschappelijke veranderingen ten gevolge van wat de ‘mei 68 revolte’ wordt genoemd, in de betreffende domeinen zelfs rechtstreeks bijdragen aan de toename van de problemen.

Fundamenteel onderzoek naar globale en algemeen toepasbare wetenschappelijke systemen, in die periode hier in Vlaanderen ontwikkeld, met ‘materiële’ systemen als variante en waarvan enkele experimentele uitvoeringen gerealiseerd werden, wordt tot op heden grotendeels genegeerd en nog steeds buiten beschouwing gelaten.

Wil er ook maar een aanvang gemaakt worden met het oplossen van de globale problemen en probleemoplossende capaciteit gegenereerd worden dan zullen de ‘materieel-culturele’-aspecten prioritair behandeld moeten worden in de context van ‘globale en algemeen toepasbare wetenschappelijke systemen’.

In het vandaag gevoerde discour wordt, net als in jaren 60, opnieuw intellectueel genoegen genomen met het formuleren van oplossingen op het niveau van de interfaces met verwaarlozing van het materieel niveau.

Het niet fundamenteel in vraag stellen van de tot op heden toegepaste materiele systemen en het zich beperken tot interfaces zal de problemen alleen maar verder doen toenemen. Projecten zoals Craddle to craddle, hernieuwbare energie, passief-gebouwen, Smart Grid, Venus-project...enz zijn ‘ad hoc’ oplossingen (en niet in een globale context) voor specifieke materiële problemen wat resulteert in steeds nieuwe als geisoleerde objecten ontworpen artefacten en processen die nauwelijks iets met elkaar te maken hebben, weinig aanpasbaar zijn en nooit het resultaat zijn van toetsing aan een globale materiële cultuur als totaliteit in een natuurlijke context.

Wordt vandaag dezelfde fout herhaald of zal de mens, als eerste entiteit die zich bewust is van de natuur, ook voor het eerst bewust de natuur en de globale cultuur in relatie brengen? Dit moet en kan vooral in de globale materiële cultuur of interface.