Fisk: "Laat Libië met rust!"

De ervaren Midden-Oostencorrespondent Robert Fisk staat bekend om de kritische manier waarop hij aan journalistiek doet. Zaterdagavond werd hij als keynote-spreker uitgenodigd op het boekenfestival Mind The Book. Wat een interview met Rudi Vranckx had moeten zijn, veranderde in een monoloog. De uitgepuurde versie daarvan lees je hieronder. 

Geen no-fly zone boven Libië

“We mogen Libië niet binnenvallen. We moeten Libïe met rust laten! Er vallen momenteel veel doden in Ivoorkust, maar toch maken we geen plannen om dat land binnen te vallen om het dodental te beperken. We zijn enkel geïnteresseerd in Libië omdat er olie zit. Punt. Anders gaven we geen zier om Libiërs die elkaar vermoorden.

“De Libische oppositie zegt: kom niet naar Libië. De Libiërs hebben 25 jaar lang strijd geleverd met de Italiaanse fascisten. Ze willen niet hetzelfde meemaken met de Amerikanen en de Britten. Dit volk wil geen buitenlandse soldaten in zijn land.

“Het Westen zal proberen om in het geniep de opstandelingen te bewapenen. Dat doen wij altijd. Proberen de mensen te laten sterven voor de goeie zaak en Khaddafi omver te werpen in onze plaats. Ik weet niet of dat laatste zal lukken.

"Ik ben geen voorstander van een no-fly zone boven Libië. De Amerikanen hebben correct opgemerkt dat je dan Libië moet bombarderen. Dan moet je bommen gooien op Libische luchtafweerinstallaties. Want om een no-fly zone in stand te houden heb je patrouillerende vliegtuigen nodig, die uiteraard niet vanop de grond bestookt mogen worden.

Moebaraks kinderen

“Net als de meeste dictators infantiliseerde Moebarak zijn volk. In zijn laatste tv-toespraak noemde hij 85 miljoen Egyptenaren "zijn kinderen". Ze moesten namelijk gehoorzamen als kinderen. Als je de verkeerde dingen zei of op de verkeerde mensen stemde, dan droeg men je over aan de politie. En je wist wat er met je zou gebeuren als je werd overgedragen aan de politie.

“Een groeiend aantal jongeren ging aan de universiteit studeren en had achteraf geen job. Daarbovenop kwam de technologische revolutie. Plotseling werden de Egyptische kinderen volwassen. Ze ontdekten dat hun regering uit kinderen bestond. De 83-jarige Hosni Moebarak was een kind. Hetzelfde gebeurde in Tunesië en in Bahrein.

"Ik weet niet hoe de Egyptische revolutie zal aflopen. Dergelijke zaken lopen meestal slecht af in het Midden-Oosten. Maar tot nu toe is de Egyptische revolutie het mooiste verhaal waarover ik in 36 jaar heb bericht.

Israël bang van Egyptische democratie

“Het vooruitzicht van een democratisch Egypte heeft de de Israëlische burgers bezorgd gemaakt. Ze worden daarin beïnvloed door een heel rechtse regering. Die bezorgdheid is onterecht. Israël heeft namelijk vredesakkoorden met Egypte en Jordanië. In het zuiden van Libanon, aan de grens met Israël, staan VN-brigades paraat. Maar zolang Israël zijn territorium  uitbreidt via de Westelijke Jordaanoever door Palestijnse grond in te palmen, zal er nooit vrede zijn en zal Israël nooit veilig zijn.

“Een Egyptische sociale omwenteling zou Israël als een wonderlijke gebeurtenis moeten verwelkomen. Maar dat doen de Israëli’s niet en ik begrijp ze ergens wel. De Egyptenaren waren nooit akkoord gegaan met de beslissing van Moebarak om Israël te helpen met de bezetting van Gaza. Het nieuwe Egypte zal dat niet tolereren. Ook de voortzetting van de bouw van Israëlische nederzettingen zullen de Egyptenaren niet aanvaarden. Egypte zal zijn diplomatische relaties met Israël niet meer onderhouden. De Israëli’s zullen moeten beslissen: willen ze een vijandige of een bevriende natie als buurland?

“Vreemd genoeg ontbreekt in Israël een debat over de sociale revolutie die aan de gang is in Egypte. Dertig jaar geleden waren de Israëli’s in staat om de sociale veranderingen die de wereld vormgaven, te begrijpen en er gepast op te reageren. Om de een of andere reden lukt hen dat niet meer.

Saudische Dag van de Woede

“Saudi-Arabië krijgt op vrijdag 11 maart een Dag van de Woede. Het regime heeft alvast tienduizend soldaten gestuurd naar de noordoostelijke sjiitische provincies om die actie de kop in te drukken. Saudi Arabië maakt zich zorgen om 11 maart. Niet omdat de betogers sjiieten zijn, maar omdat ze zichzelf genoemd hebben naar Hunayn, een vallei in de koran. In die vallei streed de profeet Mohammed tegen de ongelovige bedoeïenen. De troepen van Mohammed leken het onderspit te delven, totdat God besloot om neer te dalen en de ongelovigen te straffen.

“Het is duidelijk wat de demonstranten denken: we werden lang genoeg als minderheid gediscrimineerd , nu is het tijd dat we met de hulp van God de ongelovigen – de Saudische koning en de prinsen –bestraffen.

“Nu al doen berichten de ronde op Facebook waarin staat dat de vrouwen vooraan moeten staan in demonstraties, zodat de soldaten niet het vuur zullen openen. Dat valt nog te bezien. Wat zal de laffe president van de Verenigde Staten doen, wanneer hij de Saudi's zal moeten vragen om de repressie tegen betogers te beperken?

"Belang van stabiliteit" in Egypte

“Obama was de man die anderhalf jaar geleden in de universiteit van Caïro een hand uitstak naar de Arabische wereld. Hij riep de Arabieren op om waarden als vrijheid, vrijheid van meningsuiting en gelijkwaardigheid na te streven. Maar toen Moebarak te maken kreeg met vredelievende betogers, zweeg Obama. Dagenlang zweeg hij. La Clinton had het over "het belang van stabiliteit".

“Enkel op het eind, toen duidelijk werd dat het Egyptische leger Moebarak niet langer duldde, zei Obama dat de dictator moest vertrekken. De machtigste man ter wereld was niet in staat om zijn eigen woorden na te komen.

Arabieren willen net als ons zijn

“Wat me het meest verbaast, is de kleine rol die de islamisten hebben gespeeld in de Arabische revoluties. In elk land dat ik heb bezocht, klampten de demonstranten zich vast aan hun nationale vlag. Ze hielden geen groene vlag vast, geen islamitische vlag, geen vlag van Hezbollah of Hamas. In Libië hield de oppositie de originele nationale vlag vast, uit de tijd van de onafhankelijkheidsverklaring na de Tweede Wereldoorlog. Maar nog steeds lijken we niet door te hebben dat deze mensen geen religieuze staten willen. Ze willen net als ons zijn.

“Toen we besloten om het Ottomaanse rijk te vernietigen -- de Ottomanen hadden zich onwijselijk bij de Duitse-Oostenrijkse alliantie geschaard in de eerste Wereldoorlog -- wilden deze mensen ook net als ons zijn. De Ottomaanse regering keurde de bouw van het Suez-kanaal goed, het grootste engineering-project van de eeuw. De Ottomanen wilden leren schilderen in Constantinopel. Ze leerden met gevoel pianospelen. Ze wilden net als ons zijn. We vernietigden hen.

“Dus vraag ik me af: wat zullen we doen met al deze nieuwe Arabieren die net als ons willen zijn?”

Lees de bespreking van de keynote van Robert Fisk: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/03/07/honden-die-lijken-vreten-aan-de-zee-van-kalmte