Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Het relaas van een marginale, werkloze domoor

vrijdag 26 september 2014
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Setting: zomaar een familiefeestje of andere sociale aangelegenheid. Een borrel ofzo.

Mogelijkheid Y: “Hey, wil jij misschien ook iets drinken? Ik zal mij trouwens even voorstellen, ik ben Piet (zomaar een naam). Ik ben beleidsmedewerker van de Groene fractie in het Europees Parlement (wederom zomaar een voorbeeld). Zeer boeiend en uitdagend. Wel hard werken hoor.  En jij, wie ben jij, wat doe jij zoal?”
“Ah, ik. Ik ben al een hele tijd op zoek naar werk. Ik heb geen werk.”
STILTE

Mogelijkheid X: “Hé Merel, lang geleden. Hoe is het met jou? Heb je intussen al werk gevonden?”
“Nee, nog niet.”
“Misschien moet je wat breder zoeken. Ik wil anders ook nog wel eens naar jouw CV kijken. Ik had vrij snel werk.”
“Dat is lief van je. Er is echter al verschillende keren naar mijn CV gekeken. Verder zoek ik al heel ‘breed’. Ik heb gisteren gesolliciteerd als vakkenvuller bij de Colruyt.”
“Oké.”
EINDE GESPREK

Pijnlijk, pijnlijk die situaties. Ik ben ze inmiddels kotsbeu. De goede bedoelingen van mijn meer welgevallen vrienden ten spijt. Met hun adviezen bevestigen ze mijn fundamentele twijfel. Er zijn periodes dat ik familiefeestjes en andere ‘sociale’ activiteiten mijd. Omdat ik het niet kan opbrengen om mij te wassen, om mij leuk aan te kleden. Om de hele avond te doen alsof ik het goed voor elkaar heb. Op die gelegenheden voel ik mij dan zo verdomd eenzaam. En stom. Ja, vooral een marginale domoor. Al weet ik verstandelijk natuurlijk dat dat niet zo is.

Het is verschrikkelijk vermoeiend, doodvermoeiend zelfs, om elke dag weer tegen de stroom op te roeien. Om mezelf elke dag opnieuw voor te houden ‘dat het eens zal lukken’. Dat ook ik ‘ooit mijn plek zal vinden’, al moge God weten wat dat dan precies is. Om mezelf elke dag weer te vertellen dat ik de moeite waard ben. Dat ik ik een vriendelijke, zachtmoedige, slimme meid ben, al krijg ik de hele dag door signalen van buitenaf die het tegendeel suggereren.

Kijk, ik sta heel kritisch tegenover onze huidige tijdgeest, deze onmenselijke, ziekmakende en vernietigende economie. Het individualiserende discours dat mensen ongeacht hun situatie of achtergrond meedogenloos verantwoordelijk houdt. Het tenenkrommende, en o zo oneerlijke mantra dat ‘we moeten begrijpen dat we allemaal iets moeten inleveren’. Bedankt Bie voor jouw analyse hiervan enkele dagen geleden  tijdens Hart Boven Hard. Ook ik heb wel eens zin om ergens een kassei door de ruit te gooien als ik weer eens fijntjes op een van deze ‘waarheden’ gewezen word.
Het valt echter niet mee dag na dag weerstand te bieden aan goedbedoelde opmerkingen, collectieve twijfel, het wantrouwen, de minachting. Dat kost bergen energie.
Bovendien ben ook ik een ‘product’ (ja kijk, het woord zegt het al!) van deze tijd. Ik ben eind jaren tachtig geboren. In de periode dat het neoliberalisme zijn intrede maakte via Thatcher en Reagan. Die waarden hebben zich ook in mijn hoofd en lijf genesteld. Het kost elke keer opnieuw weer moeite om ze te weerleggen en mij fysiek te ontspannen, mij terug goed en waardig te voelen zoals ik ben.

Het is hoog tijd dat we ons zelfbeeld en onze eigenwaarde massaal loskoppelen van werk en inkomen. Onze identiteit is samen te komen vallen met onze professionele activiteit(en) en dito sociaal-economische situatie. Letterlijk: ”Ja, hallo. Ik ben Wim. Ik ben wetenschapper”. Met andere woorden: ik ben mijn beroep. En mijn beroep, dat ben ik. Dat is gevaarlijk. Voor ons allemaal. We maken ons daarmee heel kwetsbaar. Om te zorgen dat we niet tegen de grond vallen als we ons werk verliezen moeten we ons leven, en onze identiteit, ook funderen op andere waardevolle pijlers.

We onderschrijven met z’n allen de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens maar vinden werkende mensen toch net iets meer waard dan werklozen en ander tuig.
Basta! Weg ermee.
Elk mens, ieder van ons, is evenveel waard ongeacht gender, etniciteit, religie, seksuele oriëntatie, klasse, sociaal-economische status etcetera. Vroeger was dat een evidentie. Tegenwoordig klinkt dat subversief en tegendraads. Jaren zeventig-achtig.

Dit klinkt natuurlijk mooi en waar enzo maar blijven holle woorden als hier niet ook in praktijk betekenis aan wordt gegeven. Hoe doen we dat?

Deze werkloze mejuffrouw heeft wel wat suggesties:
-Ieder mens heeft recht op een menswaardig leven, een humaan bestaan. Ook mensen die getroffen worden door ziekte of ontslag. Ook mensen die zijn gevlucht voor geweld in eigen land. Iedereen. We hebben met z’n allen ooit besloten dat men pas een menswaardig leven kan leiden als men over een minimum aan middelen beschikt. Dit minimum wordt gemarkeerd door de armoedegrens. Trek alle uitkeringen op tot aan, of net boven, deze armoedegrens. Dan pas wordt de mens-waardigheid van alle mensen erkend en gefaciliteerd.
-Herbekijk de huidige vigerende termen voor de posities van mensen op de arbeidsmarkt en ver daarbuiten. Noem mensen niet meer ‘werkloos’ en al helemaal niet ‘langdurig werkloos’. Dat lijkt te impliceren dat wij niets te doen hebben, passief zijn. Het bevestigt de huidige stereotypen. Weet je wat dat doet met het zelfbeeld en de psychische gezondheid van mensen? Wij zijn niet passief, hebben bovendien vaak veel te doen. Solliciteren is een full-time job. Geloof mij. En ook wij hebben daarnaast hobbies, geliefden, familie, vrienden. Doen soms zeer waardevol vrijwilligerswerk. Er is momenteel gewoon een tekort aan betaalde jobs. Wij zijn feitelijk de noodzakelijke arbeidsreserve voor een goed draaiende kapitalistische economie. Zie ons als zodanig en beloon ons daarvoor op gepaste wijze.
-Geef werklozen de mogelijkheid om een normaal leven te leiden in tijden van zogenaamde ‘inactiviteit’ (nog zo’n woord dat nodig geschrapt dient te worden). Versterk hen in plaats van ze op de hielen te zitten en af te breken. Luister naar hen, naar ons. Vraag hun wat ze nodig hebben. Geef hun meer mogelijkheden om vrijwilligerswerk te doen, om zich nuttig te maken. Geef hun groen licht om ook te genieten van de geneugten van het leven. Het Goede leven is voor iedereen!

Het is schrikbarend hoe wij ons gedifferentieerde mensbeeld hebben laten bepalen door sociaal-economische factoren wat maakt dat wij werkenden als meerdere zien en werklozen als minderen. Het is hoog tijd dat wij dat herkennen en daar radicaal afstand van doen. Zeker in tijden van crisis waarin meer mensen hun job verliezen. Een job verliezen, dat kan helaas iedereen overkomen. Daar is onze solidaire welvaartsstaat op gefundeerd. De idee dat dat iedereen kan overkomen. Laten wij ons dat terug herinneren en compassievol voortleven.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

10 reacties

  • door dre op vrijdag 26 september 2014

    erg , maar in het fabriek waar mijn echtgenote werkt zijn geen enkele Belgen ! wel Roemenen , Polen , mensen van zwart Afrika ,Turken , Vietnamezen .... Raar dat die werk vinden en niet aan een honger loon

  • door Stein op zaterdag 27 september 2014

    Ja, klinkt herkenbaar. Reacties als van 'dre' hierboven maken een en ander alleen maar erger: het toont het onbegrip van een bepaald deel van de werkende klasse, 'als je echt wilt kan het wel', waarbij echter heel veel nuances worden gemist, zoals de voorkeur van bepaalde werkgevers voor buitenlanders (die klagen en staken niet), de afkeer van dezelfde werkgevers voor mensen met een diploma (die doorzien veel sneller misstanden en kennen de kanalen om dit aan te kaarten), zodat zelfs als je ten einde raad bent, je nog geen kans maakt (een groep werkzoekenden in Nederland heeft dit inderdaad geprobeerd na soortgelijke snerende opmerkingen van politici (nota bene de mensen die zouden moeten helpen!) over dat werkzoekenden maar eens op het veld moesten gaan staan in plaats van hun hand ophouden: geen enkele teler was geneigd hen aan te nemen, want 'buitenlanders hoeven minder betaald en klagen niet').

    De tijdsgeest is inderdaad zo, dat werken je leven is. Ergens heel erg zielig, want een mens kan zoveel meer zijn dan alleen zijn 'werk', maar er is zelfs een neiging elke originaliteit af te straffen door werkzoeken moeilijker te maken voor mensen die niet compleet doorsnee zijn. De periode van mijn werkzoeken is achteraf vrij traumatiserend geweest, juist vanwege opmerkingen vanuit mijn omgeving, vanuit de VDAB, vanuit de gemeente, vanuit de politiek, vanuit , ... en het heeft heel lang geduurd dat te verwerken, en te beseffen dat ik wel de moeite waard was, dat ik wel mijn best deed maar dat de markt momenteel gewoon niet meewerkt, dat ik niet 'niks' uitvoerde, ... dat heeft onevenredig lang geduurd: mijn werkzoeken zat er met enkele maanden gelukkig 'al' op (ik ken er van mijn nochtans heel 'beroepsgerichte' wetenschappelijke studie die na twee jaar nog niks hebben gevonden), maar het verwerken heeft ruim een jaar geduurd. Het heeft me werkelijk een angstiger en achterdochtiger mens gemaakt. Als dat het resultaat is van de 'activeringsmaatschappij', stel ik voor dat alle neo-liberalen en reactioneren heel snel ongeneeslijk ziek worden en we ons kunnen vrijvechten van het juk van de economie.

    • door dre op zaterdag 27 september 2014

      Dat die buitenlanders niet zagen en klagen is dat ze weten in wat een harde wereld ze geleefd hebben en hoe goed het hier is. De Belgen zagen en klagen voor het minste, het is te koud te hard werken , te lange uren enzovoort. Degene die bij mijn vrouw werkten zijn allemaal "ziek " Waarom uit u bed komen voor 200 euro !!!! Daarom heb ik het nog het meeste respect voor en postbode die door weer en wind voor peanuts de werkloze in pyjama zijn post geeft . Maar dat mag niet gezegd worden . Ze zijn hier allemaal teveel bedorven , gewoon alles te krijgen . Enkele maanden in zwart Afrika en ze weten onmiddellijk hoe goed het hier is .

      • door Sunshine op zondag 28 september 2014

        Beste 'Dre',

        Ik vond het artikel van Merel Terlien heel herkenbaar. Ook ik ben werkloos, nog niet eens zo lang, het zal nu een twee weken zijn. De reacties zijn in deze twee weken heel verschillend. Van een 'je zal wel wat vinden' tot 'hou eens op met lui zijn en zoek serieus'. Ik heb twee diploma's, dat tweede is net behaald om meer kansen te hebben op de arbeidsmarkt. Dergelijke reacties drijven me tot waanzin. Geef mensen alsjeblieft de kans een passende job te vinden. Daar heeft iedereen recht op, ook de 'zwarten' zoals jij ze noemt. Het heeft geen enkel nut mensen te dwingen een job te doen waar ze niet geschikt voor zijn. Dat maakt zowel werknemer als werkgever ongelukkig. De maatschappij moet dringend veranderen op dat vlak, het mag wat meer op mensenmaat. Voor je begint over 'de werkende mens zal wel betalen'. Ik en talloze andere werklozen doen nuttig vrijwilligerswerk terwijl we zoeken, zonder dat vrijwilligerswerk zouden vele vzw's niet kunnen draaien. Denk eerst even na, Dre, voor je populistische onzin uitkraamt. Stel je even in de plaats van de gefrustreerde werkloze medemens, die bovenop het zoeken naar een job (wat echt niet meevalt, en vaak uitdraait op een teleurstelling) er ook nog eens domme opmerkingen van mensen zoals jij moet bijpakken.

        • door dre op zondag 28 september 2014

          beste ,als ik u geschoffeerd heb wil met deze mijn excuses aanbieden , en vind het erg dat u u job kwijt bent Ik verlang van niemand dat hij onmiddellijk een job vindt en dat hij tijd nodig heeft voor een gepaste en naar zijn diploma gewenste plaats . Maar war ik wel vind als men na enkele jaren nog geen gevonden heeft moet men eens gaan beginnen te denken aan iets anders .En aan lucie u kijkt misschien neer op iemand anders maar voor mij is niemand meer en zeker niet minder

      • door Stein op maandag 29 september 2014

        Het is hier erg goed, dat is zo. Het lijkt me nastrevenswaardiger de vrijheden van hier te behouden, en de vrijheden in armere landen te vergroten in plaats van via de huidige politieke druk nog maar te verkleinen, dan alle moeite te doen onszelf omlaag te werken op de sociale ladder om het vrijheidsniveau van een derdewereldland aan te nemen. Dat is wat u insinueert. Veel geluk daarmee, maar u kunt ook gewoon zelf naar Afrika gaan, als u denkt uw geluk daar te vinden.

        • door Robin Devos op maandag 29 september 2014

          Beste Dre,

          een job vinden lijkt misschien eenvoudig, maar is het niet altijd. Ikzelf heb een universitair diploma. Jammer genoeg ééntje waarbij mijn kansen op de arbeidsmarkt niet echt gegroeid zijn. Eerder gekrompen..

          Deze week gesolliciteerd bij Volvo trucks, Gia Cataro industrieel reinigers bedrijf (zo één waar je alleen "vreemdelingen" aantreft ) en andere bedrijven.. Overal vriendelijk bedankt, nochtans zoeken ze werknemers. Maar met mijn diploma zien ze me liever niet komen..

          Zo zie je maar, als je echt wil, zelf dan vind je vaak nog niets...

          Want kieskeurig kan ik mezelf niet noemen..

  • door Lucie Evers op zondag 28 september 2014

    Ik ben met de analyse eens. Wat doen we met de nutteloze, de sociaal overbodige? Want dat durf ik te benoemen, niet omdat ik het mee eens ben, maar omdat mensen als Dre echt zo kijkt naar mensen. En waarom? Omdat we een halve eeuw, vanaf na de tweede wereldoorlog, zijn gaan geloven dat iedereen alles kan worden en oneindig kan stijgen op de ladder. Niets is minder waar. Ook Dre kan niet meer worden dan wat hij is. En dat steekt. Dus kijkt hij neer op anderen, zoals hij ook wel voelt wanneer er neer gekeken wordt op hem. Het is het soort psychologisch geweld dat zich via mensen voortplant, dat woekert aan de onderkant van deze samenleving, waar mensen elkaar af maken voor de kruimels, terwijl ze het brood niet kunnen vinden of het hen is afgenomen. Maar naast een systeemgegeven , nl. dat er effectief niet genoeg jobs zijn én dat de jobs niet gemaakt zijn voor de aanwezige competenties, is er toch ook een persoonlijke verantwoordelijkheid, geen schuld maar wel verantwoordelijkheid. Want telkens ik zo'n relaas lees, en ik lees het graag want het houdt me alert, vraag ik me af of die persoon niet teveel 'externe locus of control' aan de dag legt. Je kan niet alles worden wat je wil, maar je kan veel meer als je je juist niet laat verlammen door verwachtingen, angst en risico. En dan krijg ik altijd zijn om te vragen om eens bij ons te komen solliciteren. Niet noodzakelijk om aangeworven te worden, maar om eens dieper in te gaan op de eigen drempels, dromen en dooddoeners....Bij deze is ook de mejuffrouw uitgenodigd. info at denatuurfrituur punt be

  • door MD op maandag 29 september 2014

    Beste,

    ik kan goed begrijpen dat het enorm vervelend moet zijn om op te boksen tegen het heersende gedachtegoed over werklozen, of zoals u het omschrijft.

    Anderzijds lijkt het dat u het werkloosheidsstatuut wat te veel verdedigt (ik kan me vergissen). Ik ben het volledig met u eens dat de waarde van een mens niet bepaald wordt door zijn beroep, genoeg voorbeelden om dat tegen te spreken. Maar eens een volwassen leeftijd bereikt vind ik het maar logisch dat ieder instaat voor zijn eigen inkomen. Ondersteuning voor zij die tegenslag hebben of moeilijk aan job geraken (maar, inderdaad, fulltime solliciteren) is vanzelfsprekend in een sociale welvaartsstaat, doch een werkloosheidsuitkering ontvangen van de maatschappij zonder weerdaad (actief solliciteren, vrijwilligerswerk, etc.) gaat er bij mij niet in (en daarmee doel ik absoluut niet op uw geval, louter algemeen). Het kan niet zijn dat de ene volwassen persoon iedere dag gaat werken, en bij tegenslag meteen ergens anders werk zoekt, en een andere persoon enkel maar aan de jobs begint die hun (financieel) bevallen (wederom ik doel niet op u), en zo ken ik persoonlijk voorbeelden genoeg. Het brood dat op de plank komt moet door ons allen voortgebracht worden.

    Een belangrijke voorwaarde hierin is dat de maatschappij (overheid) in de mate van het mogelijke moet voorzien dat er werk is voor de werkwilligen, doch wanneer men bv. psychologie of filosofie gaat studeren moet men goed beseffen en aanvaarden dat deze sectoren weinig joboportuniteit bieden (en in andere, minder aantrekkelijke sectoren werk moet zoeken). En als personen duidelijk geen moeite doen om werk te zoeken (iedereen werkt 8 uur/dag dus ik zie niet in waarom werkzoekenden geen 38 uur per week zich met solliciteren, vrijwilligerswerk en andere zaken kunnen bezig zijn; en u voorbeeld van "wij hebben ook hobby's, geliefden, familie en vrienden": dat moeten werkende mensen ook na hun werk inplannen), vind ik persoonlijk niet dat zij financiële steun van de maatschappij moeten ontvangen (onderdak en levensonderhoud is een andere zaak).

    Het is moeilijk een rechtvaardige uitspraak te doen over zulke kwesties (iedere situatie is specifiek) maar kort gezegd vind ik dat mensen met zekere buffer (ondersteuning van de maatschappij gedurende een beperkte periode, met actieve begeleiding op maat etc.) zelf verantwoordelijk zijn voor hun levensonderhoud. Met als belangrijke voorwaarde dat zij die willen werken, kunnen werken. En hoe het economische beleid er dan moet uitzien is een andere discussie, maar cru gezegd vind ik wel degelijk dat ieder zijn steentje moet bijdragen.

    Zoals reeds duidelijk gemaakt wil ik hier enkel mijn mening over werkloosheid in het algemeen geven, en besef ik ook dat mijn mening gekleurd is door mijn persoonlijke ervaringen (maar dat is democratie niet?).

    Groeten

  • door adrianb op maandag 29 september 2014

    Ik begrijp je standpunt. Alleen begrijp ik niet over welke periode je het precies hebt wanneer je spreekt over "vroeger".

    "Elk mens, ieder van ons, is evenveel waard ongeacht gender, etniciteit, religie, seksuele oriëntatie, klasse, sociaal-economische status etcetera. Vroeger was dat een evidentie. Tegenwoordig klinkt dat subversief en tegendraads."

    Opnieuw, met alle respect, maar dat lijkt me je reinste onzin. In mijn ogen is dat wat jij en velen anderen nu voelen (ik moet het nog ondervinden na het afstuderen) een verschil in perceptie zoals talloze personen vóór nu reeds hebben ondervonden. Die perceptie van iemand te rankeren en categoriseren o.b.v. economische waarde (in extremis neerkomende op al dan niet werkloos zijn) is een van de enige dingen die er nog overblijft. Al de andere dominerende denkbeelden (racisme, vrouwonvriendelijkheid en ga zo maar voorts) zijn immers niet meer politiek correct of maatschappelijk aanvaard (heel kort door de bocht natuurlijk).

  • Het is niet langer mogelijk om te reageren.

    Lees alle reacties