Schijn-heilige Bono

U2 beroert in september 2010 weer alle Europeanen. Duizenden betalen een flinke beurs euro’s voor een concertticket van de zoveelste wereldtournee, en we moeten het toegeven, de vier Ieren schreven enkele van de beste popsongs aller tijden, verwerden nooit tot een karikatuur van zichzelf en brengen doorgaans concerten die af zijn. Tot daar het goede nieuws.

Bono, geboren Paul David Hewson, ontpopte zich in zijn popsterrencarrière ook als icoon van de rechtvaardigheid, redder van de wereldvrede, verkoper van fairtradeproducten, aids-dokter en propagandist van de millenniumdoelstellingen. Hij ontbeet met de paus, lunchte met Clinton, zoende Carla Bruni en ondersteunde Nelson Mandela. Als Bono ooit het tijdelijke met het eeuwige verwisselt, zal de massa buiten op het Sint-Pietersplein ook “Sancto subito” roepen. Dat is geen nieuw krasspel van de Nationale Loterij, maar de roep om een stante pede heiligverklaring, zoals het doorgaans enkel pausen te beurt valt.

Bono is echter eerder een schijnheilige dan een heilige. We hadden het vroeger al eens over al die topsporters die, eens ze de miljoenen euro’s in hun contracten verzilveren, naar Monaco verhuizen. Voor het klimaat, de bergen, de rust. Natuurlijk hebben deze argumenten daar niets mee te maken.

Boonen, Henin, Everts, Boutsen, en zo vele anderen, verhuisden enkel naar Monaco omdat ze daar veel minder belasting betalen op hun riante inkomsten dan in België. Ze worden ongelofelijk in de gaten gehouden als ze eens een pintje drinken, of, erger nog, een lijntje coke snuiven, maar hun belastingontduiking wordt, zowel door de fans als door de zogenaamd kritische pers vlotjes door de vingers gezien. En sommigen onder hen durven dan nog te klagen dat onze regeringen te weinig in sport investeren. Als zij gewoon hun belastingen betalen, hebben onze regeringen daar alvast wat meer geld voor.

Bono, de heilige Ier uit Dublin, is er ook zo één. Neen, is erger … Ik heb Everts nog nooit een betoog horen afsteken over de fundamentele onrechtvaardigheden in de wereld. Boonen is geen boegbeeld van NGO-campagnes. Boutsen poseert niet met wijn uit de Wereldwinkel. Ze doen zich doorgaans niet beter voor dan ze zijn: topsporters die uit hun korte carrière zo veel mogelijk geld willen persen. Bono is dus erger. Want hij doet al die dingen wel, klopt in zijn langere carrière nog veel meer geld uit uw en mijn zakken, en belazert de kluit dan evenzeer.

Toen ze in 2006 in Ierland enkele wijzigingen aanbrachten in de belastingwetgeving, moest de onderneming U2 plots ook belasting betalen. Maar daar was snel een mouw aangepast. Op advies van enkele dik betaalde fiscale adviseurs, verhuisden de activa van de U2-ondernemingen naar Amsterdam. Om via een interessante fiscale omweg (vraag mij geen technische details) opnieuw in Dublin terecht te komen. De band spaarde zo naar schatting al 30 miljoen dollar belastingen uit.

Als de U2-jongens gewoon belastingen betalen (ze bezitten meer dan 600 miljoen euro), heeft de Ierse regering meer geld voor armoedebestrijding, onderwijs en, jawel, ontwikkelingssamenwerking. Maar dat snijdt waarschijnlijk meer in het vlees dan met de groten der aarde te gaan zitten champagne drinken op het Wereld Economisch Forum in Davos, en daar de verdediger der armen uit te hangen.

Als iedereen de belasting betaalt die hij/zij op basis van zijn inkomsten en vermogen zou moeten betalen, hebben wij met zijn allen meer dan genoeg. Het zijn schijnheiligaards als Bono die die burgerzin ondergraven.

Luc Purnelle