Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

Als Alexander Casier zich echt zorgen maakte over een transfer van arm naar rijk...

vrijdag 3 oktober 2014
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

... dan stond hij samen met mij op de barricades voor een vermogensbelasting!

Alexander Casier (LVSV) stelt mij via een opiniestuk op Knack.be de vraag hoe het kan dat linkse bewegingen zoals Comac en PVDA voorstander zijn van laag inschrijvingsgeld. Volgens hem is dit immers een transfer van arm naar rijk. Ik ben aangenaam verrast over het feit dat meneer Casier mijn bezorgdheid over de groeiende ongelijkheid in ons land deelt. In het Vlaanderen van vandaag zijn het immers inderdaad niet de sterkste schouders die de zwaarste lasten dragen. De verhoging van het inschrijvingsgeld zal hier echter niets aan veranderen, integendeel. Wat daarentegen wél een oplossing kan zijn, is een eerlijk belastingssysteem.

De redenering van Casier gaat als volgt: kinderen uit minder gegoede families gaan minder vaak studeren dan kinderen uit gegoede families. Het hoger onderwijs wordt gefinancierd door belastingen van iedereen, ook van die minder gegoede families. Daardoor betalen zij eigenlijk de studies van diegenen die het wel kunnen betalen. Dit is het zogeheten mattheüseffect. Volgens Casier is het dus eerlijk om het inschrijvingsgeld te verhogen, want zij die gaan studeren kunnen het toch betalen. Dat is natuurlijk de wereld op haar kop. Omdat het hoger onderwijs al ondemocratisch is, maken we het nog ondemocratischer? Dit zal de toegang tot hoger onderwijs nog extra beperken. Zoals ik in mijn vorig opiniestuk al stelde, wijst een studie van de OESO uit dat de verhoging van he inschrijvingsgeld tot 700 euro, al 2000 studenten extra zou uitsluiten. Het verlagen van de inschrijvingsgelden is geen voldoende, maar wel een noodzakelijke voorwaarde voor toegankelijk onderwijs. En het is enkel door het hoger onderwijs toegankelijker te maken voor iedereen, dat die omgekeerde herverdeling wordt tegengegaan.

Casier oppert dat er sociale correcties moeten zijn voor hen die het moeilijk hebben, om op die manier de toegang voor iedereen mogelijk te maken. Die sociale correcties vinden we nu vooral terug via het beurssysteem. Jammer genoeg zijn deze correcties absoluut onvoldoende om de studiekost te dekken, ze zijn hooguit een pleister op een open wonde. De maximale beurs voor een jaar studeren bedraagt 3900 euro, terwijl een jaar studeren voor een beursstudent tussen de 7000 en 11.000 euro kost. Reken het verschil maar uit. Begrijp me niet verkeerd, ik ben voorstander van veel meer en veel hogere beurzen, maar niet als ze gebruikt worden een verhoging van het inschrijvingsgeld te verkopen.

Er gaat een bepaalde logica schuil achter de redenering van Alexander Casier. Ik durf zelfs te betwisten of hij effectief zo bezorgd is over de sociale ongelijkheid in onze samenleving als hij doet uitschijnen. De achterliggende logica is een individuele visie op de samenleving, waarin verworven rechten worden vervangen door minimale, onzekere en onvoldoende sociale correcties voor de allerarmsten. Die allerarmsten moeten dan aan bepaalde voorwaarden voldoen om ook effectief recht te hebben op een ‘hulpbron’. Een soort van charity, zo je wil. Een beetje zoals in de Verenigde Staten. Niet echt het toonbeeld van sociale gelijkheid. Het gevaar met deze redenering is dat onder het mom van sociale rechtvaardigheid, onze sociale verworvenheden op de helling komen te staan. Iedereen heeft recht op onderwijs, niet enkel wie geld heeft en niet enkel wie via liefdadigheid wat extra’s kan toegestopt krijgen.

Want als Casier echt bezorgd zou zijn over de transfers van arm naar rijk, dan zou hij mij zeker gelijk geven in het feit dat we al een prachtig middel hebben voor herverdeling. Dat middel heet progressieve belastingen. Via dat belastingssysteem dragen zij die effectief meer hebben, ook meer bij om collectieve voorzieningen zoals onderwijs te bekostigen. Dit is eerlijker, zekerder en veel overzichtelijker dan een systeem van charity voor de aller-armsten. Collectieve voorzieningen zijn er dan voor iedereen, ongeacht inkomen. En ze worden verhoudingsgewijs in grotere mate gefinancierd door wie ook effectief meer heeft. Dát is herverdeling, dát zorgt ervoor dat iedereen toegang heeft.

Dat we bij de werking van dat belastingssysteem op dit moment vragen kunnen stellen, geef ik toe. Maar dat is een andere zaak. Op dit moment worden bepaalde sterke schouders immers nogal bepamperd. Dat heeft alles te maken met de keuzes die de overheid in het verleden heeft gemaakt. Een daarvan is het feit dat de 1000 meest winstgevende bedrijven in ons land dankzij fiscale cadeaus slechts iets meer dan 6% belastingen betalen. Dit terwijl de winsten de laatste dertig jaar dubbel zo snel stegen dan de lonen. Het aandeel uit kapitaal in het BBP groeit, ten koste van het aandeel uit loon. Dit zijn inkomsten die de overheid misloopt, en daardoor uitgaven die niet naar andere, collectieve voorzieningen kunnen gaan. Keuzes. Die een overheid anders zou kunnen maken.

Casier laat het achterste van zijn tong zien in het einde van zijn relaas. Daar verzet hij zich immers tegen een vermogensbelasting. Als hij zich echt zorgen zou maken over een omgekeerde herverdeling, zou hij verontwaardigd moeten zijn over het feit dat gewone werknemers in België veel meer bijgedragen aan het onderwijs dan miljonairs. Dat terwijl er geen enkele reden is waarom die laatsten minder zouden moeten bijdragen dan wie ook. We hebben nood aan een systeem waar niet enkel loon, maar ook kapitaal wordt belast. Via eerlijke belastingen dragen zij die effectief meer verdienen en hebben, ook meer bij aan de financiering van het onderwijs. Dat onderwijs kan dan drempelvrij worden gemaakt en eindelijk echt toegankelijk zijn voor iedereen. Geen omgekeerde transfers, maar sterke schouders die ook zware lasten dragen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

  • door Willy Verbeek op vrijdag 3 oktober 2014

    Een met je betoog Als universiteiten genoeg middelen krijgen van de overheid kan men het inschrijvingsgeld zeer laag houden. De belastingen op arbeid en vermogen moeten sterk progressief herverdelend en rechtvaardig zijn zodat via deze weg de uniefs aan hun geld komen

    • door Bert Malliet op zondag 5 oktober 2014

      Het opiniestuk van Casier is een bedroevend samenraapsel van populisme, logisch incorrecte redeneringen en foute informatie (bijvoorbeeld dat een studiebeurs kostendekkend zou zijn). Dat Knack zoiets onhygiënisch op zijn pagina's toelaat, toont weer eens duidelijk aan hoe erg het gesteld is met de kwaliteit van de commerciële media, ook al is het een opinie. En als Casier met dit soort redeneerprestaties een universitair diploma haalt, is er ook iets grondig mis met de kwaliteit van dat onderwijs.

    • door stadsmens op zondag 5 oktober 2014

      Ook ik vind dat de hoogte van het inschrijvingsgeld niet de belangrijkste drempel is voor de toegang tot de universiteit voor jongeren uit gezinnen met een laag inkomen (& lager opleidingsniveau). Op financieel vlak is het noodzakelijk om kostendekkende studiebeurzen te voorzien, zoals dat het geval was in de jaren 1960. De financiering daarvan moet inderdaad komen uit een herverdelend belastingsysteem - inclusief een vermogens(aanwas)belasting - en een correcte belastinginning. Maar daarnaast is er een hele waaier andere maatregelen nodig (samen te brengen in een 'Marshallplan' voor een nieuwe democratiseringsgolf) waarin de bestaande sociale, culturele en psychologische drempels worden aangepakt in de periode voor en tijdens de hogere studies en die zowel in de omgeving (onderwijsinstellingen en leerkrachten, bijvoorbeeld) als in het gezin aanwezig zijn.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties