Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

Dagboek van een salonrevolutionair (II)

woensdag 31 december 2014
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

De terugkeer van de vooruitgang

(Open brief aan Bart De Wever)

notitie ca. medio oktober

 Laat het ons eens over vooruitgang hebben. Vooruitgang was een van de grondwoorden van de moderniteit. Het vooruitgangsgeloof was een van de belangrijke verhaalstructuren, bijna mythisch quasi religieuze narratieven die de moderniteit aandreven. Kant vond het woord Forttschritt uit, maar met het einde van de grote verhalen over vooruitgang en emancipatie zoals de Franse filosoof Jean François Lyotard de post-moderniteit omschreef, klonk het woord vooruitgang plots hol en gedemodeerd. Het is zeker geen toeval dat de liberale partij haar naam veranderde. De benaming PVV, Partij voor Vrijheid en Vooruitgang, moet hen plots als totaal uit de tijd geklonken hebben. En ze hadden gelijk, in zekere zin toch. Het is dus uitermate vreemd dat de N-VA ervoor gekozen heeft om vooruitgang  het sleutelwoord te maken van hun campagne. Verandering voor vooruitgang. Wat zou het kunnen betekenen?

Een meditatie waard….

Het kapitalisme is allesverslindend dus moet de welvaartsstaat, het middenveld, het sociale overlegmodel eraan.

 De enige betekenis die vooruitgang vandaag kan hebben, heet transitie.   

 Net zo min als de fameuze onderstroom België wil afschaffen - 75% van de bevolking blijft daartegen - zo willen de mensen de welvaartsstaat niet afschaffen. Daar ben ik zeker van. Ze zijn misleid.

 [jammer, geen tijd gevonden om dit stuk af te werken. ]

 tweets…

Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 24 okt.

De besparingen bij Brusselse cultuurhuizen getuigen van een zelden geziene grofheid http://www.demorgen.be/s/at8NQ7/23CGUu  via @demorgen

 Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 24 okt.

Rondas vindt dat directeurs van culturele instellingen moeten zwijgen http://www.standaard.be/cnt/dmf20141023_01338321 …. Speelt weer waakhond: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/04/20/watchdog-open-brief-aan-jean-pierre-rondas …

 Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 27 okt.

#hartbovenhard Even de puntjes op de i gezet over geweld en politiek: http://www.dewereldmorgen.be/artikel/2014/10/27/geweld-en-politiek …

OPINIE

Geweld, recht en politiek

Laat ons hopen dat de regeringen-De Wever de Antwerpse burgemeester in zijn bereidheid om de uitzonderingstoestand uit te roepen en die logica van repressie niet volgen. Want dat zou wel eens de beste methode kunnen zijn om deze hete herfst echt uit de hand te doen lopen.

vrijdag 31 oktober 2014

 Het verfbommen- (met een paar stenen ertussen) incident aan het MR-hoofdkwartier en vooral de heftige reactie erop in termen van geweld, blijft mij bezighouden…

Geweld gaat in eerste en laatste instantie over geweld tegen personen. Ook juridisch. Inbraak is geen geweld. Want anders zou de uitdrukking ‘inbraak met geweld’ geen zin hebben, tautologisch zijn. Ook bij een auto-ongeluk, kan je, zolang er alleen blikschade is, alleen in je onrecht zijn.

Van geweld is pas sprake als er doden of gewonden zijn, zoals iemand omver rijden kan leiden tot de juridische kwalificatie ‘onvrijwillige doodslag’. Beide voorbeelden zijn vrij duidelijk. De stenengooiers (onder de verfbommengooiers) hebben geen geweld gepleegd, maar zijn (hooguit) in hun onrecht. Misschien zijn ze echt in hun onrecht. In juridische termen. Maar je kan geen omelet maken zonder eieren te breken, zullen ze gedacht hebben. En wie kan hen helemaal ongelijk geven?

Het zijn de stenen en de bijhorende gesneuvelde ruiten die ons over het voorval met de verfbommetjes aan het MR hoofdkantoor doen spreken, en het zijn ook die stenen en die gesneuvelde ruiten die ons te denken geven. Ons allemaal. Ik hoop natuurlijk de regeringen-De Wever in eerste instantie. Dit kan uit de hand lopen, heren. En dames. Misschien toch even aan tafel gaan zitten en een paar serieuze toegevingen doen. Dat zou een uitgestoken hand zijn. Als die toegevingen er niet komen, is het voor velen oorlog. Of althans een echte politieke strijd.

En ‘het politieke’ laat zich niet zomaar juridiseren in termen van vernietiging van eigendom en zo. Het gaat hier om iets veel fundamentelers, om eigendomsverhoudingen om zo te zeggen. Het juridiseren van politieke actie, het criminaliseren, doet twee dingen in een klap: het depolitiseert een actie: het is geen politieke actie, maar een juridische misdaad, en het criminaliseert het politieke.

De activeringspolitiek was echt niet bedoeld om actieve, laat staan activistische burgers te kweken. Zover was je al. Maar ja. Het goed bestuur (het economische) – Eric Swyngedouw zou zeggen: ‘de postpolitieke consensus’ - kan omslaan in het politieke, en dan verliest het juridische zijn legitimiteit.

Daarom is het stakingsrecht, een politiek grondrecht en in zeker zin geen juridisch (strafrechtelijk) recht. Het politieke ‘geweld’ staat om zo te zeggen buiten de juridische categorie van geweld. Een beetje dus zoals in een oorlogssituatie de gewone regels buiten spel staan. Het politieke zet het juridische (strafrechtelijke) tussen haakjes.

En dat hoort misschien niet, maar toch zal het altijd zo zijn. Daarom kan natuurlijk een protest uitmonden in een opstand en een opstand in een revolutie, waarin het recht helemaal niet meer geldt omdat het oude recht is opgeheven en het nieuwe nog niet geldt (of de wetten nog moeten worden geschreven of goedgekeurd door het nieuwe regime). Waren die luttele stenen onder het verfbommentapijt de voorbode van een soort van muiterij, opstand of erger?

Op ‘sociale onrust’ - daar kunnen we nu toch al van spreken, denk ik te mogen zeggen - kan repressie volgen. Niet alleen juridische, maar ook politieke, politionele. Het gemak waarmee De Wever een uitgangsverbod uitvaardigde in Borgerhout op basis van een paar sms'jes en recentelijk opperde dat hij het leger wilde inzetten om de diamantwijk te beveiligen, doet het ergste vrezen. Die man is kennelijk heel snel bereid om de uitzonderingstoestand uit en in te roepen.

Beide maatregelen zijn letterlijk maatregelen, die de wet opheffen om het systeem te verdedigen: uitzonderingstoestand dus. Dat is ook geen juridisch recht maar politiek: grondrechten, zoals bewegingvrijheid, worden opgeheven of ingeperkt, dus de grondwet wordt even buiten werking gesteld. Het inzetten van het leger kan alleen in de noodtoestand (een natuurramp) of in oorlogstijd, of dus bij opstand of staatsgreep.

Het recht van de uitvoerende macht om uitzonderingsmaatregelen te nemen en zich volmachten toe te kennen is politiek of beter nog politioneel: De Wever handelde bij zijn uitgaansverbod niet zozeer als verkozene des volks maar als hoofd van de politie. Laat ons hopen dat de regeringen-De Wever hem in die bereidheid om de uitzonderingstoestand uit te roepen en die logica van repressie niet volgen. Want dat zou wel eens de beste methode kunnen zijn om deze hete herfst echt uit de hand te doen lopen.   

http://www.dewereldmorgen.be/artikel/2014/10/27/geweld-en-politiek


Post scriptum over geweld en politiek

(Ikmoet het toegeven, er hangt amok in de lucht. ‘This is war’ is een van mijn schietgebedjes, of binnensmondse, en soms niet zo binnensmondse, strijdkreten dezer dagen. This is war. De welvaartstaat de genadeslag geven, het sociale overlegmodel opblazen, de armen systematisch straffen en de rijken even systematisch belonen. War, I says.  

Alzo sprak de salonrevolutionair. Maar ja, ik stond er natuurlijk niet bij stil, het was gewoon een vloek, zoals fuck. Nu begin ik dat toch anders te zien, ik schrik een beetje van mijn schietgebedje. Een verschietgebedje? Ach. Maar het voelt wel zo: fuck the system. Maar dat zeggen zij, niet wij. Wij verdedigen de Belgische welvaarstaat en zijn overlegmodel, niet zij. Zij willen hem ontmantelen, allereerst door het middenveld te ontmantelen, zodat er tussen markt en macht geen speelruimte meer is. Die stoorzenders, allereerst de cultuursector, maar ook de sociale organisaties, en natuurlijk de vakbonden moeten aan banden gelegd en liefst verlamd of opgeheven, vanaf de afschaffing van de bouwmeester, dat was augustus,  tot heden. Dus? This is War. War, I says)


Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 29 okt.

#Homans Na de 'shock and awe' van de regeerakkoorden, nu het charme-offensief. Maar. Ook een charme-offensief is een offensief.


Lieven De Cauter‏@LievenDeCauter 31 oktober

#destandaard Mathias #Storme verdedigt zich met woordspelletjes over discriminatie die niet in Van Dale staan. Een witgekalkt graf.

 

Haloweens midsummernight's dream 

 31 oktober. De hele avond tot een stuk in de nacht zit ik in mijn kamerjas op mijn terras aan mijn zwemvijver. Het is zacht, onwezenlijk zacht voor de tijd van het jaar. Halloweenavond, de avond voor een klassiek barre dag: Allerheiligen. Posthistorisch. Science fiction-gevoel. Ik zit te genieten van de tuin, de vissen, de sterren. En ik denk na over duizend dingen, maar toch vooral over de hete herfst, de politieke onrust… Hier een van mijn notities:

 ‘Somebody has to stay behind’.

 Liep in een Antwerps café Luc Tuymans tegen het lijf, vertelde over mijn idee van politiek of eerder nog cultureel asiel (zie deel I van dit dagboek). Hij zei onder andere dit, dat hij er al vaak over had gedacht maar…. “Somebody has to stay behind”. Had hem nog nooit zo speedy gezien. Hij was echt aan het rappen. Ik wou dat ik het kon opnemen. Ik zei het hem ook. Als we onze Hardboven hard televisie doen (De salonrevolutie, in mijn salon), zou hij zeker een goeie beurt maken,… tjonge tjonge, wat een woede heeft die man in zijn lijf.

 Nu, dat plan van politiek asiel als ludieke actie heb ik laten varen, het was een leuk concept, maar niet praktisch, niet haalbaar in feite, en te weinig mensen liepen er warm voor. Sommige dingen bestaan alleen als ideetje. Dat is goed zo. Je kan niet alle plannen uitvoeren. 

‘Salonmuziek voor een verzetje’, Tuymans schetst en rapt tussen door, arno zingt, ik en en andere gasten filosoferen, dominique willaert filosoferen, Anne teresa danst. Hm, niet echt af als concept. Maar wel een mooie titel.

 ‘Improvisations on resistance’

 Grappen zijn de dodenmaskers van de geestigheid.

 Humor is een van de scherpste wapens, ook en vooral van het verzet tegen de dodelijke, loodzware ernst van de macht.

 Uit de kronieken van de toekomst: Bush en Blair werden postuum vervolgd en de neoconservatieve revolutie van de bende van De Wever in onze contreien is neergeslagen onder impuls van een brede volksbeweging.

.../...

 Op deze posthistorische avond is het goed daarover te mediteren. Het is straks 1 november, nog een paar uur en het is dodenfeest, en ik zit hier buiten op mijn terras en ijsbeer rond mijn zwemvijver tussen twee notities in. In kamerjas, Jazz op Klara, het is 15, 2 ° Celsius, aan een  waterpartij! Op allerheiligenavond, om 9.30 s avonds. Posthistorisch, zeg ik u. Het tijdperk van de gerealiseerde science fiction. Welcome to the New North (er is al een boek over geschreven, the New North), … metamoderniteit voor beginners. Like it or not, but is strange. 

 Hoog tijd voor een wereldtop. World Congress on the Commons. (ik kan wel een droomlijstje van sprekers maken: Harvey, Boochkin (als die nog leeft), Agamben, Olstrom, Sassen en Sennett, Badiou, Zizek, Rancière. Misschien moet ik dat toch gewoon doen, met de collega’s…

 [Dit soort notities hoort in een ander boek: Vuurwater of het oxymoron als levensvorm, of ze kunnen uitgroeien tot een filosofische column (over reïncarnatie bijvoorbeeld) en dan opgenomen worden in een van de boeken der verbazing, maar hier voor de aardigheid in voorpublicatie in dit dagboek van een salonrevolutionair, opdat de lezer niet zou denken, dat ik alleen met politiek bezig ben…  

 Voor mij is ook niet alles politiek, daar moeten we echt vanaf. Een even groot en gevaarlijk waanidee als dat alles economie is. ‘The personal is political’, zegden de feministen en de hele wereld zingt intussen mee in dat koor, maar dat dacht Stalin ook, vandaar dat familieleden elkaar moesten afluisteren… Er moet een ruimte zijn buiten de politiek, als dat niet zo is, dan hebben we te maken met een totalitaire politiek. … Te schrijven: Grenzen van de politiek. Politiek is de kunst van de begrenzing. Scheiding van de machten, grondrechten, recht op privacy, recht op vrije meningsuiting, stakingsrecht, etc, allemaal inperkingen van de macht van de politieke kaste of de soeverein.

 Ook nog te schrijven Pleidooi voor een antipolitiek, politiek moet niet gevoerd op basis van vriend en vijand (Schmitt, Mouffe), want dat leidt tot het machiavellisme van het doel heiligt de middelen, want alles wat mijn vijand treft, is goed… maar op basis van rechtvaardig versus onrechtvaardig, duurzaam versus onhoudbaar.

 Conclusio? Politiek is ook niet alles:]    

 Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 5 nov.

Morgen #Nationalebetoging: hart boven hard als het kan, hard tegen hard als het moet! http://www.hartbovenhard.be/portfolio-item/nationale-betoging-van-6-november-allen-daarheen/ …

 Tweet (7 november)

 Undercover-agenten betrokken bij de rellen? Wie komt het goed uit dat massale betoging in een slecht daglicht wordt gesteld? Lees #JanBlommaert

 De rellen: samenzweringstheorie en ‘realpolitik’ (Over geweld en politiek III?)

Samenzweringstheorie lijkt misschien toch wat ver gezocht. Dus laten ons gaan voor face value. Het signaal aan de politieke klasse is duidelijk: ‘let op, of dit is een opstand in de regel’. En wie kan in dat perspectief de dokwerkers helemaal ongelijk geven? Zeggen: ‘dit pik ik niet’ is mooi. Maar doen: ‘ik pik dit dus niet’, dat is toch straffere taal. Het is jammer, maar het is zo.

 De criminalisering van politieke actie als geweld (of zelfs terreur) is efficiënt gebleken in het post-Nine/Eleventijdperk (ik heb daar veel over geschreven) maar misschien is die tijd voorbij en is dit soort criminalisering nu het ideale ontstekingsmechanisme voor meer politiek geweld. Dus: let op. Wie wind zaait, zal storm oogsten.

 Verandering voor Vooruitgang, VvV, was eigenlijk een geheime code: Vlaanderen voor Voka.    

There is no alternative (TINA)?

There Are Dozens Alternatives (TADA!)

 Reeks over concrete alternatieven met vooruitgroep. met elise candry, etc. zelfs sergios! ruben, maarten, a fairy tale, yes (!), incorporate annick, a new name for your collective (for thou art many): Annick Nölle & "Zero Intolerance" (& &)" 

 Over Vooruitgang en Verandering (een open brief aan Bart De Wever).  Afwerken!

 Parckfarm als concrete utopie

 Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 13 nov.

De #Oeso (niet meteen dokwerkers) zegt het nu ook: vermogensbelasting, bedrijfswagens aanpakken, milieuheffingen. Tax shift, nu, nondeku!

9 retweets4 favorieten

 --

Parckfarm als concrete utopie (volkstuintjes 2.0)

Een Brussels volksparkje gelegen in een spoorwegsleuf achter in de machtige Tour & Taxi-site was deze zomer een van de mooiste plekken van Brussel: Parckfarm. De artificiële spoorwegvallei, gelegen in een bocht op de grens tussen Laken en Molenbeek en overkapt met drie oude bruggen, monumenten met alle charme van industriële archeologie, vormt een fraai postindustrieel landschap, een stuk neonatuur.

maandag 17 november 2014

                               Voor Petra, Thierry, Louisa, Ruth, Abdel, Mo-Mo, Supermarcel, Tessa, Driss, Aline en al de anderen

(ook een open brief aan Hart boven Hart en zelfs Bart De Wever)

Vanonder de voorste brug, de Jubileumbrug (over de gelijknamige laan), heb je een betoverend uitzicht op de skyline van de Noordwijk… De aanleg van het park heeft de site verfraaid en ontsloten: een lange slingerende toegangsweg vanaf de zijkant (ter hoogte van de tweede brug), met een zeer druk bezocht speelplein buiten het park, leidt de bezoeker traag naar het vlakke deel onder de bruggen… Belangrijk om te weten is dat de site een onderdeel vormt van een gepland lineair park dat van het kanaal tot het stadhuis van Laken moet reiken. Dat geeft Parckfarm een sleutelpositie.

Architecten zouden het een 'restruimte' noemen, of nog liever een ‘interstitiële ruimte’, een tussenruimte, zoiets als een los eindje of een haak in het stadsweefsel, een scheurtje of een kier in het territorium, een terrain vague, een ongedefinieerd terrein, en dus een vat vol mogelijkheden. Op dit soort plekken gebeurt altijd veel meer dan je zou denken. Er was, goed verborgen boven de helling voorbij de eerste brug, al enkele jaren een zelforganiserende volkstuin bezig. Twee daklozen hadden er hun onderkomen gevonden, ja hun huis, eentje in de oksel van de eerste brug, en eentje onder de derde brug. En kinderen en jongeren uit de buurt vonden er een natuurlijke speeltuin. Vooral het seinhuisje van het oude douanetreinstation van Tour & Taxi heeft nogal wat te verduren gehad, maar ook na een brand wonen er drie daklozen… (Sex, drugs en andere rock’n roll die het daglicht niet mag zien, zal er ook wel zijn hoekjes en zelfkantjes hebben gevonden…) 

Volkstuintjes 2.0

Parckdesign 2014, de tweede editie van een stadsfestival rond openbare groene ruimte ingericht door het Brussels Instituut voor Milieu (BIM, beter bekend als Bruxelles Environement, of IBGE: Institut Bruxellois pour la gestion de l’envrionement), stond onder leiding van de architectenbureaus Taktyk & Alivearchitecture en nog een aantal kunstenaars. Onder hun impuls werd door buurtbewoners en activisten, en met medewerking van landschapsarchitecten, kunstenaars en allerlei collectieven en vooral heel veel vrijwilligers, de stille restruimte in een heus volkspark omgetoverd, nee, pardon: een urban farm garden, een parc for urban gardening. Kortweg dus:Parckfarm. Later werd een toegang bijgemaakt: een loopbrug ter hoogte van de eerste brug. Dit bijna idyllische postindustriële landschap werd deze zomer dus het decor voor een initiatief waarin overheid, professionals (artiesten, architecten), vrijwilligers en buurtbewoners elkaar gevonden hebben.

Om een idee te geven van wat er allemaal gaande was, geef ik een – onvolledig –overzicht. Ruth en Tessa, twee buurtbewoonsters, maakten samen met een architect en vele behulpzame handen Kotkot, een kippenren uit leem met een organische vorm, voorhistorisch en modern tegelijk. Abdel bouwde een oven, waar iedereen in het weekend brood of pizza kan bakken; een oven, die met zijn bolvorm (met bolletje erop) trouwens een echo vormt van de uivormige uiteinden van de balusterpilaren die de grote brug bekronen. Hij liet ook een schaap of twee grazen in de afspanning rond het (kippen)kotkot. Er kwam naast de eerste brug ook een nieuw ensemble van volkstuintjes, lieflijk gelegen naast de oven van Abdel. Er kwam een droogtoilet, niet onbelangrijk in een publieke ruimte, maar hier cruciaal: een ecologisch toilet (met glijbanen als uitgang) dat menselijke uitwerpselen transformeert tot bruikbare compost, voorwaar een levensbelangrijke uitvinding voor het overleven van een overbevolkte, razendsnel urbaniserende menselijke soort. Korte, gesloten ecologische circuits moeten we maken.

Het collectief dat het indrukwekkende toilet bouwde, met de aanstekelijke naamCollective Disaster, wilde hun bouwsel eerst ‘The temple of holy shit’ noemen, maar geen van de drie kernwoorden was aanvaardbaar voor de buurt, dus werd het ‘l’usine du tresor noir’. Ze stonden op het eindfestival op 20 september uren in de composterende stront te roeren. Het doet me denken aan Benjamin die zei dat de ‘nieuwe barbaren’ de toekomst van de mensheid, hoe hachelijk ook, lachend tegemoet treden. Ecologie maar dan met een serieuze dosis esprit dada. Ik heb mij in de late uren na het festival meteen aangeboden als corresponderend lid.

Maar niet alles kan tegelijk. Het theehuisje van Mo-Mo dat aan de achterzijde uitgeeft op het park, was in de voorbereiding van het project vergaderzaal en pleisterplek, en tijdens mijn eerste bezoek was het (achter)terras een van de mooiste plekken van het hele park, omdat je een mooi overzicht had in de schaduw tussen de Marokkaanse mannen, die rookten en muntthee dronken en die blij waren met blank bezoek. Dus ik was een groot voorstander van de verdere inrichting van het terras, maar dat mocht niet van Bruxelles Environment, met als gevolg dat het terras helemaal werd gesloten (het lag ook op het terrein van de kippen- en schapenren, wat het wellicht niet makkelijker maakte).

Parckfarm is niet alleen een ecologisch labo maar ook een sociaal laboratorium, een plek om culturen te mengen. Want mengen, daar zijn wij mensen niet goed in. Het is in een park, in ‘heterotopie’ zou Foucault zeggen, op een plek die buiten het dagdagelijkse ligt (er is ook een Marokkaans terras om de hoek maar daar ga ik niet, geen tijd, het komt er niet van, en het is geen magische plek…), in die andere ruimte dus (hetero-topos), dat dingen mogelijk worden. Zoals samen roken en thee drinken met onbekende Marokkanen…

Een serre, een gereconstitueerde readymade, werd het centrale punt van het hele park, The Farmhouse, een cafetaria met streekproducten. Daarnaast een immense tafel met eetbare struiken erin, gebouwd door leden van het curatorencollectief, voor de verbroedering van de bezoekers… Er was ook een bijenkorf van een imkerscollectief, zelfs onze studenten hebben er iets gebouwd, voor ’s avonds is er de Electric Rainbow Farmfair, een fraaie lichtinstallatie onder de Jubileumbrug, enzovoort. Wie meer wil weten moet op bezoek en kan ook best de website van Parckfarm afscannen (voor alle projecten en alle namen). Gewoon doen. (De Farmhouse blijft open in het weekend als er genoeg volk blijft komen. En zo doe je nog eens iets goeds op een zondag.)

Ecologische stedelijke commons als concrete utopie

Ecosociale heterotopische praktijken zijn werkelijk van levensbelang, nu, op dit moment in de geschiedenis. Een smeltkroes van verschillende culturen maken is niet zo gemakkelijk, het moet een bijzondere plek zijn, en Parckfarm did the trick. Dit was nu echt eens een oefening in globalisering en superdiversiteit én ecologische transitie, die onze aandacht en ons respect verdient (want het was en is voor de betrokkenen natuurlijk zeer intensief). Pas op, er zat ook ambitie in. Een bestelwagen voerde de in Parckfarm geteelde of klaargemaakte producten ook uit naar markten en elders. DeFarmtruck was tegelijk een mobiele keuken, en pleisterplek voor evenementen… Wat in aanzet toont dat een dergelijk project ook een economische utopie is van werkbare co-operatieve productie. Zelf boeren, zelf verwerken, zelf verkopen, alles lokaal, alles in co-operatie.

Schone, kleine wonderen. Aandoenlijk was ook dat een van de daklozen die de komst van al dat leven natuurlijk eerst niet zag zitten in zijn achtertuin (ook daklozen zijn potentiële nymbies, en wie zal ze ongelijk geven), nu dag-en-nachtwaker en klusjesman is voor het hele terrein, wat hem de bijnaam Supermarcel heeft opgeleverd. Dat is integratie!

Het goede nieuws kwam al eind september op het eindcolloquium van Parckdesign 2014: Parckfarm werd niet zomaar afgesloten met het einde van het Parckdesign zomerfestival, maar kreeg nog een jaar bij en minimale omkadering. Hoera. We kunnen alleen maar hopen dat ParckFarm overleeft. Op de een of andere manier. Het kan een belangrijke schakel, zelfs het knooppunt, maar ook voorbeeld en model worden voor het lineaire park dat ooit van de havenlaan, het kanaal, tot aan het Bockstaelplein moet lopen.

Plekken als Parckfarm, waar het ecologische, stadslandbouw, het sociale, het multiculturele, het superdiverse, het globale en het lokale op een unieke manier samenkomen in een commons die echt die naam verdient, een waarlijke urbancommons, een stedelijke gemene grond – dat moeten we koesteren. Koesteren als die kleine, fragiele laboratoria van de toekomst – micro-politiek voor een leefbare polis. Daarom ook moeten we dergelijke initiatieven alle kansen geven. Al was het maar door ze te bekijken, zoals ik hier heb proberen te doen, met een roze bril. Ik word vaak gebrandmerkt als onverbeterlijke onheilsprofeet maar hier word ik warm van (anders gezegd: ik wil voor deze plek zelfs in de stront roeren. Men weze gewaarschuwd!). Want zonder dat soort laboratoria ziet de toekomst er allesbehalve rooskleurig uit (maar ik had beloofd geen onheilsprofeet te spelen). Ecologische smeltkroezen van culturen zijn op dit moment in de geschiedenis van de mensheid ‘ondernemingen’ (niet zozeer van bedrijven maar vooral avonturen) die van levensbelang kunnen zijn voor de buurten, voor de steden, voor de mensenstad zonder meer.

Wie (in het kader van Hart boven Hard of wat dan ook) op zoek is naar concrete alternatieven voor de repressieve, neoliberale besparingswoede van de groei-economie, moet hier komen kijken. Het bestaat. Hier en nu. En het is voor iedereen, alle betrokkenen, de buurt, de ecologie, de voedselsoevereiniteit, de milieurechtvaardigheid, de transitie, de hele planeet enfin, een beter model dan de op dit moment in de geschiedenis gevaarlijke waanzin van de groei-economie. Vooruitgang (Meneer De Wever) kan vandaag de dag alleen transitie heten. Parckfarm is een kleine (niet zo kleine), concrete (heel concrete) utopie. Zonder veel ideologie of grote woorden. Ik geloof dat dit het is wat antropoloog Rik Pinxten ‘kleine revoluties’ noemt. Gewoon doen, en blijven doen. Vandaag Parckfarm, en morgen de hele wereld*. 

*De laatste slide van een fraaie lezing door de wereldberoemde Doina Petrescu van AAA, atelier d’architecture autogérée, waarin ze drie analoge projecten (met urban farming, community building, lokale ecologische circuits en sociale zelforganisatie) op overtuigende en intelligente wijze besprak, was veelbetekenend: vanuit het eerste, kleine netwerk van 1 eco-hab (wooneenheid), 1 ecocité, een volkstuin en 1 ecolab, een soort cultureel centrum, stonden er dikke pijlen naar de rest van Parijs. De boodschap: deze experimenten kunnen zich voortplanten, kunnen en moeten navolging vinden. Parckfarm verbinden met AAA en zoveel andere initiatieven maakt duidelijk dat het hier gaat over een heus paradigma: modellen voor transitie op het niveau van de buurt. Transitieparken en -buurten creëren, is wat we moeten doen. ‘Vandaag Parckfarm, morgen de hele wereld’.

(uit het Dagboek van een salonrevolutionair)

 Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 6 dec.

#hartbovenhard schrijft geschiedenis. Het is een historische mobilisering zeggen historici bij #trio op #klara. Nooit was protest zo breed.

7 retweets5 favorieten

Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 10 dec.

Wie nu verbaasd of verontwaardigd is over #martelingen na 9/11, was aan het slapen en is toe aan gewetensonderzoek. Vooral onze media.


Kan cultuur de wereld redden?

(Beantwoording van een blijkbaar eeuwig terugkerende vraag)

(debat in Vooruit 11 december, in het kader van het festival van de gelijkheid)

(ongepubliceerd en ook niet echt gebruikt tijdens het debat, maar hier dus voor de trouwe lezer van dit dagboek)

‘Kan cultuur de wereld redden?’ is de titel van een debat in de Vooruit (met een dikke knipoog naar Antwerpen 93 en naar de actualiteit). Om mijzelf op te warmen en voor te bereiden, zette ik alvast wat gedachten op papier, weliswaar met de vraag naar de kunst voor ogen… (want cultuur dat spreidt zo breed). Kan kunst de wereld redden?…. Mijn antwoord is: neen. Het is veel fundamenteler dan dat. Kunst is des mensen. Kunst is met andere woorden een antropologicum. Al dertigduizend jaar geleden schilderden mensen prachtige tafelen op de wanden van grotten (la grotte Chauvet is nog ouder dan Lascaux en Altamira). We weten nog altijd niet wat die rotstekeningen nu echt betekenen. Het antwoord is in wezen simpel: het is kunst, of toch tenminste ‘beeldcultuur’. Mensen kunnen het niet laten om uit te beelden, te schilderen en te zingen, en te dichten, en te dansen, en te bouwen, etc. Kunst is de uitdrukking bij uitstek van de mens, van een beeldende, dichtend, zingend, dansend, musicerend, kortom mimetisch en performatief wezen. Wij drukken dingen uit door ze in vormen te gieten. Wat die vormen uitdrukken is vaak ongewis en hun functie is onbepaald en onbepaalbaar. Wat is de functie, of zelfs ook maar de betekenis van muziek? Of wat is de functie van een roman? Je wordt er meer mens door? Nee, dat vind ik niet overtuigend. Het tegendeel kan je ook beweren. Vele romans zijn te vuur en te zwaard bestreden wegens immoreel. En daar valt wel wat voor te zeggen (om zo te zeggen).

 Als kunst de wereld had kunnen redden, dan waren na 30.000 jaar toch al gered, zeker?

De wereld redden moeten we overlaten aan de Messias, en de alerte burgers als politieke wezens, aan de activisten, ook aan kunstenaars, maar dan vooral als burgers, eerder dan aan de politici, … Kunst is doel op zich. Kant had gelijk: doelmatigheid zonder doel en object van een belangeloos welgevallen.

 Omdat we die rare hobby al 30.000 jaar doen, zijn we met kunst vergroeid. De mens is een artistiek wezen. Een sprekend zoogdier is een cultuurwezen. Dus kunst en cultuur drukken het wezen van de mens uit. Maar wat dat wezen is, weten we niet. Het is onze bevestiging van de taal als symbolische orde, en tegelijk is het meer dan wat de taal als communicatie vermag. Die symbolische orde is een orde van eeuwige tekens. Homeros is 2800 jaar oud. Maar ook is kunst tijdelijk, tijdsgebonden, een ware spons van de tijdsgeest. Daarom moeten we telkens opnieuw kunst maken, om onze menselijke conditie te begrijpen, de tijd te begrijpen, maar ook om gewoon schoonheid te scheppen, zoals in de muziek, die strikt genomen niets betekent, niets beschrijft (behalve in panoramische muziek) maar juist daardoor zoveel emotie kan oproepen. Dus kunst en cultuur, dat uitbeelden, uitzingen van onze emoties en onze paradoxen en ambiguïteiten, onze radeloosheid, zijn  levensnoodzakelijk. Theater en film tonen die nood.

 De Kunst bestaat natuurlijk niet. Je zou alle kunsten in hun specificiteit moeten behandelen, en alle staan ze een beetje anders tegenover de vraag naar de redding of inrichting van de wereld, de kunst van de polis, de politiek. Architectuur? is de meest politieke van alle kunsten, maar staat in feite bijna altijd aan de kant van de rijkdom en de macht, wegens duur en eeuwig.

     Maar over het algemeen, voor de ‘schone kunsten’ (dus niet de architectuur, die geen autonome maar toegepaste kunst is, en vooral ook techniek, ingenieurskunst), zweer ik bij Adorno ’s one liner: ‘Die Funktion der Kunst ist ihre Funktionslosigkeit’. Vandaag de dag is dat niet alleen meer een esthetische positie, maar ook en vooral een politiek statement. (Ik moet daar nog altijd een een eitje overpellen met De Wever). De autonomie van de kunst moet verdedigd worden, zowel tegen de vermarkting tot deel van de ‘creatieve industrie’ als tegen de instrumentalisering in het nationalisme voor het creëren van een nationale identiteit.    

 Kunst en cultuur (in de enge zin) spelen zich af in rare plekken, cultuurtempels heten ze, en dat is niet toevallig. Tempels zijn uitsnijdingen uit het alledaagse, heterotopieën, en die heterotopieën zijn, juist omdat ze buiten het alledaagse (van de politiek en de economie) liggen altijd een beetje gevaarlijk voor dat alledaagse van de poltiek en de ecnomie. Die speelruimte, vrijhavens zijn noodzakelijk. Kunst is dubbelzinnig, complex. Kunst is de vijand van de doxa, van de conventies, van de betekenissen die vastliggen, kunst is dubbelzinnig en daarom altijd gevaarlijk voor de autoriteiten (het grote circus van vaderland, kerk en staat. Komt dat zien, zei Paul van Ostayen).

 Natuurlijk is de kunst uitgezwermd, zijn veel kunstenaars bezig met allerlei praktijken waarin ze meer deel zijn van een transdisciplinair team dat specifieke acties onderneemt (Denk aan Parckfarm, Joans staal, etc). Maar dat is een verhaal op zich….

 Lascaux leert ons ook dat kunst niets, maar dan ook volstrekt niets te maken heeft met het aantal bezoekers. Integendeel, was het in zijn tijd al een toeristische trekpleister geweest, dan was er nu misschien niets meer van over. de groene ziekte, of de gele ziekte, door teveel bezoekers (mensen hebben een slechte adem), heeft ertoe genoopt om Lascaux voor eeuwig te vergrendelen. Kein Buch gilt dem leser, schreef Walter Benjamin. Kunst is een teken voor de eeuwigheid, maar hangt niet af van zijn publiek. Ook als Kafka’s romans nog altijd in een lade zouden liggen, of zelfs als ze zouden zijn vernietigd - zoals hij vroeg aan zijn vriend Max Brod - dan nog zou het grote, onsterfelijke kunst zijn (weliswaar kunst die is verloren gegaan, zoals zoveel boeken, schilderijen, gedichten, muziekstukken, ….).

  Teveel publiek is in feite slecht voor de kunst, en ook voor de cultuurtempel, voor het  museum. Een museum heeft stilte nodig. Rottko in Tate modern, het was over de koppen lopen, ik ben gewoon buiten gelopen. Jammer voor Rottko of voor mij, maar je kan Rottko niet zien op een massabijeenkomst. Zijn grote, sublieme doeken hebben ruimte en stilte nodig. Dus de logica van publiek als massamarkt en bezoekersaantallen als legitimatie, is niet goed voor de kunst, en zelfs een beetje nefast en pervers. 

 Ik vind dus niet dat we de cultuursector moeten verdedigen in termen van economie, ook al is het waar dat dit een niet onbelangrijke tewerkstelling betekent, en toeleveringsbedrijven en stadsleven, en toerisme met zich meebrengt (denk dus aan Tate modern: in een mum van tijd een van de meest bezochte musea ter wereld). Maar dat is meespelen in die logica van de economisering van alles. En dat is tegen mijn godsdienst (om zo te zeggen). Dat is het probleem van onze tijd. Dus je kan die oorlog niet winnen door identificatie met de vijand. De cultuursector zou juist die hele neoliberale rimram van productplacement, marketing & management newspeak, dat al diep is doorgedrongen, moeten uitbannen of minstens bewust aan de kaak stellen.

 De aanval op de cultuursector die door het Vlaams regeerakkoord is ingezet, is ideologisch gemotiveerd. En wel op een dubbele manier: enerzijds vermarkting, cultureeel darwinisme, en dus neoliberalisme, anderzijds, identeitspolitiek, cultuur als instrumenteel voor het bouwen of simuleren van een nationale ideniteit, zoals altijd in het nationalisme. Brusselse instellingen moeten de Vlaamse identiteit uitdragen. Dat staat zo in het Vlaams regeerakkoord. En dan die vuurtoren in Ruisbroek! Dat is toch om in de grond te zinken van schaamte. Neen aan de instrumentalisering van de kunst! En al zeker niet voor nationalistische doeleinden. Dat kunst bildend kan zijn, therapeutisch, theater maken met straatkinderen, kindsoldaten, gevangenen, etc tot daar aan toe… Maar sport is dat ook. En religie ook, en filosofie zeker. Maar kunst is de meest menselijke van alle uitingen, lang voor de religies, lang voor het schrift, lang voor de sport, was er al kunst, in de rotsschilderingen. En lang nadat het neoliberalisme zal zijn uitgestorven als een epidemie of een nachtmerrie die men zich vaag herinnert, en lang nadat het nationalisme zal zijn verkettert als achterhaalde identitaire reflex die niet meer past bij een in ijltempo globaliserende wereld, zal er nog kunst zijn. Dus, handen af van de kunst, van Altamira tot heden! En tot in de eeuwen der eeuwen, Amen.

 

OPINIE

Een politieke staking?

"Ja, misschien is het tijd voor een verandering van regime. Wij zijn de shockdoctrine van het soberheidsbeleid en de neoliberale hegemonie hartsgrondig beu. Klinkt revolutionair, niet? Schijn bedriegt: wij willen de verzorgingsstaat verdedigen, het beroemde Belgische model van sociaal overleg."

 zondag 14 december 2014

 Sinister! Sinister, dat is het woord dat voor de geest komt, wanneer we aandachtig luisteren naar de huidige machthebbers. De burgemeester van Antwerpen, Bart De Wever, onze schaduwpremier, wilde het leger inzetten om de Joodse wijk te beschermen. Gewoon een ideetje?

Jan Jambon, zijn sidekick, nu minister van Binnenlandse Zaken, wil in zijn plan voor de hervorming van de politie ook het leger inzetten. Ja, het leger zou sommige taken moeten overnemen van de politie. Extreem sinister... Het leger wordt alleen uitgestuurd bij noodtoestanden, zoals een natuurramp (zandzakken tegen overstromingen, evacueren van burgers), in alle andere gevallen gaat het om een politieke uitzonderingstoestand: de opheffing van een aantal constitutionele grondrechten om het systeem tegen opstand, oproer, samenzwering of staatsgreep te verdedigen, in ieder geval: tegen ernstige onrust die de stabiliteit of het voortbestaan van de staat bedreigt. Sinister.

Jambon wil ook meer politietaken aan privébewakingsfirma’s geven, terwijl vele rapporten over deze bedrijven aantonen dat ze niet gecontroleerd worden en juridisch moeilijk aansprakelijk kunnen worden gesteld. Sinister. (Denk aan Blackwater in Irak).

Als een man als De Wever deze staking een politieke staking noemt, en de vakbonden de 'gewapende arm van de PS’ is er meer aan de hand dan een sinistere ondertoon. Want wat zegt hij? Het betekent dat deze staking geen sociale kwesties aankaart maar de val van de regering wil. In feite beweert dat hij het deze staking een gevaar is voor de staat en – wat de Amerikanen noemen – een 'regime change' wil.

Tegen een politieke staking, in technische betekenis van een poging om de staat te destabiliseren, heeft de staat alle rechten om te reageren met de staat van beleg, de uitzonderingstoestand. Het idee om het leger in te zetten moet gezien in dit licht. Heb ik gelijk om het woord sinister te gebruiken?

Wel, dan wordt het maar een politieke staking. Na het lezen van een artikel in De Standaard hoe de oud-leden van het KVHV, de rechtse studentenorganisatie, allerlei sleutelposities in de staat innemen, voelde ik de neiging om de volgende tweet rond te sturen: “Een gouden raad van tante Kaat: laat deze regering vallen voor het N-VA-netwerk de hele staat overneemt.” Maar ik dacht, laat ik niet al te veel polariseren…

Ja, misschien is het tijd voor een verandering van regime. Wij zijn de shockdoctrinevan het soberheidsbeleid en de neoliberale hegemonie hartsgrondig beu. Klinkt revolutionair, niet? Schijn bedriegt: wij willen de verzorgingsstaat verdedigen, het beroemde Belgische model van sociaal overleg.  Zij hebben het omver gegooid. Zij zijn de revolutionairen, zij het van een rechtse soort.

Met zijn kreet dat dit een politieke staking, liet De Wever eens te meer blijken dat hij een neoconservatieve extremist is. Op de een of andere manier lijkt hij te houden van de uitzonderingstoestand, zoals Carl Schmidt en zijn leerling Leo Strauss, de peetvader van het neoconservatisme. Kort nadat hij burgemeester van Antwerpen was geworden (met een sinistere mars naar het stadhuis), riep De Wever een samenscholingsverbod af in Borgerhout, alleen gebaseerd op een aantal sms-berichten, typisch neocon ‘exceptionalisme’: een zekere gretigheid om de grondwet voor uitzonderlijke maatregelen op te schorten. Ook de aanvallen op het stakingsrecht passen in dat morrelen aan de grondwet.

Zij zijn de extremisten, wij verdedigen het systeem: de verzorgingsstaat en sociaal overlegmodel. Hart boven Hard / Toute autre chose, het brede middenveld en de vakbonden, verdedigen een warme samenleving tegen hun pogingen om België te veranderen in een gepolariseerde, gespleten, gedualiseeerde, harde, competitieve en repressieve samenleving.

Cave canem, excellentie, meneer de minister van Binnenlandse Zaken: houd uw leger in de kazernes. U speelt met vuur, zeker vanuit grondwettelijk oogpunt. Maar u speelt ook met vuur in termen van sociale vrede. De onrust zou kunnen radicaliseren. Alleen al het opperen van het inzetten van het leger is dezer dagen alleen maar sinister te noemen, hoogst sinister.

Lieven De Cauter

link: http://www.dewereldmorgen.be/artikel/2014/11/17/parckfarm-als-concrete-utopie-volkstuintjes-20

(Dit was het derde deel in een mini-reeks over geweld en politiek, Deel II , zie hoger,  – zie deel 1 van dit dagboek voor deel 1. of op DWM:

http://www.dewereldmorgen.be/artikel/2014/10/31/geweld-recht-en-politiek

Original English version (speech op stakingsmarathon in la tentation)

see:http://community.dewereldmorgen.be/blog/lievendecauter/2014/12/15/a-political-strike

 ----

 Hilarische foto gezien (doorgestuurd door mijn vrouw), iets om overal met krijt te schrijven (zie bovenaan deel 2 van dit dagboek):

 Heb deze foto 19 december op Facebook gezet. Tien dagen later zijn er nog mensen die hem sharen. Ook op Twitter gezwierd. Jammer dat ik nog niet echt ben doorgedrongen op Twitter. Ik heb maar 300 in de zeventig volgers. Ik tweet natuurlijk te weinig. Hoewel met 26 retweets en 31 favoriet is deze foto ook op twitter mijn persoonlijk record. Bewijs dat ik gelijk had: een kraan van een slogan, zoals ik dus tweette: ‘Voor mij met stip op 1 in de top-10 van straatslogans van deze hete herfst’.   

 Brussel, België

Lieven De Cauter @LievenDeCauter · 19 dec.

'110 kilo democratie' noemt Jan #Jambon zichzelf in #destandaard. "Ligt daor ondre!?" (zei ons moeder bij het zien van zware jongens)..

 (deze was geen succes, tja, ik kon het niet laten, had ook net mijn tekst over politieke staking gepubliceerd en het inzetten van het leger voor ordehandhaving en zo, en begon die man over democratie, twas truut voe da ket wiste: ne westvlamse sceven:)

 tweet

Lieven De Cauter 23 december

 Vrijspraak voor bendevorming van de 11 van Wetteren is niet alleen een triomf voor de activisten van #FLM maar ook voor de democratie.

En zo is het jaar nog goed ge-eindigd… Maar voor 2015:

RIEN N-VA PLUS !


 Om even uit te zoomen, laatste tweet van het jaar:

Lieven De Cauter‏@LievenDeCauter

#2014 was warmste jaar ooit: de permanente catastrofe is begonnen. Groei blijft intussen wel het onaantastbare dogma en overbevolking taboe.

 Brussel, België

 en dan weer in te zoomen: Alleen al daarom verdienen deze regeringen een motie van wantrouwen: ecologie kan hen geen geen ene moer schelen, geen jota, geen zier, geen sikkepit. Totaal onverantwoord zijn ze. Rien N-VA plus!  

(EINDE DEEL II -

Dagboek van een salonrevolutionair)

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.