about
Toon menu

Zeespiegelstijging is geen rocket science!

donderdag 24 mei 2018
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Een facet van de huidige klimaatproblematiek is de diepe kloof tussen de intieme en volumineuze kennis van de wetenschappelijke wereld inzake klimaat en de bijna, in vergelijking, onbestaande kennis van de burger. Want wie van ons kan mee jongleren met de gigatonnen, CO2-equivalente, albedo, PPM, methaan clathraat, thermokarst, AR5, "marine ice cliff instability", 20-20-20 en ander wetenschappelijk, ecologisch én activisme jargon die als landmijnen het landschap van de klimaatdiscussie onveilig maken?

Omdat juist wij, miljarden burgers, nodig zijn om een halt toe te roepen aan de verdere aftakeling van het klimaat, mogen we kansen niet aan ons voorbij laten gaan om laaghangend fruit te plukken dat die kenniskloof, en surtout inzichtenkloof, wat kleiner maakt. Want de impliciete veronderstelling dat U en ik, Jan en An met de Pet zeg maar, al de in het nieuws en magazine-artikelen voorgestelde feiten maar moeten slikken, zonder veel na te denken, of nog erger, dat we die feiten gewoonweg niet kúnnen nagaan want wij behoren niet tot de orde van klimaatwetenschappers, dat is een gevaarlijke veronderstelling die mensen uitsluit in plaats van ze te betrekken. Zoals de Verenigde Staten pijnlijk bewijzen, de inzichtenkloof spoort niet aan om proactief mee te werken aan de oplossingen die nodig zijn om de klimaatverandering om te keren.

Gelukkig zijn wij met zijn allen perfect capabel om bepaalde fundamentele wetenschappelijke beweringen na te gaan, en hierna zullen we zien hoe eenvoudig dit kan wanneer een klimaatexpert over zeespiegelstijging spreekt.

Iedere lezer heeft in het lager onderwijs geleerd dat de formule om oppervlaktes te berekenen "breedte maal lengte" is (BxL). Als volwassenen kunnen we dit vandaag nog nauwkeuriger herformuleren als "afstand maal afstand", wat resultaten oplevert in eenheden van "vierkante afstand" of "afstand kwadraat", bijvoorbeeld vierkante millimeter, vierkante centimeter, vierkante meter, maar ook vierkante kilometer (km2). Als jong kind hebben we ook op school de sprong van twee naar drie dimensies geleerd (m.a.w. van oppervlaktes naar volumes) ; de formule voor een volume is "breedte maal lengte maal hoogte" (BxLxH).. wat resultaten geeft uitgedrukt in "kubieke afstand" of "afstand tot de 3de". Bijvoorbeeld kubieke millimeter, kubieke meter.. maar ook kubieke kilometer (km3).

Dit zou voor iedereen parate kennis moeten zijn. We hebben deze formules met zijn allen in het lager onderwijs geleerd, hopelijk zonder te veel jeugdige trauma's! Nu gaan we met deze elementaire wiskunde ons bij de klimaatwetenschappers voegen. Klaar? Hier gaan we...

Wat gebeurt er als een blokje ijs smelt? Verandert het volume? Neen, het volume verandert niet (*), alleen de vorm verandert.. van blok water naar plas water (ja, die plas heeft ook volume..). Wanneer het ijs bijvoorbeeld op de Zuidpool smelt, dan vloeit het water naar de oceaan, waar het gesmolten volume zich toevoegt aan de oceaan, met een wereldwijde zeespiegelstijging als gevolg.

Met deze fysische realiteit en onze opgefriste lagere school geometrie kunnen we aan de slag. Laten we uitrekenen welke zeespiegelstijging men bekomt indien men, bijvoorbeeld, al het ijs dat op de Zuidpool ligt, laat smelten (we kiezen hier Antarctica als voorbeeld omdat het kreunt onder de grootste ijskap van onze planeet).

De zeespiegelstijging kunnen we berekenen door
a) het volume ijs dat op Antarctica ligt, te berekenen.
b) dat volume delen door de oppervlakte van de oceanen op de aardbol.

Als we een volume delen door een oppervlakte, dan bekomt men een hoogte; die hoogte zal onze zeespiegelstijging zijn (M.a.w. als men een BxLxH deelt door een BxL, dan blijft een H over).

Je favoriete encyclopedie, of gewoon Google, vertelt ons dat Antarctica ongeveer 14 miljoen vierkante kilometers groot is (om dit in context te plaatsen: Antarctica is 459 maal groter dan België, dat slechts 30 duizend km2 klein is). De gemiddelde ijsdikte op Antarctica is 1.9 kilometer. Het volume ijs op Antarctica is dus (oppervlakte maal ijs dikte) 14 miljoen km2 x 1.9 km = 26.6 miljoen km3 (kubieke kilometers) ijs.
(Dat de realiteit ons verplicht om met grote getallen te werken mag ons eventjes niet afschrikken, gewoon even doorbijten!).
Het oppervlakte van al de oceanen behoeft geen berekening, slechts een extra Google of Wikipedia zoekopdracht: ongeveer 360 miljoen vierkante kilometers.
Nu delen we het bekomen volume Zuidpool ijs door die oceaan oppervlakte: 26.6 miljoen km3 gedeeld door 360 miljoen km2 = 0,074 kilometer. Oei, nu zijn we van miljoenen naar een heel klein getal gegaan. Geen probleem! 0,074 kilometer is gewoon 74 meter.

Conclusie? Als Antarctica volledig smelt, dan stijgt de zeespiegel overal in de wereld 74 meter(**).

74 Meter, in de context van onze Lage Landen Vlaanderen en Nederland, dat betekent niets minder dan het verdwijnen van beide, want een muur bouwen om zo'n zee tegen te houden, dat is gewoon science-fiction. Zo'n muur zou een dam moeten zijn dat vele malen breder is dan alle dammen die de mensheid in haar geschiedenis al heeft gebouwd tezamen. OpenVLD "Gewoon doen" ? Ik denk het niet...

Indien U bovenstaande berekeningen, zoals gehoopt, kinderspel vond, dan nodig ik U uit om dezelfde oefening nog eens over te doen voor Groenland (een kleiner oppervlakte, maar een ietwat dikkere ijslaag). De klimaatopwarming doet namelijk ijs overal crescendo smelten, niet alleen op Antarctica.

De volgende keer dat politici dus met hun geliefde begrotingsgetallen afkomen die gemeten worden in de miljarden, maar héél proactief en in alle talen zwijgen over de bewezen dreiging om onze volledige Belgische kust te verliezen door klimaatopwarming, dan mogen we ons wel eens afvragen waarom diezelfde numerieke goochelaars zélf bovenstaande lagere school berekeningen ontwijken, en de resultaten weigeren te gebruiken om rationele en dringende beleidsbeslissingen te nemen?

______

Bronnen.
Elementaire Geometrie.
http://math2.org/math/geometry/areasvols.htm
Oppervlakte van Antarctica.
http://en.wikipedia.org/wiki/Antarctica
Gemiddelde ijsdikte van Antarctica.
http://en.wikipedia.org/wiki/Antarctica
Oppervlakte van al de oceanen van de aarde.
http://en.wikipedia.org/wiki/Ocean


(*) = Dit artikel vereenvoudigt de fysische realiteit door o.a. te stellen dat 1 liter ijs smelt tot 1 liter water. In de realiteit heeft vloeibaar water echter een hogere dichtheid dan ijs.. 1 liter ijs smelt namelijk tot iets minder dan een liter water.
(**) = Naar wetenschappelijke normen is ons resultaat verre van nauwkeurig vermits we een resem details niet meenemen in onze berekeningen. O.a. dichtheid van zeewater t.o.v. ijs, thermische uitzetting van zeewater, regionale variaties in zeespiegelstijging, plastische reacties van de aardkorst op zeespiegelstijging en/of verdwijnen van ijsmassa, hogere vochtigheid van de atmosfeer bij warmer weer, enz.. Onze 74 meter moet dus met een flinke korrel zout genomen worden.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.