about
Toon menu

Week van de geletterdheid: leesplezier als remedie en preventie

Op 8 september is het de Internationale dag van de Geletterdheid. Laaggeletterde mensen zijn mensen die moeilijk kunnen functioneren in onze kennis- en informatiemaatschappij, omdat ze moeite hebben met lezen. Er zijn heel wat organisaties in Vlaanderen die cursussen aanbieden op maat van laaggeletterde mensen. Dat is nuttig en nodig, maar er is ook een aanvullende, informele manier om aan geletterdheid te werken. En die begint bij leesplezier.
dinsdag 5 september 2017
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

De toestand

Een op zeven volwassenen in Vlaanderen is laaggeletterd. Dat is toch een grote groep mensen die moeite heeft met vanzelfsprekende basisvaardigheden als lezen, schrijven, rekenen of werken met computers. Het gaat dus niet enkel om tekst, maar ook om cijfers en techniek. Beeld je in hoe moeilijk het is om te functioneren in onze digitale informatiemaatschappij als je niet over de basisvaardigheden beschikt.

De oorzaken

De oorzaak van laaggeletterdheid is complex en divers: dyslexie, lage scholing, onvoldoende cultuurprikkels thuis, problematische opvoedingssituaties, diverse taalachtergrond. Door de toenemende migratie groeit vooral op dat laatste vlak de laaggeletterdheid. En dat zowel bij volwassenen als bij jongeren. Maar onderschat ook het aantal autochtone Vlamingen niet die moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen.

Initiatieven en cursussen

Laaggeletterdheid is een hardnekkig probleem, waar hard moet tegen gestreden worden, op lokaal niveau. De Internationale dag van de alfabetisering, elk jaar op 8 september, wordt in Vlaanderen uitgerold als de Week van de geletterdheid. In het actieplan leesbevordering is er veel aandacht voor kwetsbare doelgroepen. In de vele Vlaamse centra voor Basiseducatie kunnen laaggeletterden cursussen volgen om aan hun probleem te werken. Naast formele cursussen voor laaggeletterden, is er ook een meer informele manier om aan laaggeletterheid te werken, via leesplezier. Want wie met plezier verhalen leest, voorkomt én remedieert functionele laaggeletterdheid. Maar hier rijst een probleem: wie moeilijk leest, leest niet graag en leest weinig. En wie weinig leest, krijgt moeite met lezen. Daar loert laaggeletterdheid om de hoek.

Cirkel doorbreken

Die cirkel kan je doorbreken door laaggeletterden boeken aan te bieden met leuke, boeiende verhalen op aangepast leesniveau. Zo zijn er de series Beeldboeken en De Leesstraat, met verhalen voor volwassenen op lager leesniveau. Zo maken ook laaggeletterden de broodnodige leeskilometers en kunnen ze misschien doorstoten naar de boeken van de bekende serie Leeslicht of Vlaamse Reuzen, hertalingen van bestaande romans naar eenvoudige taal.

Jongeren

Voorkomen is beter dan genezen, dat geldt ook voor laaggeletterdheid. Jongeren die nu niet lezen, zijn de laaggeletterden van de toekomst. Maar hoe zorg je ervoor dat jongeren en jongvolwassenen die moeite hebben met lezen, toch in boeken duiken? Ook hier is het antwoord: met verhalen op aangepast leesniveau. Flitsen en de Reality-reeks zijn boekenreeksen met jongerenverhalen, op leesniveau A1/A2. In de superdiverse OKAN-klassen worden deze boeken bijvoorbeeld gretig ingezet.

En zo kan leesplezier voor jong en oud het probleem van laaggeletterdheid helpen terugdringen.