Ruben werd op 29 augustus 1970 in onduidelijke omstandigheden vermoord tijdens een politierazzia in een bar. Hij is één van de weinige journalisten die vermoord is tijdens verslaggeving in de Verenigde Staten.
Salazer en zijn tv-team kwamen die bewuste dag net van de National Chicano Moratorium march tegen de Vietnam-oorlog. Er waren veel protesten tegen de oorlog omdat er proportioneel enorme aantallen Mexicanen het leven lieten in Vietnam. Die bewuste anti-oorlogbetoging in LA trok ongeveer 30.000 mensen. De politie trad hardhandig op en dreef de betoging uiteen met traangas. Salazar en zijn team brachten verslag uit van de gebeurtenissen en gingen nadien even een pauze nemen in een bar vlakbij. Toen ze binnen waren vuurde een hulpsheriff plots een traangasbom in de bar. Salazar werd in het hoofd geraakt en overleed. De hulpsheriff ontkende achteraf dat hij bewust in zijn richting had geschoten en is nooit veroordeeld.
Salazar werd meteen een martelaar voor de latino burgerrechtenbeweging en een blijvende bron van inspiratie voor een generatie van latino journalisten. Parken, scholen, beurzen dragen zijn naam. Hij was heel populair omdat hij één van de weinige latino journalisten was die voor de mainstream media werkte en over de latinogemeenschap berichtte. Veertig jaar na zijn dood zijn er nog steeds onopgehelderde vragen over hoe hij werd vermoord.
Onderzoeksjournalist Robert Lopez schreef in zijn nieuwste artikel dat Ruben Salazar herhaaldelijk in conflict kwam met de politie van Los Angeles in de maanden voor de moord. Hij had van de politie ook al verschillende bedreigingen gekregen. Ze verweten hem een negatief beeld op te hangen van de LA politie omdat hij in zijn verslaggeving hun hardhandig optreden tegenover de latinogemeenschap uitbreid documenteerde.
Salazar was correspondent voor de Los Angeles Times in Mexico City en Vietnam. In 1969 keerde hij terug naar Los Angeles. De Chicano (Mexicaanse) burgerrechten beweging is dan in volle gang. De latino's eisten gelijke rechten en een einde aan de Vietnam oorlog. In januari 1970 ruilde Salazar- toen aan de top van zijn carriere - de de LA Times in voor een klein Spaanstalig TV- station KMEX. Een cariërezet die velen vreemd vonden. In zijn laatste televisie-interview die hij drie maanden voor zijn dood gaf, zei Salazar dat hij eindelijk wilde echt communiceren met de mensen over wie hij al zo lang had geschreven. “Bij de LA Times deed ik wat ik denk dat ik toen moest doen. En dat was communiceren met het establishment over onze problemen. Maar nu wil ik rechtstreeks in onze eigen taal communiceren met de Mexicaans-Amerikaanse gemeenschap”
Salazer wilde voor de LA times geen verslaggeving meer doen maar wilde nog wel wekelijks een column schrijven over thema's die de Mexicaanse gemeenschap aanbelangen.
De interviewer Bob Navarro stelde Salazar daarover ook een vraag:
・ BOB NAVARRO: But it seems to me that you’re leaving a position as a reporter, who should be, quote, "objective," and venturing into an area of advocacy.
・ RUBÉN SALAZAR: Objectivity is impossible. And I don’t think there’s a newsman alive who really thinks that objectivity is the name of the game in the news media.
・ BOB NAVARRO: But is advocacy the name of the game? Can you work as a functional, day-to-day reporter in the position of advocacy?
・ RUBÉN SALAZAR: I’m only advocating the Mexican American community, just like the general media is advocating, really, our economy, our country, our way of life. So I’m just advocating a community within a community, which, by the way, the general community has totally ignored. And so, someone must advocate that, because it’s easy for the establishment to say, "Aren’t we all the same? Aren’t we all Americans?" Well, obviously we’re not. Otherwise we wouldn’t be in the revolutionary process that we are in now.
Eind jaren '60 begin jaren '70 was een vrij turbulente periode in de VS. Niet alleen de anti oorlogsbeweging was enorm actief maar ook de zwarte gemeenschap en de latinogemeenschap kwamen massaal op straat en eisten gelijke rechten. Salazar maakte dit alles mee op de eerste rij. Ook daarover interviewde Navarro hem.
BOB NAVARRO: There’s a considerable amount of talk on all sides that because of this war, this country is in danger of getting thrown into a revolution. Matter of fact, there are people that say the revolution is here. Do you agree that the revolution is here, or that we are in danger, the general community, of becoming embroiled in a revolution?
・ RUBÉN SALAZAR: Well, I don’t know how you’re using the word "revolution," Bob, but I think we are in a revolution. I think the United States is traditionally a revolutionary country.
・ BOB NAVARRO: But I’m talking about it in the more sinister sense, an attempt to overthrow our more established institutions.
・ RUBÉN SALAZAR: I think that’s nonsense. We are going to overthrow some of our institutions, but in the way that Americans have always done it: through the ballot, through public consensus. That’s a revolution. That is a real revolution.
Felix Gutierrez, professor communicatie en journalistiek aan de universiteit van zuid Californië spreekt van een groot verlies voor de latinogemeenschap:
"Salazar heeft een periode gedocumenteerd waar de latinogemeeschap uit haar onderdrukte positie probeerde te breken. Hij was de stem van de gemeenschap en gaf ook een stem aan onze gemeenschap die er geen had in de mainstream media. Door zijn columns te lezen, begrepen we beter wie we waren. Hij was ook een echt bruggenbouwer want hij leefde in de twee werelden. Door zijn reportages over onze gemeenschap bij een witte institutie als de LA Times heeft hij meer wederzijds begrip tussen de gemeenschappen gecreërd. "
Meer info: Democracynow.org
