Is het MAS wel van A?

Onder luid internationaal trompetgeschal opende het Museum Aan de Stroom zijn deuren. Het MAS stond wekenlang in het toppunt van de belangstelling. Nadat de reclame- en mediastorm was overgewaaid, besloot ik, als groot criticus van prestigeprojecten, dit museum te bezoeken. Mijn persoonlijke impressie: overweldigend, megalomaan en elitair.

“Antwerpen, wereldstad onder de kerktoren”, grapten enkele vrienden een jaar geleden. Zo klein als deze grootstad is, zo groot is deze in zijn toekomstdromen. In Antwerpen-Centraal gaan we ondergronds. Vanuit het Vlinderpaleis, het nieuw Justitiepaleis, fladderen we de bak in of de vrijheid tegemoet. En vanuit de nieuwe uitkijktoren, het MAS, kunnen we letterlijk neerkijken op onze gewone medeburger.

Het nieuwste museum aan de Schelde is gewaagd. Een landmark met rode, bruine en oranje tinten. Met daartussen een overweldigende boulevard met roltrappen à la Centre Pompidou in Parijs. Hoe hoger je komt, hoe spectaculairder het uitzicht en hoe nietiger de mensen beneden je.

De roltrappen, die de neiging hebben om halverwege te stoppen, en het uitzicht, dat tot aan de Kempen reikt, kosten je niks. Maar als je de museumzalen wilt bezoeken, dan ben je al gauw acht euro armer. Tenzij je over een A-kaart beschikt (een digitale spaarkaart waarbij je als consument nauwlettend in de gaten gehouden wordt). Dan kost het je hooguit zes euro.

De museumzalen van het MAS zijn thematisch opgebouwd. Zo is er een zaal die rond het thema macht is ingericht. Rubens hangt er bijna broederlijk naast een Boeddhabeeld. En weer verderop hangt roofkunst uit Congo. Wat verdiepingen hoger is een tentoonstelling rond het thema leven en dood. Tussen de religieuze objecten en trancefilmpjes kun je figuurlijk wegzweven. Markant detail: er komt geen daglicht in de zalen.

De enige tentoonstelling die mij kon raken was de geschiedenis van de Antwerpse haven. Een realistisch verhaal over de gewone arbeider. Met de beide benen op de grond. Er is een film over dokwerkers en vakbondslui, er zijn talloze objecten uit de haven en er wordt verteld over hoe onze haven tot bloei kwam.

Bovenop deze uitkijktoren is een dakterras. Je ziet er de haven, ’t Eilandje, het Schipperskwartier, de Oude Stad en de 2060 van bovenaf. Zeker bij mooi weer is het uitzicht weergaloos. Je kan tot op de Kempen kijken. Dat is die donkere bosrand die dreigend naast Antwerpen ligt. Althans, als je vanaf het MAS kijkt. Want iedere uitkijktoren heeft een ander uitzicht.

Is het MAS de moeite? Mwa. Het vergezicht is zeker de moeite waard, maar de museumzalen volgens mij niet. Het kan leuk zijn voor mensen die een eerste bezoek brengen aan de stad. Of voor een groep basisschoolkinderen. Maar daar is dan ook alles mee gezegd.

De binnenkant heeft, net als de buitenkant, veel stijl. Het is er kraaknet. Net zoals de bezoekers die het museum bezochten toen ik er was. Wordt het MAS eigenlijk wel bezocht door de gewone burger? Ik vraag het mij echt af.

Er zijn genoeg mensen die geen acht euro inkom kunnen ophoesten voor enkele thematische tentoonstellingen. En het meeste wat je in die tentoonstellingen ziet, is burgerlijke kunst. Met uitzondering van de objecten uit de haven en de rituele gebruiksvoorwerpen uit Afrika.

Gelijktijdig met de opening van het MAS verhoogden de andere stadsmusea hun toegangsprijs ook tot acht euro. Je mag dan wel met één ticket meerdere musea bezoeken, maar acht euro blijft acht euro. Niet enkel de musea verhoogden hun prijzen, maar ook de stedelijke zwembaden en de stedelijke bibliotheken.

Dan zijn er ook nog inwoners van de Koekenstad die toevallig op de hoogte zijn van de financiële dossiers rond het MAS. Actiegroepen berichtten eerder op deze website dat er zeven buurtbliotheken moesten sluiten omwille van de financiering van het interieur van de grote uitkijktoren en de afbetaling van een factuur van Royal De Luxe.

Wat is er toch aan de hand in Antwerpen? Megalomanie ten koste van de gewone burger? Laat ons terug met beide voeten op de grond komen. En geld in crisistijd beter spenderen aan zaken die er wel toedoen. Aan het illegaal verklaren van de armoede. En aan het verder uitbouwen van een solidaire toekomst.

Mensen die geen acht of zes euro willen betalen voor het MAS hebben een alternatief. Iedere donderdagavond is er één museumzaal geopend voor slechts één euro.