about
Toon menu

De deugd van het draagvlak

dinsdag 2 februari 2016
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Twee weken geleden stuurde ik een ogenschijnlijk onschuldig en goedbedoelde reeks tweets de publieke ruimte in, die al snel het onderwerp werden van enige discussie. Het betrof deze drie:

Is normaal dat politici de risico's en de valkuilen benoemen die de komst van duizenden vluchtelingen met zich mee kunnen brengen 1/3

Maar ze hebben grotere plicht om draagvlak te creëren, en vooral om het niet met focus op het negatieve af te kalven 2/3

Want overheid kan niet eigenhandig zorgen voor opvang en begeleiding. Burgers hebben ook een actieve rol in de inburgering te spelen 3/3

Meteen werd hier aan gekoppeld dat nodeloos optimisme het draagvlak net afkalft, dat het wantrouwen in media en politici nu al zo groot is en dat het zelfs zou kunnen zorgen voor een politieke versterking van extreemrechts. Het is misschien tekenend dat een oproep tot het creëren van een draagvlak, zelfs wanneer duidelijk wordt gesteld dat de valkuilen en problemen niet onder de mat mogen geveegd worden, als risicovol wordt beschouwd. Vooraleer ik begin aan de duiding is het belangrijk om duidelijk te stellen dat ik het hoofdzakelijk over de opvang en integratie van erkende vluchtelingen heb. De discussie over quota, push-backbeleid en terugkeerbeleid laat ik gemakshalve even buiten beschouwing.

Het ging mij vooral over het volgende. Hoe men het ook draait of keert, er zullen een aanzienlijk aantal vluchtelingen zich voor lange periode of zelfs permanent vestigen in België. Een groot deel daarvan spreekt de taal niet, kent de gewoonten niet en zal op eigen kracht niet wegwijs geraken in het doolhof dat onze maatschappij in feite is. Denk maar aan de complexiteit van de administratie van de overheid, de woonmarkt, mobiliteit, recreatie, etc. Inburgeringstrajecten en taallessen lijken dan voor de hand liggend. Alleen vangen deze niet alles op en bestaat het risico zelfs dat het aanbod niet afdoende is om op de vraag in te gaan, zeker niet wat de taallessen betreft.

Mijn visie houdt zeker niet in dat er geen aandacht gaat naar wat er fout kan lopen of wat er ook in de praktijk fout loopt. Het tegenovergestelde is inderdaad schadelijk en zou het draagvlak meteen doen afkalven. Alleen blijkt keer op keer dat politici, het electoraat mogelijks indachtig, heel snel op de kar springt om wantoestanden aan te klagen, ook al is het reeds een paar keer voorgevallen dat het gebaseerd was op misinformatie. Die misinformatie gaat er als zoete koek in bij alle betrokken partijen. En als het niet misloopt, dan wordt er gemakshalve van uitgegaan dat het nog wel zal gebeuren. Als we niets doen en focussen op het negatieve, dan wordt dat een self-fulfilling prophecy en kunnen we onszelf op de borst kloppen dat we hadden gezegd dat het op een fiasco ging uitlopen.

Aan het andere uiterste haalt men de Wir schaffen das uitspraak van Angela Merkel tot treurens toe naar boven. Ongebreideld optimisme is inderdaad een slechte raadgever. Maar toch ben ik een voorstander van een evenwichtige mix tussen een geloof dat we dit als maatschappij kunnen bewerkstelligen en aandacht voor de valkuilen van de integratie. Het is volgens mij de enige werkbare en constructieve houding en toekomstvisie, en daar spelen politici van alle partijen een belangrijke rol in. In een tijd waarin politiek bedrijven vooral rond cijfers gaat, is het misschien ongeloofwaardig dat politici draagvlakken zouden kunnen creëren, maar in deze is het hun verdomde plicht om het op z’n minst te proberen.

Want de overheid zal de opvang en integratie van de nieuwkomers niet alleen kunnen bolwerken, niet de federale, niet de Vlaamse en ook niet de lokale besturen. Zelfs met verhoogde middelen zullen er belangrijke lacunes en praktische moeilijkheden zijn die ervoor zorgen dat de officiële voorzieningen niet afdoende zullen zijn om de vele uitdagingen aan te gaan. Door in te spelen op het engagement van burgers is de kans groter dat deze vraagstukken het hoofd kunnen worden geboden. Dat gaat van de begeleiding van nieuwkomers naar de officiële instanties, tot een succesvolle integratie in het sociaal weefsel. De beste manier om onze normen en waarden, zoals gelijkheid tussen man en vrouw, actief te verdedigen is door in dialoog te treden met hen voor wie dit geen vanzelfsprekendheid is en ze in de praktijk te demonstreren, iets wat niet zal lukken met een cursus. Maar het gaat verder dan dat. Zo moeten we er bijvoorbeeld voor zorgen dat politici en burgers samen nadenken over de huisvestings- of tewerkstellingsproblematiek. Dat het moeilijk zal worden is duidelijk, dat het onmogelijk wordt wanneer ook politici meegaan in het gevaar van lasten zonder lusten, is dat eveneens.

Mijn uitspraak dat politici de plicht hebben om een draagvlak te creëren gaat niet over het propageren van open grenzen of het organiseren van een goednieuwsshow. Integendeel. In de communicatie kan en moet er ruimte zijn voor de uitdagingen en problemen die zich zullen stellen. Alleen maakt het dat eens zo cruciaal dat men het signaal geeft dat het niet uitzichtloos is, dat het mits engagement van iedereen, politiek, overheid en burgers, wel te dragen is, ook al zal het niet zonder slag of stoot gaan. En dat potentieel aan burgerinitiatief mag niet teniet gedaan worden door politici die voor eigen populariteit kiezen en zich eenzijdig baldadig opstellen in de richting van de excessen in plaats van evenredige aandacht te hebben voor de mogelijkheden. Dat is geen naïef gewauwel. Wie een sleutelpositie in de maatschappij claimt heeft de plicht hier verantwoordelijk mee om te gaan. En als het cynisme zo ver is doorgedrongen dat dit toch een naïeve oproep lijkt, dan moeten we zelfs niet vrezen dat onze samenleving ontwricht zal worden door de nieuwkomers. Dat betekent dat dat ze dat al lang is. Want uitdagingen aangaan, samenwerken aan draagvlakken en actief vechten voor het sociale weefsel, dat is nu eenmaal de essentie van samen leven/de samenleving.

reacties

Eén reactie

  • door ria aerts op donderdag 4 februari 2016

    Als de vluchtelingen al één functie vervullen, dan is het die van afleidingsmanoeuvre voor het sociaal wanbeleid in Europa. Want al die regeringen wisten maar al te goed dat de vluchtelingenstroom zou komen. Of dachten ze soms dat landjes zoals Libanon en Jordanië ze zouden blijven opvangen: kom laat er nog maar een paar miljoen binnen? Trouwens, wie is de oorlog in Irak begonnen en met welke leugen? Dat was de dominosteen die alle andere oorlogen heeft ontketend. In feite moeten we nog vroeger beginnen: in Afghanistan. Daarna heeft men de boel bewust laten verzieken. De oorlog in Irak is al vijf jaar bezig, laten we dat niet vergeten. De vluchtelingen zijn dus onze verantwoordelijkheid, Amerika op kop. It's payback time.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties