about
Toon menu

Goedkope arbeidskrachten

woensdag 27 mei 2015
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Het is hier op deze blog al meermaals ter sprake gekomen. De huidige Vlaamse en federale regeringen zetten maximaal in op tewerkstelling. In hun visie op het versterken van mensen, de strijd tegen armoede en het opbouwen en behouden van de sociale zekerheid staat betaalde arbeid centraal. Of toch een beetje. De ene partij is hier wat strikter in dan de andere. De CD&V is in principe de meest gematigde. Voor Open VLD is betaalde arbeid ook het summum, maar zij voorzagen tijdens de verkiezingen in hun plan tegen de werkloosheid in een stapsgewijs programma, met intensieve begeleiding. Wat N-VA betreft, mochten de werkloosheidsuitkeringen uitdoven in de tijd. Enkel zo zouden mensen gestimuleerd worden om een job aan te nemen. In de praktijk werd de degressiviteit van werkloosheidsuitkeringen, ingevoerd door Di Rupo, behouden. Dit zal in de toekomst gekoppeld worden aan gemeenschapsdienst.

Wanneer we het hele activeringsplaatje van deze regeringen bekijken valt er echter een grote contradictie op. Drie steunpilaren van activering (betaalde arbeid, vrijwilligers en gemeenschapsdienst) vullen elkaar namelijk niet aan, maar dreigen stapsgewijs elkaar te dwarsbomen. Dat vooral betaalde arbeid hiervan het slachtoffer kan worden is opzienbarend, gezien het belang dat er door de regeringspartijen aan wordt gehecht. De tegenstellingen werken op verschillende manieren en niveaus door.

Neem nu de gemeenschapsdienst. Het meest geciteerde tegenargument was de groenarbeider uit Rotterdam die ontslagen werd, geen job vond en daarom maar als gemeenschapsdienst de taken van een groenarbeider moest uitvoeren, gezien zijn ervaring. Uit Rotterdam kwamen nog andere verhalen. Zo moesten sommigen als gemeenschapsdienst anderen in gemeenschapsdienst gaan begeleiden, omdat er te veel werklozen waren voor te weinig ‘gemeenschapsplaatsen’. Dat een regering die de overheid wil doen verkleinen een log administratief monster op poten wil zetten valt amper te begrijpen.

Maar de regeringspartijen, en dan vooral Open VLD, liet al weten dat het beeld van de vernederende gemeenschapsdienst niet klopte en dat men echt een zinvolle taak op maat ging zoeken. De praktijk leert dat dit soort mooie woorden vaak niet kunnen worden waargemaakt en als dat wel zo is, dan is dat tegen een bepaalde prijs. In principe wordt vastgehouden aan de idee dat een gemeenschapsdienst geen ‘volwaardige’ arbeidsplaats mag vervangen. De taken die kunnen opgenomen worden zijn bijgevolg bijzonder residuair en het valt te betwijfelen dat het zelfvertrouwen zal opkrikken, laat staan dat het zal zorgen voor ervaring die ook op het normaal economische circuit van pas komt. Dit wordt bevestigd uit praktijkvoorbeelden uit het buitenland.

En zelfs als ze hier van zouden afwijken, is het nog een onwenselijk idee. Een laaggeschoolde arbeider zal bijvoorbeeld ingezet worden voor een propere buurt, een poetsvrouw in een woonzorgcentrum en een historicus in een bibliotheek. Het werk dat zij in dit kader zullen verrichten kan nuttig zijn, maar als het al geen betaalde arbeid verdringt, dan minstens een bestaande vrijwilligerswerking. Hierdoor zullen werklozen in het kader van sociale activering weer moeilijker richting vrijwilligerswerk worden geleid en zijn ze zo sneller gedoemd om in de gemeenschapsdienst verzeild te geraken.

En de visie op vrijwilligerswerk is ook ambigu. Enerzijds wil men vrijwilligerswerk stimuleren, anderzijds komt de tijd die we hiervoor kunnen vrijmaken in het gedrang, door het credo van, jawel, de betaalde arbeid als normatief ijkpunt binnen de samenleving. De gemeenschapsdienst zou wel eens een perfide effect kunnen hebben op het vrijwilligerswerk, maar omgekeerd zien we die beweging ook richting betaalde arbeid. Minister Weyts lanceerde al het idee om het busvervoer door vrijwilligers te laten opnemen, terwijl Jo Vandeurzen bepaalde zorgtaken al naar ‘professionele vrijwilligers’ versast. Het mag dan wel goedkoper zijn voor de staatskas, het zorgt voor vele mensen opnieuw voor een moeilijkere aansluiting richting betaalde arbeid en dus een grotere toestroom voor gemeenschapsdienst en dus een dreiging van de niet-professionele vrijwilligers, enzoverder. En ondertussen, als kers op de ineengestuikte taart die de visie op activering is, pleit Tommelein om vrijwilligers net meer te vergoeden. Vrijwilligers worden in die logica goedkope arbeidskrachten en werklozen en leefloners spotgoedkope arbeidskrachten. Er komt bijgevolg ook een kwalitatief onderscheid binnen het vrijwilligerswerk, wat datgene dat uit een engagement voortkomt dreigt aan te tasten.

Kort samengevat is de tewerkstellingsvisie van de drie regeringspartijen niet consequent en wordt ondanks de lofzang aan betaalde arbeid deze hier niet beter van. Zolang arbeid als “te duur” wordt gezien zijn de parallelle systemen als vrijwilligerswerk en de toekomstige gemeenschapsdienst welgekomen goedkopere alternatieven. Het precaire ecosysteem dreigt in een watervallogica terecht te komen, met het inschakelen van vrijwilligers voor taken die in principe tot het ‘volwaardig werk’ behoren en het inschakelen van gemeenschapsdienst voor vrijwilligerstaken. Zolang het aantal werklozen per vacature zo hoog blijft is een dergelijk activeringsbeleid contraproductief en onrechtvaardig. Daarnaast zou het, gezien het feit dat het principe van de gemeenschapsdienst nergens echt naar behoren functioneerde, van koppigheid getuigen om het hier alsnog in te voeren.

reacties

Eén reactie

  • door Ronald Van Beneden op donderdag 28 mei 2015

    Wie ziet wat ik zie ziet een nieuwe vorm van slavernij en uitbuiting. Stage lopen als student zonder bezoldiging maar wel met maximale inzet vooral in de weekends. Zie maar naar de zorgsector. Vrijwilligers die in het vaar'water van de job van anderen komen. Interim contracten zonder toekomst. Het lijkt meer en meer dat arbeiders wegwerpproducten worden in deze maatschappij. Als klap op de vuurpijl organiseert Europa vrijheid van werken onder arbeiders onderling met als doekje voor het bloeden de plicht om belasting te betalen op de arbeid. Dit alles zonder afdoende controle! Van een afbraak van de sociale verworvenheden gesproken. Maar ja economisch moet Europa een machtsblok worden. Dat dit ten koste gaat van de onderste middenklasse en de armen in onze maatschappij zal de rechts georiënteerde regeringen en beleidsmakers in binnen en buitenland worst wezen. Als zij het maar goed hebben en zich kunnen wentelen in hun welvaart en rijkdom. Met de grijns op hun gezicht en spottend met de behoeftigen hebben ze telkenmale een doekje voor het bloeden. Maaltijden voor 1 euro , voedselbanken gesponsord door de supermarkten enz... Maar ja ge gaat dan toch niet klagen zeker!!! De magen zijn toch gevuld en in de winter kunt ge U toch verwarmen in stations en openbare gebouwen. En de jongeren laten we even wachten met een schamele uitkering en de ouderen laten we werken tot ze doodvallen. Leve de maatschappij van 2015 die uiteindelijk dezelfde regels toepassen als 100jaar geleden en als het niet het geval is er sito presto werk van maken.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties