Wie beslist over onze elektriciteitsprijs?

Frank, ik heb me in mijn reactie niet willen uitspreken over de wenselijkheid de prijs van elektricitietsleveringen te laten regelen door de markt. Wat dat betreft bekeek ik de situatie van een pragmatisch standpunt, namelijk hoe de Belgische elektriciteitsmarkt beter te regelen binnen het Europees kader van vrije energiemarkt. Je kunt dit kader uiteraard - en terecht - in vraag stellen, maar daar wil ik hier niet verder op ingaan.
Ik heb de twee hypothesen (GREG en NBB) voor de prijsberekening van de nucleaire rente naast elkaar gelegd (ofwel ... ofwel) en gekeken welke gevolgtrekkingen je kunt trekken uit deze hypothesen. Ik heb dit allicht onvoldoende verduidelijkt in mijn reactie, daardoor heb je mij niet helemaal begrepen.
Volgens de hypothese van de GREG wordt prijs van lange termijn contracten (1-3 jaar) bepaald volgens de Endex noteringen (base laod). Dit geldt zowel voor grote gebruikers als voor leveranciers die een hele portefeuille van kleinere afnemers van stroom moeten voorzien. Deze prijs schommelde rond 60 euro/MWh en geldt als referentie, als marktprijs. Deze prijs komt ongeveer overeen met de productiekost van een STEG centrale. Als deze redenering klopt, dan kun je stellen dat het prijsmechanisme van de markt werkt, maar dan moet je ook toegeven dat dit prijsmechanisme een hoge nucleaire rente genereert (stranded benefit van afgeschreven kerncentrales). Belangrijk hierbij is dat de nucleaire rente niet het gevolg is van de monopoliepositie van Suez, wel van het feit dat de groep beschikt over afgeschreven kerncentrales met een lage variabele kost. Conclusie: de markt leidt niet tot de beste oplossing voor de klant, er moet bijgestuurd worden: bijvoorbeeld een tax op nucleaire productie, de inkomsten kunnen o.a. gebruikt worden voor de uitbouw van de off-shore. Ik wil hierbij opmerken dat de bovenstaande redenering strijdig is met het discours van Electrabel en VBO: zij stellen dat er een goed werkende West-Europese elektriciteitsmarkt bestaat waar Electrabel geen monopoliepositie bekleedt. Vervolgens redeneren ze verder vanuit het neoliberale dogma dat de markt tot de laagste prijzen zal leiden voor de klant. Er is dus geen probleem ... De werkelijkheid zit anders in elkaar: het bestaan van een werkend marktmechanisme verandert niets aan de nucleaire rente. Bovendien schrikt de machtige positie van Electrabel nieuwe investeerders af op onze elektriciteitsmarkt. Suez bevindt zich daardoor in een situatie dat ze de prijzen kan manipuleren, investeringen kan uitstellen en gedaan kan krijgen dat de levensduur van de kerncentrales wordt verlengd, waardoor de nucleaire rente wordt bestendigd.
Daarmee komen we aan de tweede hypothese (NB): een aantal contracten wordt bilateraal afgesloten (grote verbruikers hebben nauwelijks een andere keuze) aan prijzen die onder de marktprijs (endex base load) liggen. Dit gebeurt achter de schermen, deze prijsvorming is niet transparant. Volgens de NB gaat het om lange termijncontracten van 40 eruo/MWh. Allicht zullen de allergrootste gebruikers (BASF op kop) een voordelige prijs krijgen. Niet zozeer omdat ze goed kunnen onderhandelen, want er is nauwelijks een alternatief, wel omdat ze binnen het VBO een gemeenschappelijk industrieel belang verdedigen. De hypothese van de NB gaat in ieder geval niet op voor alle industriële gebruikers. De kmo's betalen in ieder geval meer voor hun stroom, namelijk de marktgebaseerde endexprijs. Indien de hypothese van de NB juist is, dan geniet de industrie van een voordeling tarief en moet Febeliec/Essentia stoppen met zijn klaagzang over te hoge stroomprijzen. Febeliec moet dus kleur bekennen. Ze kiezen de kant van middelgrote industriële gebruikers en steunen de CREG. BASF wordt opgetrommeld hiertegen te reageren. Er komen barsten in het front dat het VBO tot hiertoe overeind heeft weten te houden.
De reële situatie ligt dus ergens in het midden, maar leunt meer en meer aan bij de hypothese van de CREG. De Belgische belangen wegen immers steeds minder door in de beleidsvoering van Suez.
Daarmee wilde ik het volgende concluderen: de Belgische elektriciteitsmarkt heeft een lange tijd gefungeerd als een façade, waarbij hogere prijzen voor gezinnen gerechtvaardigd konden worden (marktprijs), terwijl sommige grote verbuikers bleven genieten van lagere prijzen en tegelijkertijd konden klagen dat de stroomprijzen te hoog zijn in ons land. Meer heb ik niet willen zeggen. Het is goed dat er langzamerhand meer transparantie komt in de prijsvorming.