Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

De copiloot die ze zag vliegen

De tekst die u zo meteen te lezen krijgt, ligt heel gevoelig. Gevoelig omdat hij gaat over het verlies van vele mensenlevens. Gevoelig omdat hij gaat over schuld hebben aan dat verlies; een gevoeliger thema is in onze samenleving niet te vinden. Maar ook gevoelig omdat hij voor mij heel persoonlijk is. Hier volgen twee bedenkingen bij de trieste saga van vlucht 4U9525.
vrijdag 27 maart 2015
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Ik neem aan dat de feiten onderhand voldoende gekend zijn. Mocht dit niet het geval zijn, dan kan ik verwijzen naar elk nieuwsmedium dat de afgelopen drie dagen is verschenen, waarin de feiten uitgebreid tentoon staan. Om niet in herhaling te vallen, zal ik ze hier dan ook niet hernemen. Flauw excuus. Ik zal ze hier niet hernemen omdat ik niet zou weten hoe. Afstandelijk of sensationeel, sentimenteel of cynisch, eens de feiten gekend zijn, heeft niemand een boodschap aan raconteurs van welke aard ook, dus ik onthoud me.

Laten we liever beginnen na de feiten. Laten we beginnen met één van de eerste dingen die we te weten kwamen over deze tragedie; iets dat we misschien sneller dan noodzakelijk als feit hebben weggezet. Laten we beginnen met Andreas Lubitz, de copiloot van vlucht 4U9525 en de oorzaak van de dood van 150 mensen, de jongeman die met opzet een vliegtuig liet neerstorten. De schuldige.

Mijn eerste bedenking is er één die zonder twijfel niet door velen gedeeld wordt, maar het moet me desalniettemin van het hart: het komt mij voor dat we Andreas Lubitz te snel aanduiden als schuldig. Begrijp me niet verkeerd, het lijdt volgens mij geen twijfel dat er een goede kans is dat hij de oorzaak was van de crash. Per slot van rekening zat hij alleen in de cockpit toen het allemaal misging. Maar schuld impliceert opzet. En op grond van wat na de crash bekend werd – Lubitz zei geen woord, bleef ademen, nam geen contact op met de verkeersleiding en liet de piloot niet binnen in de cockpit – denk ik dat er alternatieve scenario's kunnen worden verzonnen die niet uitgaan van een opzettelijke daad.

Merk op: ik beweer geenszins dat Andreas Lubitz onschuldig is. Ik wil er enkel op wijzen dat de schuldvraag volgens mij niet kan worden beantwoord met behulp van het handjevol feiten dat werd gegeven. Misschien beschikken de autoriteiten over meer informatie, goed mogelijk. Maar als dat zo is, zwijgen ze erover in alle talen. Men is steeds onschuldig tot het tegendeel wordt bewezen en op dit moment ben ik gewoonweg niet zeker dat aan deze bewijslast is voldaan. En tot dat wel zo is, zie ik niet in wat de meerwaarde kan zijn, voor de nabestaanden van de slachtoffers en van Lubitz zelf, van het publiekelijk verklaren dat de schuldvraag niet langer open is.

Maar naast de verklaringen van de Franse autoriteiten vlak na de crash, is er nog een tweede manier waarop de copiloot van vlucht 4U9525 schuldig wordt verklaard. Andreas Lubitz was ziek. Speurwerk zou aan het licht hebben gebracht dat hij zes jaar geleden in behandeling was voor chronische depressie. Iets waar hij blijkbaar niet over praatte. En ook dat maakt hem schuldig. Hij was ziek. Psychisch ziek. En erger: hij heeft zijn ziekte verzwegen.

Wat me bij mijn tweede bedenking brengt en dit is waar het wat persoonlijker wordt. Ziet u, ook ik ben ziek. Ziek op dezelfde manier als Andreas Lubitz. En nee, ik verzwijg het niet, al is het nu ook niet meteen mijn favoriete gespreksonderwerp. Maar we kunnen het er nu wel even over hebben, want ik denk dat het belangrijk is. Het is nu zeven jaar geleden sinds ik voor het eerst de praktijk van een psychiater binnenstapte. Het is echter minstens twintig jaar geleden sinds ik voor het eerst in een zware depressieve episode terechtkwam en ik heb er sindsdien veel gekend. De reden waarom het dertien jaar geduurd heeft voor ik hulp heb gezocht, is het feit dat ik er eigenlijk gewoon niet over wou praten. Ik verzweeg mijn ziekte.

Ik verzweeg mijn ziekte vooral omdat onze maatschappij verdomd raar reageert op alle afwijkingen die met de psyché te maken hebben. Een voorbeeld? Wel, waarom niet Andreas Lubitz en vlucht 4U9525? Waarom niet het feit dat een voorgeschiedenis van depressie door onze media zonder aarzeling wordt neergezet als een logisch sluitende verklaring voor het feit dat iemand een vliegtuig met 150 mensen aan boord opzettelijk doet neerstorten? "Depressief" en "gek" zijn duidelijk nog steeds min of meer synoniemen zijn van elkaar.

Nochtans kan ik met de hand op het hart zeggen: een zware depressieve episode is loodzwaar en gruwelijk uitputtend en ik wens het mijn ergste vijand niet toe, maar het maakt je niet "gek". Zeker niet "gek" genoeg om 150 mensen met je mee te nemen in de dood. Als het zo is dat Andreas Lubitz opzettelijk een vliegtuig liet crashen – en nogmaals: ik ontken absoluut niet dat dit mogelijk is – dan was er duidelijk veel meer met hem aan de hand dan enkel een voorgeschiedenis van depressie. Het feit dat dit nog steeds niet voor iedereen vanzelfsprekend is, verklaart waarom mensen die kampen met dergelijke psychische aandoeningen vaak liever zwijgen. Je zou gek moeten zijn om het niet te doen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

8 reacties

  • door JohanGroenroot op vrijdag 27 maart 2015

    Door het beroep dat mensen uitoefenen is het soms onmogelijk om persoonlijke problemen ter sprake te brengen op gevaar van ontslag. Voor piloten ligt de lat veel hoger dan voor de meeste mensen. Zeker bij fleximaatschappijen waar mensen in precaire statuten met een vingerknip kunnen vervangen worden. Piloten van lowcostvliegmaatschappijen zijn hier geen uitzondering. De tijd dat piloot een goed betaald, stabiel en gewaardeerd beroep was is al voorbij. Door steeds verder voortschrijdende automatisering zal het beroep zelfs volledig verdwijnen.

    Over de relatie van de piloot met zijn werkgever en collega's wordt angstvallig gezwegen. Hij 'functioneerde' kregen we te horen zoals een verlengstuk van een machine hoort te functioneren,...tot de fatale crash. Feit is wel dat er 150 mensen mee de dood in werden genomen.

  • door QuaJonge op zaterdag 28 maart 2015

    een blog naar m'n hart.. chapeau!

  • door Stef Hublou op zaterdag 28 maart 2015

    Moedig en openhartig opiniestuk met getuigenis. En wat u zegt over depressie is zo erg waar. Veel mensen die het zelf nog niet meemaakten, een niet zo groot en niet zo klein deel van de bevolking dat in elk geval elke dag verder verkleint, nemen er blijkbaar nog steeds zeer ongenuanceerd afstand van. Bij rampen lijkt het dat het denken van de mens de vele emotionele energie zo snel mogelijk kwijt wil en moet, als een bliksemafleider hecht zich dat blijkbaar bij velen aan een enkel begrip, zoals in dit geval "depressie". Hoe onnozel, hoe simpel, hoe ondoordacht, hoe goedkoop, hoe futiel. Onverstaanbaar eigenlijk, als we in rekening brengen dat depressie slechts een van de vele aandoeningen van de geest is die vandaag zondermeer een meerderheid van de bevolking parten speelt. Sociale angsten, verslavingen, eenzaamheid, slapeloosheid, depressie, bipolaire stoornis, burn out, borderline... Hoe is het mogelijk dat velen nog zo fel wegkijken? Zo veel struisvogelpolitiek? - De enige goede aanpak is nochtans de grote ongemakkelijke waarheid met open vizier recht aankijken. En stilaan stap voor stap aan grondige remedies werken. Zoals wij die suggereren in onze blogbijdrage: http://community.dewereldmorgen.be/blog/stefaanhublou/2015/03/26/wat-als-het-om-een-wanhoopsdaad-van-de-piloot-gaat-in-de-alpen

  • door Mezelf op zaterdag 28 maart 2015

    "Laten we beginnen met Andreas Lubitz, de copiloot van vlucht 4U9525 en de oorzaak van de dood van 150 mensen, de jongeman die met opzet een vliegtuig liet neerstorten. De schuldige". Excuseer. Wat hier staat is nog niet helemaal zeker. De auteur - met een inderdaad erg moedige getuigenis over zijn situatie - stelt hier iets dat nog helemaal niet 100 % zeker is ; het is overigens zelfs reeds gesteld dat hij niet behandeld werd wegens een depressie...

  • door Maurice de Liberaal op maandag 30 maart 2015

    Op 9 april 2011 ging de psychiatrische patient Tristan van der Vlis naar een winkelcentrum in Alphen aan de Rijn met een automatisch aanvalsgeweer. Hij schoot daar willekeurig 6 mensen dood en verwondde er 17. Daarna pleegde hij zelfmoord. Dit voorval lijkt sterk op de actie van deze piloot en toont aan dat mensen met psychiatrische problemen een bedreiging vormen voor de maatschappij.

    • door Thomasvho op maandag 30 maart 2015

      Beste Maurice,

      Ons verkeer jaagt dagelijks verschillende mensen de dood in, de manier waarop we met ons milieu omgaan bezorgt ons kankers en andere ziekten en de manier waarop we met elkaar omgaan lijkt ook al behoorlijk moordend (kijk maar naar de zelfmoordcijfers).

      Dit lijken mij grotere gevaren voor de maatschappij dan iemand die ziek is. Zieken moeten we helpen, moeten we kunnen laten voelen dat ze zich niet hoeven te schamen voor hun ziekte. Maar zeker niet verder stigmatiseren uit onwetenheid en loze angst.

      • door Maurice de Liberaal op maandag 30 maart 2015

        Niemand gaat aan het verkeer deelnemen met de intentie om te doden. Psychiatrische patienten als van der Vlis, de German wings piloot en Anders Breivik wel. Dus dit vergelijk gaat niet op. Dit is geen stigmatisering.

    • door Frederic Kusseler op dinsdag 31 maart 2015

      Zonder in te gaan op de inhoud van uw reactie - ik denk dat mijn stuk dat voldoende doet en dat u mijn conclusie voldoende bewijst - wil ik u wijzen op het feit dat, indien u mensen persoonlijk wil aanvallen (per slot van rekening heeft u mij en vele anderen net een gevaar voor de maatschappij genoemd), het u zou sieren dit te doen in uw eigen naam en niet via een pseudoniem. Zie het als een kwestie van elementaire beleefdheid. En als u zich, om welke reden ook, toch liever wenst te verbergen achter een alias, zijn er ongetwijfeld betere omschrijvingen te vinden voor iemand met uw overtuigingen dan "de Liberaal", nota bene een ideologie die meer dan alle andere heeft bijgedragen tot het behandelen van psychische klachten vanuit een gevoel van empathie, eerder dan via repressie.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties