Goed bestuur naar Zweeds voorbeeld

‘Doit-on imiter les Suédois?’ Moeten we ons spiegelen aan de Zweden? Die intrigerende vraag kwam enkele dagen geleden uitvoerig aan bod op de Franse tv-zender France 2. En dat op een redelijk diepgravende manier waar je bij onze Vlaamse tv-zenders met hun realityshows en andere nonsens alleen maar kan van dromen.

Aan het begin van de jaren 1990 ging Zweden gebukt onder een zware schuldenlast. Nu is het één van de Europese landen met de gezondste staatsfinanciën, constateerden de reporters van France 2. De Zweedse economie presteert behoorlijk sterk. En de Zweden scoren uitmuntend op het vlak van levensgeluk, gezondheid, concurrentiekracht, economische aantrekkelijkheid en het onthaal van nieuwkomers (immigranten).

Zweden lijkt te hebben ontdekt hoe je ‘goed bestuur’ moet realiseren. Misschien wel een voorbeeld om na te volgen voor Frankrijk en … België? Bij ons wordt de term goed bestuur te pas en te onpas gebruikt (of misbruikt), zoals bekend. Politici hebben er de mond van vol. Maar in de praktijk zien we er niet al te veel van.

Eén van de ‘Zweedse reportages’ op France 2 ging de ether in onder de titel ‘Un état modeste et transparant’. ‘Een moderne en transparante staat dus’. Wat volgde, was behoorlijk fascinerend voor de doorsnee Belg.

Zweedse ministers hebben kabinetten die veel kleiner zijn dan wat onze bewindslieden gewend zijn. Ze moeten het stellen met een beperkte staf en met veel minder luxe dan de (vele) ministers in België. Soms zijn de meubelen op hun kantoor zelfs tweedehands.

De onkostennota’s van de Zweedse ministers zijn voor iedere burger vrij toegankelijk. Journalisten pluizen ze geregeld uit om te checken of er geen minister is die over de schreef gaat. Als dat gebeurt, riskeert een Zweeds minister ontslag. Zoals in de praktijk al bleek.

Lunchen doen de ministers in Zweden vaak in een gemeenschappelijk restaurant, zeg maar een comfortabel uitgeruste cafetaria mét zelfbediening. De lunch moeten de ministers zelf betalen, behalve dan wanneer ze gasten meebrengen voor een werklunch.

Bij buitenlandse reizen is vliegen in ‘economy’ de regel, tenzij wanneer de verplaatsing te lang duurt. En ook hotelkamers mogen niet overdreven duur zijn.

Een dienstauto kregen de Zweedse bewindslieden pas nadat enkele prominente politici, onder wie premier Olof Palme, vermoord waren op straat. Die auto horen ze alleen voor beroepsverplaatsingen te gebruiken. Net zoals ze een gsm krijgen die alleen voor hun werk dient.

Het lijken allemaal akkefietjes en kleinigheden. Maar toch. Tel al die regeltjes bij elkaar op en je hebt een mooie – tastbare – fond voor iets wat goed (of beter) bestuur moet opleveren. 

Waren onze talloze federale en regionale ministers en staatssecretarissen ook maar zo zuinig en begaan met het geld van de belastingbetalers. Het zou een hele verademing zijn.