Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

Reactie op de reactie van Schauvliege

dinsdag 2 december 2014
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Mevrouw Schauvliege blijkt het nog steeds niet begrepen te hebben. In een reactie op de beschuldigingen van de BVs van 'Klimaatzaak' tegen de staat, gepubliceerd op de site van De Morgen op 02/12/2014, zegt zij:

“'De staat' is geen anoniem kantoor ergens in een Brussels torengebouw, maar de optelsom van ons collectieve gedrag. Geen populaire boodschap, maar wel een broodnodige.”

Waar komt dit geloof toch vandaan dat individueel gedrag iets kan veranderen? En hoe komt het dat men hier zo hardnekkig in blijft geloven, in weerwil van alle bewijzen? Als individueel gedrag, zonder incentivering vanwege de overheid ook maar enig effect had, hadden we hier al lang iets van moeten merken.

Ik neem twee andere voorbeelden om aan te tonen hoe absurd deze redenering eigenlijk is: overbevissing en het illegaal downloaden van muziek.

  1. Overbevissing. Als meerdere vissers in dezelfde zee vissen proberen ze allemaal zoveel mogelijk vis te vangen, maar als er te veel gevangen wordt kan de vis zich niet meer vermeerderen en hebben ze morgen geen job meer. Het helpt niet als je als individuele visser besluit om enkel nog een beperkte hoeveelheid vis te vangen, want de andere vissers zullen wel met jouw vangst gaan lopen, en morgen zit je evengoed zonder job.
  2. Illegaal downloaden van muziek. Als iedereen legaal muziek koopt zijn er genoeg middelen voor de muziekindustrie, en blijft goede muziek beschikbaar.Als iedereen muziek illegaal downloadt, kunnen vele artiesten niet meer overleven en blijft er enkel nog eenheidsworst over. Als jij muziek legaal koopt terwijl al je vrienden muziek illegaal downloaden lachen ze je uit. Bovendien zal jij in je eentje de muziekindustrie echt niet kunnen redden.

In feite zijn dit twee voorbeelden van het prisoner’s dilemma 

Sinds de tijd van Adam Smith gelooft men dat egoïstisch gedrag, het nastreven van je eigenbelang, feitelijk positief is voor de samenleving. Bovenstaande voorbeelden zijn gevallen waarbij het precies andersom is: als iedereen zijn eigenbelang nastreeft, is dit juist nadelig voor iedereen.

Het prisoner’s dilemma doet zich vaak voor als publieke belangen botsen met privébelangen. En hoe wordt dit doorgaans opgelost? Door overheidsingrijpen. De overheid, als verdediger van de publieke belangen moet het prisoner’s dilemma ontmijnen. Hoe doet ze dat? Door asociaal gedrag te bestraffen en sociaal verantwoord gedrag aan te moedigen. Zodat mensen, als ze volgens hun eigenbelang handelen, toch voor het sociaal verantwoorde gedrag kiezen. Om overbevissing tegen te gaan worden quota opgelegd, met boetes als de quota overschreden worden. Om illegaal downloaden tegen te gaan wordt er gedreigd met strenge straffen (natuurlijk moet de pakkans groot genoeg zijn om effectief te zijn).

Enkel in het geval van de klimaatverandering wordt alles vreemd genoeg aan ons individuele geweten overgelaten.

Betreffende klimaatverandering staat er echter wel wat meer op het spel dan een leeggeviste zee of een muziekindustrie die klappen krijgt. Het gaat over miljarden euros enerzijds, en de toekomst van onze planeet anderzijds. Geloven dat – alle – mensen vanuit de goedheid van hun hart vanzelf de juiste beslissingen zullen nemen is grenzeloos naïef. Ik zou zelfs zeggen: misdadig naïef.

Eigenaars en aandeelhouders van fossiele brandstofbedrijven worden geplaatst voor het prisoner’s dilemma: ze weten dat hun handelswijze de planeet om zeep helpt. Maar hun redenering is “als ik het niet doe, doet een ander het”. Als eigenaar van een oliebedrijf kan je maar beter proberen zoveel mogelijk geld te verdienen. Dan kan je de ramp – die je zelf veroorzaakt hebt – comfortabeler overleven. Vanuit hun standpunt hebben ze zelfs gelijk.

Wil ik hiermee zeggen dat individuele burgers helemaal geen verantwoordelijkheid meer moeten nemen? Dat we alles maar op de staat moeten afschuiven? Nee, als individuele burgers moet je eisen, van je lokale overheid, van de nationale overheid, van de internationale overheden en instellingen, dat ze het prisoner’s dilemma ontmijnen. Dat betekent dat het bovenhalen van olie en steenkool altijd maar duurder moet worden, tot op een punt dat het te duur wordt voor de fossiele brandstofbedrijven. Dit kan door een langzaam oplopende koolstoftaks. Uiteindelijk zullen de fossiele brandstofbedrijven uit eigenbelang de maatschappelijk verantwoorde keuze maken en hun investeringen in nieuwe bronnen stopzetten. Tegelijk moet een stabiel investeringsklimaat gecreëerd worden voor hernieuwbare energie. Als je daarnaast nog wat wil doen aan je individuele energieverbruik is dat oké, maar het druk zetten op de overheid is het meest cruciaal. En wat dat betreft doen de BVs van ‘Klimaatzaak’ precies wat nodig is.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

  • door Bart op dinsdag 2 december 2014

    Zeer mooie analyse! Tragedy of the commons en prisoners' dilemma had ik zo nog niet verbonden gezien.

    Mijn eerste reactie op haar reactie was ook dat Schauvliege doet alsof de handelsruimte van een burger en de overheid gelijk zijn, terwijl dat uiteraard niet het geval is. Ze legt daarmee alle verantwoordelijkheid bij het individu, en ontslaat de gekozen emanaties van de volkswil van hun verantwoordelijkheid.

    Het is Thatcher's "there is no society" in een nieuw kleedje.

  • door Ronald Van Beneden op dinsdag 2 december 2014

    hoe absurd kan je het maken. Klimaatopwarming en de mens opzadelen met een schuldgevoel. Denk je dat het niet mogelijk is groen en zuinig te leven zonder energie tekort.Jawel maar stel je eens voor dat we in deze maatschappij geen olie zou verbruikt worden. Olie wordt betaald in dollars. Stel je voor dat je zegt ik heb geen olie meer nodig. Het ganse monetaire systeem zou in mekaar storten en men zou maatschappelijk tot de bedelstaf veroordeeld worden. Omdat we deze omschakeling niet willen meemaken op deze manier blijven we dapper fosiele brandstoffen verbruiken zelfs als er alternatieven zijn. Neem nu de zeestromingen ,ze vallen nooit stil dus als je schroeven plaats in deze stromingen heeft men continu eenzelfde hoeveelheid stroom dag en nacht. verder zijn ze ongevoelig voor stormen enwindstilte en ze vervuilen het uitzicht niet. Men bouwt liever windmolens want dan is de levering van electriciteit variabel en moeten er ook andere centrales gebouwd worden. Dit is maar één van de vele mogelijkheden die zeker al 50jaar bekent zijn dus stop met zeveren en kijk naar de economische belangengroepen die jou geen enkele vrijheid gunnen maar jou gebonden willen houden zelfs door jou een schuldgevoel aan te praten. Als het op hun rijke achterban aankomt zeggen ze toch het staat niet in het regeerakkoord(lees laat de rijken verder vieren het zal hun tijd wel duren).

  • door J Joseph op woensdag 3 december 2014

    De klimaatinspanning is geen en/en-verhaal, geen of/of-verhaal. Het is een noch/noch-verhaal. Zowel de onwillige staat als de gemiddelde, doofstomme burger hebben bakken boter op het hoofd.

    De verontwaardiging hieromtrent is stilaan zo voorbijgestreefd als het hele ‘climate denial’-discours.

    Geen misplaatst reformistisch geloof in autoriteit kan ons nog vrijpleiten. Geen naïef vooruitgangsoptimisme.

    Ik rij uitsluitend met de fiets, heb nog nooit het vliegtuig genomen, verlaat het land slechts om de drie jaar, eet 1 keer vlees of vis om de twee weken, koop nooit nieuwe kleren, heb een (echt) groen stroomcontract en verwarm mijn bescheiden geïsoleerde woning met gas. Ik ben een vleesgeworden karikatuur. Toch bedraagt mijn ecologische voetafdruk nog steeds 1,4 hectare, zo’n anderhalve keer de ecologische draagkracht.

    Wij leven allen – links en rechts – als consumentistische zonnekoningen vóór de zondvloed. Ik ken zelfs veganistische anarchisten die hun camionette of vliegtuigreizen beschouwen als een kostbaar stuk vrijheid waar ze recht op hebben.

    Schuld is een lelijk ding, maar je hebt er beter last van voor het te laat is.

    Off topic: niets zo milieuvriendelijk als illegaal downloaden.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties