Steun jij DeWereldMorgen.be al?

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis voor iedereen.
Dat is enkel mogelijk door de steun van onze lezers.
Wij hebben jouw steun hard nodig!

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

Boycot van Israël is urgenter dan destijds van Zuid-Afrika, zegt anti-apartheid-veteraan

donderdag 9 april 2015
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Farid Esack bestempelt het oproepen tot een boycot van Israël als progessief. (Meraj Chhaya/Flickr)

Farid Esack is professor Islamitische studies aan de Universiteit van Johannesburg. Zijn spreekbeurten over de parallellen tussen de Israëlische en de Zuid-Afrikaanse apartheid riepen heftige protesten op van de zionistische lobby in Frankrijk met als gevolg dat hij niet mocht spreken in Parijs en Toulouse.

Anti-racisme-veteraan Esack heeft zich ook sterk gemaakt voor de rechten van vrouwen en mensen met aids. Nelson Mandela benoemde hem tot Commissaris voor Gendergelijkheid. Momenteel is hij voorzitter van BDS Zuid-Afrika, een groep die de Palestijnse oproep voor boycot, desinvestering en sancties tegen Israël ondersteunt.

Ik sprak met Esack over zijn spreekbeurten in Frankrijk.

Adri Nieuwhof: Je ging naar Frankrijk om spreekbeurten te geven en een aantal keren werd dit je verboden. Kun je ons vertellen wat er is gebeurd?

Farid Esack: "Alle zeven universiteiten waar ik zou spreken zijn zwaar onder druk gezet. Alleen de Sorbonne Universiteit in Parijs legde mij een spreekverbod op. Deze universiteit voerde aan dat zij dit om technische redenen deden, omdat de formulieren voor het aanvragen van een ruimte onjuist waren ingevuld. De studenten probeerden een week lang met de universiteit te onderhandelen om de fout te herstellen, maar de universiteit weigerde dit.

Ik denk dat de Sorbonne het onjuist invullen van het formulier als voorwendsel gebruikte. De studenten betoogden dat de studentenvakbond deze formulieren al sinds jaren zo invulden; de universiteit heeft hen in het verleden nooit op enige gemaakte fout gewezen. De enige plausibele verklaring die wij konden bedenken was dat de druk van de Unie van Joodse Studenten in Frankrijk achter mijn verbanning zat.

De burgemeester van Toulouse heeft mij ook een spreekverbod opgelegd voor een openbare bijeenkomt in een lokale gemeentelijke zaal in Toulouse op basis van dezelfde claims die in de brieven aan universiteiten waren gebruikt. Deze kwamen er op neer dat ik anti-semitisch ben en dat ik, als voorzitter van BDS Zuid-Afrika, steun heb gegeven aan of heb aangezet tot gewelddadige protestacties in Zuid-Afrika."

Wat er na het verbod gebeurd?

FE: "Het bleek dat de Sorbonne stilzwijgend met de politie was overeengekomen dat ik buiten het hek bij de hoofdingang van de universiteit zou mogen spreken. Er stonden ongeveer twintig veiligheidsmensen voor mij die de toegang blokkeerden. Ik had activisten links van mij en activisten rechts van mij. Maar het was heel apart dat de plaatsvervangend Rector-Magnificus van de universiteit mij verwelkomde en betreurde dat de universiteit mijn openbare lezing had moeten verbieden. Hij bleef gedurende mijn lezing en bedankte me na afloop.

In Toulouse hebben we ons ook tegen het verbod verzet. Ik sprak buiten, voor de zaal."

Pro-Israël en zionististische groepen vallen de BDS-beweging en haar activisten regelmatig aan. Dit keer was jij het doelwit. Hoe beoordeel jij zulke aanvallen?

"Ze hebben een enorme tactische blunder begaan door mij aan te vallen omdat BDS zeer betrokken is bij het verzet tegen alle vormen van racisme, inclusief anti-semitisme. Maar in dit bijzondere geval hadden ze te doen met iemand die zich zeer consequent had uitgesproken tegen anti-semitisme. De afgelopen 25 jaar heb ik over het anti-semitismevraagstuk gesproken, in het algemeen, maar ook in het bijzonder in de moslimgemeenschap. Daarom schoten zoveel collega's mij te hulp.

Voor het gemak plaatst de pro-Israëllobby het BDS-verhaal in de geschiedenis van Europees antisemitisme, waar de nazi's voor het eerst met een oproep kwamen om joden te boycotten. Maar zij doet dit op een zeer berekenende, strategische en manipulatieve manier.

Diezelfde zionisten bijvoorbeeld, zowel in Europa maar in het bijzonder in Israël, zouden maar al te graag oproepen tot sancties tegen Iran. Dan zeggen zij geen woord over de schade die het veroorzaakt voor het Iraanse volk. Alleen als het om joden gaat wordt het verhaal van het anti-semitisme van de nazi's erbij gehaald.

Dezelfde Europeanen die ons beschuldigen en zich op de redenering van het anti-semitisme van de nazi's beroepen, deze zelfde Europeanen zullen graag santies opleggen aan Rusland vanwege de vermeende Russische manoeuvres in Oekraïene. Dezelfde landen zijn unaniem voor het instellen van sancties tegen bijvoorbeeld Noord-Korea en Zimbabwe. Dezelfde Verenigde Staten die het argument van anti-semitisme gebruiken hebben vijtig jaar lang sancties opgelegd aan Cuba.

Dus er niets principieels aan hun argument. Het is gewoon een sluw, technisch instrument van de kant van de zionistische lobby om een beroep te doen op het schuldgevoel van de Europeanen en andere westerlingen voor een misdrijf dat is gepleegd door Europeanen tegen andere Europeanen. Dit heeft niets te maken met de Palestijnen.

Ons boycotverhaal, dat weten zij heel goed, valt in een linkse traditie, in een progressieve traditie. Het varieert van bijvoorbeeld, op een liberaal niveau, van het kiezen voor producten met een fair-trade label, waarbij je kiest voor het kopen van producten waar een maximaal bedrag van de winst naar de boeren gaat. Door voor fair trade te kiezen, boycot je een ander product waarvan de winst maximaal is voor de tussenhandel, kapitalistische uitbuiters en zakenlieden aan het eind van de voedselketen.

Of wanneer een vegetariër besluit geen vlees te eten, om vlees te boycotten, heeft de vegetariër niets tegen de boer. De vegetariër maakt een ethische keuze om niet mee te doen aan de wreedheden die dieren worden aangedaan. De vegetariër is een boycot-, desinvestering- en sancties-activist rond de wreedheid die dieren wordt aangedaan.

Dus de BDS-beweging is in een progressieve, humanistisch, links debat gepositioneerd. Het heeft niets te maken met het nazi-debat. De pro-Israël lobby weet dit verdomd goed. Het is gewoon een kwestie van opportunisme en het spelen van de schuldkaart bij Europa en de Verenigde Staten."

Hoe beoordeel je de rol van de BDS-beweging tegen Israël in vergelijking met het BDS-activisme tegen het apartheidsregime in Zuid-Afrika?

FE: "De Zuid-Afrikaanse strijd werd pas sexy in de laatste vijf jaar voor het einde van apartheid. En Mandela werd pas sexy toen hij vrij kwamen en de verzoener werd. Maar BDS was er al 25 jaar daarvoor. Dit jaar vieren we tien jaar BDS tegen Israël. Het is veel verder ontwikkeld, heeft veel meer overwinningen behaald dan wat de anti-apartheidsbeweging had bereikt toen die tien jaar oud was.

Een ander verschil is dat Zuid-Afrika nooit de import van alle witte rassen uit de wereld naar Zuid-Afrika als project had. BDS heeft nu te maken met een beweging die de invoer van andere kolonisten uit andere delen van de wereld als haar voornaamste project heeft. In Zuid-Afrika hadden we te maken met een gevestigd kolonialisme. In het geval van Israël heb je te maken met een kolonialisme dat maar doorgaat, dat elke dag weer meer wordt verankerd. De aard van de vijand wordt steeds erger; de omvang van zijn wreedheid en zijn vastberadenheid nemen elke dag toe.

Als BDS-beweging worden we met uitdagingen geconfronteeerd. Anders dan in Zuid-Afrika, waar we te maken hadden met een duidelijk gefocuste bevrijdingsbeweging, zijn de krachten voor bevrijding in Palestina meer opgedeeld. Je hebt er het equivalent van de Zuid-Afrikaanse thuislandregeringen die nog net doen alsof zij bevrijdingsbewegingen zijn, terwijl zij zich al verkocht hebben. Dan heb je zeer grote bevrijdingsbewegingen, het gehele maatschappelijke middenveld en in theorie de politieke partijen die tot BDS hebben opgeroepen.

Na de Arabische lente is de solidariteit van de frontlijnstaten met de Palestijnen volledig ingestort. In Zuid-Afrika konden wij op steun rekenen – in verschillende gradaties – van alle omliggende landen behalve Malawi. Palestina wordt omringd door collaborerende regimes die zich verkocht hebben aan het Westen. Niet alleen kunnen we van hen geen steun verwachten, integendeel, in sommige gevallen, bijvoorbeeld Egypte en Saoedi-Arabië, zijn ze in feite toegetreden tot de kampen van de vijand en werken zij actief samen met de Israëlische staat aan de vernieting van de verzetsbeweging.

Dit maakt de urgentie en de noodzaak van een BDS-beweging veel belangrijker dan het in het geval van apartheid Zuid-Afrika was.

Vanwege de BDS-successen heeft de Israeli lobby hun acties opgeschroefd. Met elke overwinning die we hebben bereikt, creëren we meer werk voor onszelf. Het is nu de uitdaging om de brede steun die we in de meeste landen hebben, kunnen omzetten in een uitbreiding van het aantal activisten die willen meehelpen aan de grotere taak en grotere urgentie die voor ons ligt."

Dit artikel verscheen eerder op The Electronic Intifada

reageer

6 reacties

  • door zapatito op donderdag 9 april 2015

    geen enkel land in het MO (en bij uitbreiding Noord-Afrika) heeft zo veel respect voor de rechten van de mens als ... goed geraden Israël, een baken van licht in een wereld van religieuze waanzin, bloed, wraak, geweld, haat tegen andersdenkenden en -zijnden, massamoord, genocide, verderf en totale vernietiging. Iets van de splinter en de balk. Het land voert uiteraard een beleid dat erg omstreden is op heel wat gebieden, maar vergeet niet dat men dit mag uitspreken. Probeer maar eens kritiek uit te oefenen op het beleid in de buurlanden, a challenge ... Overigens kan geen enkel, ik herhaal, geen enkel (op Tunesië na) ander land aanspraak maken op het label van democratie of iets wat er in de verste verte op lijkt.

    • door speedmaster op vrijdag 10 april 2015

      beste zapatito, met "de rechten van de mens" bedoelt u in dit geval waarschijnlijk: "de rechten van de israeliet"?

    • door Didier op vrijdag 10 april 2015

      Opnieuw dat fabeltje van de ‘enigste democratie in het Midden-Oosten’. Men vraagt zich dan af waarmee die democratie zich bezighoudt.

      Met het bepalen van nieuwe quota voor illegale nederzettingen in illegaal bezet gebied? Met het organiseren van fysieke liquidaties van wie zich niet onderwerpt? Met het bedenken van aan welke nieuwe dagelijkse vernederingen men de niet-joodse bevolking zal onderwerpen? Met het plannen van de volgende militaire moordcampagne? Met het ontvoeren van parlementsleden die die misdaden voor het internationaal strafhof willen brengen? Moeten we - in een poging toch iets positiefs te vinden - het feit dat men na drie maanden heeft beslist gedeeltelijk te stoppen met het achterhouden van Palestijns belastinggeld als een 'democratische daad' van barmhartigheid beschouwen?

      Jij kan je propaganda zoveel herhalen als je wilt, de realiteit blijft wat ze is: Israël is een apartheid- en terreurstaat gebaseerd op de meest extremistische ideologie die deze planeet kent. Het heeft, rechtstreeks of onrechtstreeks, een verderfelijke impact gehad op het gehele Midden-Oosten en ver daarbuiten, en dat sinds de dag dat het is opgericht op gestolen land.

      • door speedmaster op vrijdag 10 april 2015

        inderdaad didier, en dat land stelen gaat maar door en door en door.

    • door HELENE PASSTOORS op vrijdag 10 april 2015

      @Zapatito (schoentje? voor wie de leest... enz?? Of gewoon troll?) Uw verhaal lijkt zo verduveld veel op de verhalen van het apartheidsregime indertijd dat ik bijna in een hoongelach uitbarstte. Jawel, de apartheid was ook een democratie!!! (alleen voor Blanken, aan het einde ook voor enkele anderen in verschillende onderparlementjes, ze verzonnen steeds iets nieuws om de kritiek proberen te in te dijken). Ze ware het laatste bolwerk van de Westerse - christelijke - 'beschaving'! Wb 'rechten' hadden ze ook allerlei fabeltjes. Volgens de wet had iedereen dus rechten - niet allemaal dezelfde natuurlijk, maar ook daar was verklaring en uitleg voor. (De Westerse regeringen gingen daar trouwens in mee, net als in het geval van Israël nu. Zonder achter die wetten te kijken.)

      Dit fantastische, ontwikkelde, beschaafde, godvrezende ZA vd apartheid was een lchtend baken in een zee van ondemocratische chaos in Afrika. Waar waren de Zwarten beter af dan in ZA? Zoals een Belgische pro-Israel man mij onlangs schreef: waar zijn de Arabieren beter af dan binnen Israël? Zelfde liedje. En wie tegen de apartheid waren, waren terroristen. Per definitie. Werd dus op geschoten, normaal toch?

  • door HELENE PASSTOORS op vrijdag 10 april 2015

    Zeer goed interview!! Farid Esack is een fantastische man, integer en onverstoorbaar al zoveel jaar, een heel leven in feite, actief tegen onrecht. Dit zou een artikel op DWM moeten zijn, niet alleen een blog. BDS is zeer belangrijk! Groet, hp

Lees alle reacties