about
Toon menu

Antwerpen bant straathoekwerk

De War on Drugs. Dat is hét paradepaardje van de Antwerpse burgemeester De Wever. Sinds zijn aantreden weerklinken ronkende verklaringen in de pers over meer razzia's en penalisering van gebruikers. Maar achter die War on Drugs gaat een andere, meer subtiele strijd schuil, namelijk de oorlog tegen een bepaald type hulpverlening. Daar kan de vzw Free Clinic van meespreken.
vrijdag 7 maart 2014

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Voor wie Free Clinic nog niet kent: het is een vzw die zich al 35 jaar inzet voor de meest kwetsbare groepen in Antwerpen en omgeving. Haar primaire doelstelling is om gezondheidszorg aan te bieden aan die mensen die vaak niet meer tot bij de reguliere gezondheidszorg geraken. De belangrijkste doelgroep zijn mensen die afhankelijk zijn van illegale middelen.

Via een resem aan diensten probeert Free Clinic gezondheidszorg voor mensen met een afhankelijkheidsproblematiek zo breed mogelijk in te kleuren. Er wordt niet enkel ingezet op medische begeleiding, maar evengoed op preventie, activering en straathoekwerk. Gezondheid zelf wordt hierbij breed opgevat: het gaat om fysisch, sociaal en mentaal welbevinden.

Om zijn diensten te optimaliseren en de door de jaren heen opgebouwde expertise samen te brengen, besloot Free Clinic om het activering- en gezondheidscentrum de Nomaad in de Lange Beeldekensstraat op te richten. Free Clinic hoopte om via dit centraal gelegen centrum meer aansluiting te vinden bij mensen met een verslavingsproblematiek.

Naakte ontslagen

Een centrum dat drugsgebruikers op laagdrempelige wijze benadert en zo in contact brengt met hulpverleners, wie kan daar tegen zijn? Wel, het Antwerps stadsbestuur blijkbaar. Eind februari maakte het stadsbestuur bekend dat ze zich kanten tegen de inplanting van de Nomaad in de Lange Beeldekensstraat.

Als klap op de vuurpijl meldde het stadsbestuur dat het afziet van een verdere ondersteuning van het straathoekwerk. Het jaarlijks budget van 200.000 euro voor straathoekwerk euro wordt vanaf 2015 niet langer toegekend. Een ramp voor Free Clinic.

Het betekent concreet dat het voltallige team van straathoekwerkers verdwijnt bij Free Clinic. Daarenboven moet het pand waar het gezondheids- en activeringscentrum De Nomaad zou komen in allerijl ontruimd worden.

Ideologische keuze (?)

De keuze om de middelen voor straathoekwerk in te trekken, lijkt vooral ideologisch gemotiveerd. In Gazet van Antwerpen verklaarde Philippe Beinaerts, woordvoerder van De Wever, dat straathoekwerk te passief en vrijblijvend is. Een 'aanklampende aanpak' is volgens Beinaerts veel effectiever. Wat precies onder dergelijke 'aanklampende aanpak' moet verstaan worden, vertelde Beinaerts er niet bij.

Maar het idee dat straathoekwerk te passief en vrijblijvend is, ligt wel volledig in de ideologische lijn van wat De Wever eerder verkondigde. In een interview met Humo, daterend uit september 2013, stelde De Wever bijvoorbeeld dat er 'een gespierdere vorm van curatie' moet komen in de drugshulpverlening. Hieronder verstaat De Wever dat de factor vrijwilligheid moet uitgebannen worden : “Dat is onze stok achter de deur: ofwel volg je een traject op maat voor jezelf, ofwel ga je naar de gevangenis.”

Slachtoffers

Nu lijkt de N-VA dus zijn ideologische lijn in praktijk om te zetten. Straathoekwerk wordt vervangen door politiewerk, vrijwilligheid wordt dwang. Naast de op straat gezette medewerkers van Free Clinic zelf, zijn echter vooral de druggebruikers hier het grootste slachtoffer van.

Tino Ruyters, algemeen directeur van Free Clinic beaamt: “Wij merken dat het stadsbestuur in de praktijk wil inzetten op een gespierde aanpak die repressie boven hulpverlening verkiest. Persoonlijk geloof ik daar niet in. Door de middelen voor straathoekwerk in te trekken, verliezen druggebruikers op het terrein een laagdrempelig aanspreekpunt. En dat is problematisch. Want de mensen die bereikt worden via het straathoekwerk hebben net nood aan een vorm van hulpverlening die niet nog eens extra voorwaarden of drempels creëert. Het straathoekwerk komt aan die belangrijke behoefte tegemoet.”

Ook voor de hulpverleners zelf is de afbouw van het straathoekwerk een slag in het gezicht, zo stelt Ruyters. “Een vorm van hulpverlening die gedurende vele jaren gestaag via ervaring werd opgebouwd verdwijnt nu. Dat is erg ontmoedigend. Zeker omdat we weten dat straathoekwerk werkt. Het beeld van het straathoekwerk als een passieve vorm van hulpverlening klopt helemaal niet. Ook straathoekwerk is 'aanklampend', als je het zo wil noemen, het zet mensen op weg richting hulpverlening. Alleen niet op een dwingende of repressieve manier.”

En nu?

Volgende week zit Free Clinic opnieuw samen met het stadsbestuur. De vzw hoopt dat er nog één en ander uit de brand kan worden gesleept. “Natuurlijk heerst er boosheid onder het personeel van Free Clinic”, zegt Ruyters. “Het schrappen van de middelen voor straathoekwerk en het weigeren van de inplanting van de Nomaad heeft ons diep ontgoocheld. Maar toch hopen we op een constructieve dialoog.”

“We willen dat er een alternatieve locatie kan gevonden worden voor de Nomaad. Daarnaast stellen we voor om als compensatie voor de ontslagen, middelen ter beschikking te stellen voor twee voltijdse equivalenten. We vinden het alvast positief dat het stadsbestuur wil blijven dialogeren. We hopen dat het resultaat zal opleveren.”

reacties

8 reacties

  • door MarQ op vrijdag 7 maart 2014

    Begintekst van Facebook groep "War on Drugs? Pak armoede en uitsluiting aan!" https://www.facebook.com/groups/warondrugs/

    "De War on Drugs gaat voorbij aan de sociaaleconomische voedingsbodem van drug-gebruik en -handel, drugshandel floreert dankzij de illegaliteit als nooit te voren, de kleine runners, dealers en gebruikers worden opgejaagd terwijl criminele drugsbaronnen buiten schot blijven, verslaafden geraken moeilijker aan hulp, alcohol (hard drug) wordt hypocriet aanvaard zelfs verheerlijkt... en waarom? om een goedgelovige conservatieve middenklasse een gevoel van veiligheid te geven..."

    Opinietekst oktober 2012 in De Morgen en De Wereld Morgen: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/10/08/antwerpen-war-drugs

  • door Wim Boone op vrijdag 7 maart 2014

    Opvallend in dit artikel hoe een term die in de hulpverlening werd geïntroduceerd opnieuw gekaapt wordt zonder te begrijpen wat de inhoud is. Even opvallend als de evolutie in het welzijnswerk die het noodzakelijk gemaakt heeft dat bepaalde hulpverlening het etiket 'aanklampend' heeft gekregen.

    Wat ik hiermee bedoel is dat het eigenlijk een evidentie zou moeten zijn dat hulpverleners hun kennis en expertise inzetten om mensen gepaste en effectieve hulp te bieden. Als de cliënt afhaakt is dat omdat de toegepaste methode niet werkt en moet de hulpverlener verder zoeken, andere technieken uitproberen, zijn netwerk inschakelen, ... Hulpverlening moet aanklampend zijn zonder bemoeizuchtig te worden en dat heeft te maken met een basishouding.

    Specialisering, professionalisering en vooral de introductie van het managementdenken heeft ervoor gezorgd dat die evidentie is weggevallen. In de drang om de eigen relevantie aan te tonen en omdat middelen daarvan afhankelijk gemaakt worden, is het vaak verleidelijk geworden om doelgroepen te zoeken die met in procedures omschreven acties effectief geholpen kunnen worden.

    Aanklampende hulpverlening wil dus enkel naast de gespecialiseerde hulp het gat dichten en bruggen slaan voor zij die niet in het profiel passen. Dat is wat straathoekwerk doet! Zorgen dat niemand aan zijn lot overgelaten wordt. Wie denkt dat een repressief beleid hetzelfde kan bereiken begrijpt niet wat aanklampende hulp is en zou deze term dan ook niet mogen misbruiken.

  • door Rudi Dierick op vrijdag 7 maart 2014

    Toch wel schandalig he, die van de N-VA denken dat ze, nu ze verkozen zijn, dat dat hen ook het recht geeft om andere beleidskeuzen te maken dan die van het vorige stadsbestuur ...

    • door yourt op zaterdag 8 maart 2014

      Rudi Dierick, een wake up call: ze zijn ook verkozen en mogen nu beslissen. Ik herinner mij uit mijn tijd bij het Justitiehuis, en van de periode dat ik in 2060 woonde één en ander over inplanting van een Free Clinic en de discussie over de locatie nabij de gebruikers alsook het aanzuigeffect. In alle eerlijkheid, daar mogen de voorstanders hier ook eens iets over zeggen. Puur repressie is geen oplossing, maar de zachte heelmeester... die laat zoals geweten soms ook stinkende wonden achter. Laten we hopen dat mits dialoog een goede middenweg gevonden wordt.

  • door Kris Slegers op maandag 10 maart 2014

    Ik werk in de forensische sector en ben van mening dat er net meer repressie nodig is. Het is taboe om uit te spreken, maar de zachte aanpak werkt niet, merk ik vanop de werkvloer. Gedwongen hulpverlening of vrijblijvende zaken als Free Clinic zijn m.i. verspilde energie, het geloof in de maakbare mens ten top. Ik ben blij dat het beleid eindelijk realistisch is en beseft dat niet "in elke mens een goede mens" zit. Wat mij betreft: de wet overtreden=gestraft worden.

    • door Lautje op vrijdag 14 maart 2014

      Beste,

      Ik heb er begrip voor dat u door uw job (die grotendeels uw referentiekader bepaalt) geen vertrouwen heeft in de "zachtere", empowerment-gerichte hulpverlening. Daarom lijkt het me belangrijk dat u er zich van bewust bent dat u in uw job te maken krijgt met de grootste extremen van het precariaat. Inderdaad, misschien vereisen sommigen van deze extrema wel een hardere hand. Maar wat dan met het leeuwendeel van dit precariaat die geen misdrijven pleegt en ineenkrimpen van schaamte en onmacht bij het horen van een betoog over individuele verantwoordelijkheid? Deze grote groep heeft enorm veel baat bij een zachte, empowerende hulpverlening. Meer zelfs, een andere aanpak duwt hen enkel nog verder de marginaliteit in...

      Daarnaast zou ik u graag wijzen op een tegenstrijdigheid in uw betoog: u zegt dat u niet in de maakbare mens gelooft, maar waar moeten die straffen volgens u dan toe leiden? Vertrekt dit straffen dan uit een blinde wraakzucht, een verbitterde "correctionele tik" voor het buiten de lijntjes treden zonder enig effect (aangezien de mens niet maakbaar is volgens u)? Dat lijkt me een mensbeeld dat in de 21e eeuw een beetje achterhaald is...

  • door Kris Slegers op zondag 16 maart 2014

    Beste, bedankt voor uw reactie. Waarschijnlijk is mijn mening inderdaad gekleurd door mijn werk. Wat echter het nut van de gevangenisstraf betreft: bescherming van de maatschappij. Criminelen die achter de tralies zitten, zijn fysiek tijdens die periode niet meer is staat slachtoffers te maken. Ze kunnen natuurlijk wel nog drugdeals regelen, mensen afpersen en oplichten, etc. Het klinkt hard, maar de jaren dat gevaarlijke mensen opgesloten zijn, zijn pure veiligheidswinst voor de burger.

    • door Koen Verhofstadt op woensdag 31 december 2014

      Ik denk dat je dit toch verkeerd ziet. Mensen zijn niet gemaakt om opgesloten te worden, en eigenlijk is het onvoorstelbaar dat wij vandaag nog steeds met dergelijke 19de eeuwse reacties op problematisch gedrag zitten. De "veiligheidswinst voor de burger" verdampt zeer snel wanneer je de tijdbommen die je zo creëert met een kartonnen doos weer op straat zet. Of is het de bedoeling om de sleutel weg te gooien? Terug naar de vergeetput? Een "samenleving" krijgt de "criminaliteit" die ze verdient (o.a. omdat op criminele wijze NIET wordt samen geleefd"...

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties