Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

Waarom hoge inflatie Venezuela?

Volgens Keane Bhatt en Gregory Wilpert vervormt de exclusieve aandacht van de media voor inflatie en voedseltekorten in Venezuela de werkelijke toestand. Ondanks deze problemen is Venezuela het meest gelijke land van Latijns-Amerika met een lage werkloosheid en afnemende armoede. De huidige rellen maskeren een machtsstrijd binnen de oppositie.
dinsdag 25 februari 2014

Inflatie en voedseltekorten

Het lijdt geen twijfel dat er ernstige economische problemen zijn in Venezuela. 56 procent inflatie is zeer hoog en de voedseltekorten ondervindt elke Venezolaan dagelijks. De regering van president Maduro heeft dat probleem onderschat en moet dat veel agressiever aanpakken, aldus Keane Bhatt van de North American Congress on Latin America (NACLA).

Die feiten moet echter genuanceerd en vervolledigd worden met andere factoren die even bepalend zijn voor de economie. Venezuela heeft slechts 6 procent werkloosheid. In 2013 is de armoede met 19 procent gedaald, met andere woorden, ondanks de inflatieproblemen blijft het gemiddelde gezinsinkomen stijgen. Dat is al tien jaar zo, met gemiddeld 2,7 procent jaarlijks. Bovendien was de inflatie voor 1999 - het jaar dat Hugo Chávez president werd - steeds hoger dan nu.

Volgens Gregory Wilpert, oprichter en hoofdredacteur van Venezuelanalysis, zijn er historische en politieke redenen waarom Venezuela reeds zo lang een hoge inflatie heeft. In 2013 was het 56 procent, in 2014 zal het waarschijnlijk iets dalen tot 40 procent, wat weliswaar nog altijd hoog is. Venezuela heeft problemen met de inflatie sinds de jaren 1980, gemiddeld was die toen 50 procent.

Onder Chávez was dat gemiddeld 22 procent, met uitzondering van het laatste jaar 2013 onder opvolger Maduro. Meer onrustwekkend is dat ondertussen het percentage van de voedseltekorten toeneemt. In december was dat 20 procent van de totale benodigde invoer, in januari is dit al gestegen tot 28 procent. 

De beperkingen van een petroleumeconomie

Venezuela leeft van een continue instroom van petrodollars, die de lonen en de prijzen opdrijft en de inflatie voortdurend aanwakkert. De regering probeert daar mee om te gaan op een onorthodoxe manier, weg van de geglobaliseerde markteconomie. Het gevolg is een enorme kapitaalvlucht door de economische elite, vooral na hun mislukte staatsgreep van 2002.

De regering heeft daar toen op gereageerd met strenge regels voor uitvoer van deviezen sinds 2003. Die werken in zekere mate wel maar daar wordt op gereageerd met een toename van de zwarte markt. Die was er al - zoals in elk Latijns-Amerikaans land - maar is sinds 2003 enorm toegenomen.

Het gevolg is dat producten (waaronder voedsel) worden ingevoerd aan de officiële wisselkoers en onmiddellijk terug het land worden uitgesmokkeld, bijvoorbeeld naar Colombia, waar ze aan drie, vier, vijf keer de officiële prijs worden doorverkocht. Het zijn uitsluitend mensen uit de middenklasse en de elite die toegang hebben tot die zwarte markt.

De regering van Maduro heeft daar veel te passief op gereageerd, vandaar de hogere inflatie van het voorbije jaar. Rafael Ramírez, voorzitter van de Venezolaanse openbare oliemaatschappij PDVSA, heeft daarom zopas beslist dat er terug ruimte komt voor een vrije wisselmarkt, naast die van de overheid. Dat gaat het probleem wat verzachten maar ten gronde niet echt oplossen, volgens Wilpert. Het fundamentele probleem blijft immers de exclusieve afhankelijkheid van de Venezolaanse economie van één sector, de petroleum. Daar geraakt de regering nog niet uit.

Meerdere maatregelen verzachten de inflatie

Een van de redenen waarom ondertussen de werkloosheid toch afneemt en het gemiddeld inkomen blijft stijgen is dat heel wat sectoren loonafspraken maken om de lonen te indexeren. Dat gebeurt in Venezuela niet automatisch. Ook het minimumloon is verbonden aan de inflatie. Mede daardoor ook blijft Venezuela het minst ongelijke land van Latijns-Amerika.

De voedseltekorten zijn bovendien relatief. De Venezolanen eten gemiddeld beter en gezonder dan ooit tevoren. Voor Chávez was het gemiddelde voedingsniveau 2000 calorieën per persoon per dag, nu is dat ongeveer 3000. Wat je hebt is dat er de ene week nergens melk te vinden is, de andere week vind je nergens meel of bepaalde groenten. Dat betekent echter niet dat je ondertussen verhongert.

Het lijdt echter geen twijfel dat deze toestand frustrerend werkt en de mensen op stang jaagt, zeker de lange wachtrijen. Uit die frustratie zijn de protestbewegingen van de voorbije weken ontstaan. Er moet echter een onderscheid worden gemaakt tussen de motieven voor de eerste betogingen en de motieven van de politieke oppositie eenmaal ze deze protestbewegingen heeft overgenomen.

Studenten namen het initiatief

Het initiatief kwam van meerdere studentenorganisaties die wilden protesteren tegen de economische problemen, maar ook tegen de grote onveiligheid. De studenten van de grote privé-universiteiten hebben echter snel de afspraken om enkel vreedzaam te betogen geschonden, waartegen de politie vervolgens zeer hardhandig is opgetreden. Oppositieleider Capriles distantieerde zich daar aanvankelijk van.

De studentenbeweging is - net als in de rest van Latijns-Amerika - in Venezuela strak verdeeld in een linker- en rechtervleugel. Die rechtervleugel bestaat hoofdzakelijk uit studenten van de privé-elite-universiteiten. Zij volgen Leopoldo López, concurrent voor de macht binnen de rechtse oppositie. Het gaat hier weliswaar over tienduizenden betogers, maar niet over massale volksmobilisaties.

Dit zijn goed georganiseerde groepen die systematisch belangrijke kruispunten blokkeren en ellenlange chaotische verkeersfiles veroorzaken. Bovendien grijpen deze protesten in de betere middenklassebuurten plaats. In de arme wijken van de steden zie je hen niet. Daar heeft Maduro nog altijd massale steun van de bevolking.

Interne machtsstrijd binnen de oppositie

De grootste concurrenten van Capriles voor het leiderschap van de rechtse oppositie, Leopoldo López en María Corina Machado, hebben onmiddellijk de kant gekozen van de meer gewelddadige betogers en maakten van de protesten wat ze nu zijn geworden: een eis tot afzetting van de huidige president.

Zij willen zich niet neerleggen bij de strategie om zich onder Capriles' leiderschap te concentreren op 2016, wanneer Maduro de helft van zijn mandaat heeft vervuld. Het is de bedoeling om dan een herverkiezingsreferendum te organiseren om hem te vervangen. Maduro werd immers met een zeer kleine marge verkozen. Zij verwijten Capriles vooral dat de strategie is mislukt om Maduro na zijn nipte verkiezing in 2013 verder te verzwakken bij de gemeentelijke en deelstaatverkiezingen van 8 december 2013. Maduro’s partij behaalde terug 56 procent van de stemmen, ondanks de hoge inflatie en de economische problemen.

Maduro kan, zoals hierboven al werd toegelicht, immers nog altijd bogen op economische groei, dalende werkloosheid en vermindering van de armoede. Omdat Capriles dus driemaal op rij verloren heeft in minder dan één jaar tijd (eerst tegen Chávez zelf, daarna tegen Maduro en vervolgens bij de gemeentelijke verkiezingen van december 2013) stellen López en Machado zijn leiderschap in vraag. 

Wat nu gebeurt is volgens Gregory Wilpert niet zozeer een poging tot staatsgreep maar een machtsgreep binnen de oppositie. Dat de oppositie daardoor verdeeld geraakt is voor López en Machado niet echt een probleem. Ze gaan er van uit dat dat tegen 2016 wel opgelost geraakt.

Een andere visie op de maatschappij

Wat je in de westerse massamedia leest, met hun exclusieve focus op de inflatie en andere negatieve punten, zonder rekening te houden met de globale context, is volgens Bhatt en Wilpert een eenzijdige, vervormde weergave van de werkelijkheid.  Die weergave negeert ook de historische context van Latijns-Amerika, dat één van de meest ongelijke continenten ter wereld is. 

Voor Chávez waren in Venezuela twee partijen aan de macht - het klassieke Latijns-Amerikaanse patroon - die elkaar wel bekampten om de macht maar maatschappelijk inwisselbare ideologieën hadden. Ondertussen was de reële macht over de grondstoffen, de rijkdom van het continent, in handen van een kleine economische elite. 

Sinds Chávez kent dit land een nieuw ontwikkelingsproces met vallen en opstaan dat radicaal ingaat tegen dat verleden.  De bevolking van heel wat andere landen heeft zich daar op geïnspireerd. De afname van de sociale ongelijkheid in de maatschappij schrikt de Venezolaanse elite en de middenklasse af. 

Paranoïde verklaringen versus concrete ervaringen

In 2006 bracht WikiLeaks interne memo’s van de Amerikaanse ambassade in Caracas uit waarin de ondermijningsstrategie tegen de verkozen president werd toegelicht. Die memo's lieten aan duidelijkheid niets te wensen over, economische blokkades, stoken van sociale onrust, het stond er allemaal in.

Dat de regering van Venezuela nu paranoïde reageert op de recente protesten, heeft met andere woorden een basis in de concrete ervaringen van het verleden. Het overdreven theatraal taalgebruik van president Maduro stemt overeen met de politieke cultuur van Latijns-Amerika. Wat dat laatste betreft zijn de leiders van oppositie en meerderheid aan elkaar gewaagd.

US Backing the Destabilization of Venezuela. Keane Bhatt, TheRealNews

Venezuela Protests Reveal Rivalry in Opposition Leadership. Gregory Wilpert, TheRealNews (1)

Why is inflation so high in Venezuela? Gregory Wilpert, TheRealNews (2)

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

6 reacties

  • door u0008355 op woensdag 12 maart 2014

    En ook nog een interessant artikel die een aantal staaltjes van corruptie onder Chavez blootlegt: http://www.cato.org/publications/commentary/corruption-democracy-venezuela Volgens de Centrale Bank van Venezuela zou er $22,500,000,000 dollar verdwenen zijn naar buitenlandse rekeningen - dat is ongeveer de helft van het kapitaal van Bill Gates, en van de helft hiervan weet men niet waar het juist gebleven is. Een deel ervan zou volgens een oud-bankdirecteur gebruikt zijn door Chavez om stemmen te kopen. Opnieuw een iets minder rooskleurig verhaal. Ik zou de eerste willen zijn om de successen van het Chavez regime te willen toejuichen, maar helaas, ... vele groeten, Tom

    • door Lode Vanoost op donderdag 13 maart 2014

      Wie venezuelanalysis een linkse vooringenomen bron vindt, moet zo eerlijk zijn om toe te geven dat het Cato Institute een rechts-reactionaire neoliberale denktank is die rechtse staatsgrepen in Latijns-Amerika en elders altijd heeft toegejuicht.

      • door u0008355 op donderdag 13 maart 2014

        Dat is zeker zo - mijn punt is alleen dat de huidige polarisatie het verkrijgen van accurate informatie heel moeilijk maakt, zelfs voor de mensen die ginder wonen (of ik zou zelfs zeggen: zeker voor hen), en dat je enkel maar een gebalanceerd beeld van de situatie kan krijgen als je zo veel mogelijk verschillende nieuwsbronnen probeert te lezen (hoewel dit moeilijk is omdat alles zo gepolitiseerd is tegenwoordig, en Venezuela is wat dit betreft 1 van de minst transparante landen in de wereld). Dit is ook wat de welkbekende musicus & links denker & politicus Ruben Blades aanraadde en hij geeft een mooi beeld van de situatie denk ik: http://www.havanatimes.org/?p=102019 en is ook verontrust over de huidige koers van Maduro. Of kijk ook eens naar de reactie op Maduro van de godfather van het socialisme van de 21ste eeuw zelf - : Prof. Heinz Dieterich, toch moeilijk een rechtse rakker te noemen: http://www.tercerainformacion.es/spip.php?article64683 Hij concludeert dat "La 5ta República ya es pasado." en zet zijn hoop in een aantal interviews nu in op een socialisme dat gebaseerd is op een "markt met een hart", in plaats van het dictatoriale socialisme a la Cuba & Maduro. Merk ook op dat er in Venezuela bijzonder weinig grote tegendemonstraties zijn ter ondersteuning van het huidige regime.Enkel wat van die gemotoriseerde bendes uit de barios. En mensen die bij staatsinstellingen en staatsbedrijven werken en van staatswege gedwongen werden om bij de herdenking van Chavez te gaan meelopen (zo onder andere een vriendin van mij die bij een genationaliseerd electronicabedrijf werkt - bij velen gebeurde dit onder groot gemor, maar ze hadden geen keuze want ze zouden buitenvliegen als ze niet mee op straat gingen - zo heeft Chavez altijd al zijn stemmen gekocht - veel vrienden in Venezuela die bij staatsinstellingen werken vertellen me dat ze bij de kiezingen een foto moesten nemen van hun stembiljet met hun smartphone, en dat ze buitenvlogen als ze niet de juiste stem uitbrachten). Dat lees je hier in de media natuurlijk nooit. En ivm het Cato Institute: ik zal hun informatie ook altijd met de nodige argwaan bekijken, zoals alles wat er in Noord Amerika over Venezuela geschreven wordt, maar in het geval van hun punt over het feit dat de inflatie zou moeten berekend worden rekening houdend met de zwarte markt koers - dat klopt natuurlijk wel, want die geeft veel beter de effectieve koopkracht aan van de mensen. Als je het gemiddelde & minimum inkomen e.d. in Venezuela hier aan zou aanpassen (wat vrij realistisch is, althans voor alle importproducten, en dat zijn er veel) dan kom je ook op een heel wat soberder beeld uit trouwens - ca 3500 B$ minimumloon of gemiddeld loon van misschien rond de 5000 B$ komt overeen met ong 350-500 euro/maand, maar volgens de meer realistische zwarte markt koers is dat maar 35-50 euro/mnd - niet echt het gedroomde paradijs dus!

        vele groeten, Tom

      • door josihida op vrijdag 21 maart 2014

        Ben het helemaal met je conclusie eens . Venezuela lig nu onder vuur van de globalisten . Maduro mist de charme en charisma van Chavez en dat kan 'm noodlottig worden . Hoop dat hij stand zal houden en dat het leger achter hem blijven staan . Ze dienen immers hun lesje geleerd in 2002 (hoop ik) . Te vrezen is dat de Neo-cons onder leiding van Nuland met geld gaan smijten zoals het gebeurd is in de Oekraine waar 5 miljard werd ingepompt . De generaals zullen onder zulke bedragen bezwijken .

    • door josihida op vrijdag 21 maart 2014

      Tom , we weten allemaal dat er een behoorlijk media oorlog gaande is , en dan mn vanuit de VS en de EU . Deze rechtse propaganda van Cato.org is onderdeel van de oppositie . En dan ...... so what....... noem mij één regerings leider die niet corrupt is . Helaas is het business as usual , zelfs in Ned gebeurd dat . Ik zou wel eens willen weten hoeveel er in het geniep is betaald aan onze premier en ministers en partijleiders om de hele welvaart , economie en sociale stelsel af te breken . Want je kan mij niet vertellen dat deze onmenselijke afbraak bedoeld is om de staatsschuld terug te dringen of de economie een push te geven . Wij weten dat Frans Timmermans een oud gediende is van de Bilderberg groep en dat Rutte en Pechtold bijna 2 jaar geleden de reis naar Londen hebben gemaakt aan het handje van Bea om de Bilderberg conferentie bij te wonen . Rutte II zal worden afgerekend nav zijn beleid en Pechtold zal zijn opvolger worden want die scoort nu heel goed . Blijkt uit de laatste verkiezingen . Pechtold zal doorstoten , gebruik makend van de misslagen van Rutte . Ik denk ook dat Rutte II geen lang leven meer heeft doordat de PvdA zich niet meer in het beleid van Samsom kan vinden . 2e kamerleden en de achterban zullen om lijfsbehoud Samsom opzij schuiven . En ja , het wordt dan nieuwe verkiezingen en duveltje Pechtold pakt de hoofdprijs . By the way :, Ik heb nog steeds een rare nasmaak van de laatste 2e kamer verkiezingen . VVD + 1 de grootste ! Toeval , ik dacht het niet .

  • door josihida op vrijdag 21 maart 2014

    http://www.paulcraigroberts.org/2014/03/14/venezuela-also-overthrown-criminal-regime-washington-paul-craig-roberts/

    Paul Craig Roberts :, Washington began the attack on Maduro by attacking the Venezuelan currency and driving down its value in currency markets. Then university students, many of whom are the children of the rich Spanish elites, were sent out to protest. The falling Venezuelan currency raised prices and spread dissatisfaction among Maduro’s poor indigenous base. To put down the rioting, property damage, and unrest that Washington is using to launch a coup, Maduro had to turn to the police. Secretary of State John Kerry has labeled the government’s effort to reestablish public order and forestall a coup a “terror campaign against its own citizens.”

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties