about
Toon menu

"De Europese zadenmarkt wordt beheerst door handjevol multinationals"

De huidige Europese zadenmarkt wordt bedreigd door de concentratie van een paar multinationals, wat een gevaar vormt voor de biodiversiteit en ten nadele is van kleine landbouwers. De voorgestelde Europese zadenrichtlijn zou deze landbouwmultinationals nog meer macht in handen geven, aldus onderzoek van de Europese Groenen. De milieucommissie van het Europees Parlement is het daarmee eens en heeft het voorstel afgewezen.
donderdag 30 januari 2014

De milieucommissie van het Europees Parlement heeft op 30 januari de zogenaamde zadenrichtlijn van de Europese Commissie afgewezen. De richtlijn zou te veel op maat zijn geschreven van de grote zadenmultinationals en te complex zijn. Op 10 februari wordt het voorstel ook voorgelegd aan de landbouwcommissie van het Europees Parlement.

De zadenrichtlijn, die de productie en verkoop van zaden voor landbouwgewassen moet regelen, lag vanaf het begin onder vuur bij NGO’s, boeren en kleine zaadproducenten. Zij vreesden een concentratie van de productie van zaden bij enkele grote producenten, waaronder agrochemische bedrijven als Monsanto, Bayer en Syngenta, met hogere prijzen en een uniformer aanbod tot gevolg.  

Wetsvoorstel wil zaadgoed laten registreren

Het wetsvoorstel van de Europese Commissie stelt dat zaadgoed geregistreerd moet worden om verhandeld te kunnen worden. Dit zaadgoed moet voldoen aan een aantal vereisten (uniformiteit, onderscheidbaarheid en homogeniteit) om geregistreerd te kunnen worden.

Tegenstanders van de zaadwetgeving stellen dat een duurzame landbouw juist baat heeft bij genetisch divers zaad om op optimale wijze te kunnen inspelen op de specificiteit van elke landbouwgrond en weerstand te bieden aan ziektes die gewassen bedreigen. Ze stellen dat de vrije uitwisseling van zaden tussen boeren de genetische diversiteit op velden verder kan doen groeien. Als deze praktijk verboden wordt, zullen er alleen nog maar zaadsoorten ontwikkeld worden die commercieel interessant zijn voor zaadmultinationals.

Ook activiste en wetenschapster Vandana Shiva sprak zich uit tegen de richtlijn. Volgens haar criminaliseerde het voorstel initiatieven op het gebied van biologische landbouw en stadslandbouw, in een tijd waarin mensen kleinschalige alternatieven aan het ontwikkelen zijn voor industriële voeding die over de hele wereld wordt verscheept. 

Vijf agrochemische bedrijven beheersen helft markt

Ook zonder de zadenrichtlijn is de situatie op de Europese zadenmarkt zorgwekkend, vinden de Europese Groenen. Zij presenteerden op 29 januari het onderzoek 'Concentration of power in the European seed market'. Daaruit blijkt dat de Europese markt voor zaden, in tegenstelling tot wat de Europese Commissie beweert, wel degelijk in toenemende mate geconcentreerd is.

Daarnaast is de markt dermate non-transparant dat de Europese Commissie dringend een onderzoek moet starten om na te gaan of de marktconcentratie niet al dermate groot is dat de concurrentie en vrije markt onder druk staan, vinden de Groenen.

Europees parlementslid Bart Staes (Groen), één van de initiatiefnemers van de studie: "Vijf agrochemische bedrijven die in Europa nu al ruim 50 procent van de zadenmarkt controleren, dat is in meerdere opzichten een allesbehalve gezonde situatie. Het heeft gevolgen voor boeren, agro-biodiversiteit, voor innovatie en voedselzekerheid."

Misleidende cijfers

Volgens Staes toont de nieuwe studie aan dat er nu al sprake is ongezonde marktconcentratie: "De eigen impact assessment van de Europese Commissie stelt dat 95 procent van de zadenmarkt voor groenten al in handen is van amper 5 bedrijven. Toch stelt men dat er in Europa 7000 zadenbedrijven zijn en dat er dus niets aan de hand is. Uit onze studie blijkt het tegendeel en blijkt dat cijfer '7000' een misleidende argument te zijn. In Polen alleen zijn er bijvoorbeeld 2000 bedrijfjes, waarvan slechts 2 procent zich met veredeling bezighoudt, een activiteit die dus kan leiden tot nieuwe soorten en dus meer biodiversiteit."

Staes: "Wat we dringend nodig hebben is een meer divers aanbod van zaden, opdat landbouw beter bestand blijft tegen ziektes en klimaatveranderingen. Het kweken en op de markt brengen van dergelijke zaadvariëteiten behoort geen nichemarkt te zijn, zoals de Europese Commissie wil, het moet de toekomst worden."

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.