Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Analyse

Defensiecijfers in De Standaard... oeps, 'foutje'!

Journalistiek kan soms slordig zijn, erg slordig zelfs. Op vrijdag 20 december publiceert De Standaard bij een artikel over Europese defensie een overgenomen grafiek van de Nederlandse krant NRC met dramatische cijfers waaruit zou moeten blijken dat de defensie-uitgaven in Europa fors gedaald zijn.
vrijdag 20 december 2013

Voor België gaat het over  min 15 procent en in Spanje zelfs  min 35 procent. Een simpele zoektocht naar de officiële cijfers zou hebben volstaan om vast te stellen dat deze cijfers ernstig fout zijn.

Volgens de grafiek in De Standaard van 20 december op pagina 27 is het Belgische defensiebudget met 15  procent gedaald ten opzichte van 2008. Spanje zou zelfs 35 procent hebben ingeleverd. Waarom nu net het jaar 2008 als referentiejaar wordt genomen is niet duidelijk tenzij je een alarmsignaal de wereld wilt insturen dat het dramatisch gesteld is met de Europese defensie-uitgaven.

De titel boven de grafiek luidt: 'Forse bezuinigingen'. Dat is een loopje met de waarheid nemen. Om maar te zeggen dat je met cijfers zwaar kan manipuleren, afhankelijk van wat je wilt bewijzen. Als bijvoorbeeld het jaar 2005 als referentie wordt genomen dan zou je moeten vaststellen dat het defensiebudget in België zelfs dramatisch is gestegen met maar liefst 19 procent. Een daling van 15 procent of een stijging met 19 procent. De verschillen zijn inderdaad opmerkelijk. Voor een belangrijk deel is dat te wijten aan de foute cijfers die als basis dienen voor de NRC/DS grafiek.

De officiële Europese cijfers (die vrijgegeven worden door het Europese Defensie Agentschap, EDA) zijn maar beschikbaar tot 2011. Daaruit blijkt dat de Belgische defensie-uitgaven in 2011 3,98 miljard euro bedroegen. In 2008 lagen ze met 4,25 miljard euro inderdaad hoger. Het gaat dan om een daling van 6,7 procent en geen 15 procent zoals in de overgenomen NRC-grafiek valt af te lezen.

Bovendien lagen de defensie-uitgaven in 2008 uitzonderlijk hoog als gevolg van een paar belangrijke wapenaankopen. Als we 2007 als referentiejaar nemen, dan lag het defensiebudget zelfs lager dan vandaag (3,7 miljard euro), in 2005 zelfs 3,3 miljard. Het hangt er dus van af wat je wil bewijzen.

Op basis van deze officiële cijfers zou ik je met referentiejaar 2005 even goed heel gemakkelijk kunnen concluderen dat defensie het ondanks de crisis er erg goed heeft vanaf gebracht en zefs een forse stijging heeft gekend. Idem voor het erg zwaar door de crisis getroffen Spanje: ten opzichte van 2008 is er een daling van 21 procent (en geen 35 procent), maar als je 2005 als basis neemt dan gaat het slechts over een daling van 4,3 procent.

Waar haalt het NRC dan zijn cijfers? Als je de officiële NAVO-cijfers consulteert krijg je een gelijkaardig beeld met dezelfde trends als de EDA-cijfers. Beide, EDA en NAVO, baseren zich daarenboven op officiële cijfers. Ook bij het gezaghebbende vredesonderzoeksinstituut SIPRI krijg je gelijkaardige gegevens, tenminste als je de vergelijkende tabel neemt met de defensie-uitgaven in lokale munt, dus in euro.

Dat is anders als je de SIPRI-cijfers hanteert die in Amerikaanse dollar zijn uitgedrukt. Daar krijg je inderdaad de 'dramatische' dimensies die in de DS/NRC grafiek zijn terug te vinden, maar zonder evenwel de veranderingen in wisselkoers tussen euro en dollar in rekening te brengen. In 2009 was de euro ten opzichte van de dollar een tijdlang fors gedaald.

Vervolgens waren er fluctueringen, die op sommige ogenblikken tot 20 procent konden bedragen. Als dus de waarde van de euro ten opzichte van de dollar stijgt, dan krijg je natuurlijk hogere defensiecijfers in dollar uitgedrukt (zoals in 2008 het geval was) en omgekeerd.

Het gaat hier niet om een onschuldige fout. Dergelijke cijfers gaan al gauw een eigen leven leiden en kunnen in dit geval gebruikt worden in het politieke of publieke debat om te stellen dat het nu echt moet gedaan zijn met snoeien in de defensiebudgetten.

Niet dus.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.