Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Opinie

Links en Vlaams: waarom de tang niet van het varken gehaald?

Op 21 november 2013 plaatste Thomas Decreus, politiek filosoof aan de KU Leuven, de opinie 'Links en Vlaams: de tang en het varken?' op DeWereldMorgen.be. Peter De Roover van Doorbraak.be schreef volgende repliek.
donderdag 19 december 2013

Op De Wereld Morgen schreef Thomas Decreus onlangs een fors uit de kluiten gewassen artikel om aan te tonen dat het koppel links & Vlaams thuis hoort in de categorie tang & varken. De auteur opent met de vaststelling dat conservatisme, nationalisme en neoliberalisme, de drie bronnen waaraan N-VA zich volgens hem laaft, eigenlijk onverzoenbaar zijn. ‘De ultieme neoliberale droom is in wezen een kosmopolistische droom die de natie als een categorie uit een vervlogen tijd beschouwt.’

Decreus citeert enkele interessante passages uit de film Network (1976) waarin een personage zegt dat er geen volkeren zijn, er ‘is enkel één holistisch systeem der systemen,  een robuuste en immense, interreagerende, multi-gevarieerde en multinationale hegemonie van dollars’. Geen grenzen dus voor de echte neoliberaal. Dat is een interessante opener van Decreus, weliswaar met als uitgangspunt dat N-VA (en blijkbaar bij uitbreiding het hele Vlaams-nationalisme, want dat onderscheid maakt hij niet) neoliberaal en dus inconsequent is.

N-VA wijst dat etiket ‘neoliberaal’ af. Blijkbaar is ook dat een relatief begrip. Laten we toch dit eind met Decreus meestappen en bekijken hoe hij de volgende vraag beantwoordt: hoe komt het dat die met elkaar conflicterende waarden conservatisme, nationalisme en neoliberalisme in één stroom kunnen samenvloeien? Ten eerste, stelt hij, kan het slechte functioneren van dat neoliberale bestel op die manier (ten onrechte) verklaard worden door met de beschuldigende vinger te wijzen naar de Walen, de linksen, enz. De echte oorzaken van de mankementen van het systeem kunnen op die manier verstopt blijven.

Bovendien vindt het genoemde drietal in het socialisme één gemeenschappelijke vijand, vult Decreus de tweede verklaring in. Hij houdt er geen rekening mee dat er andere combinaties mogelijk zijn. Bijvoorbeeld het Belgische neoliberalisme, conservatisme en socialisme kunnen samenspannen tegen het Vlaams-nationalisme en in Vlaams-nationale kringen is men er van overtuigd dat het ook zo is. Omdat Decreus zich verwant voelt met de socialistische stroming neigt hij ertoe de rest als per definitie samenheulende vijanden te zien. Alle andersdenkenden beschouwen als één bundel tegenstanders is des mensen – of des kuikens, Calimero weet je wel – maar daarom nog niet correct.

Toch blijven we Decreus volgen om met hem de volgende stap te kunnen zetten en te ontdekken waarom links en Vlaams niet te combineren zouden zijn. In België komt er nog een factor bij, stelt hij vast. N-VA, want over die partij gaat het dus, is volgens sommigen slechts Vlaams-nationaal om een neoliberale agenda te kunnen uitvoeren. Decreus gelooft het omgekeerde. De leidende N-VA’ers ‘doen’ neoliberaal om de Vlaams-nationale agenda, de splitsing van het land, mogelijk te maken.

En dan komt een cruciale zin: ‘De N-VA beseft maar al te goed dat een Vlaamse onafhankelijkheid niet binnen handbereik ligt wanneer het grotendeels federaal georganiseerde sociale stelsel en de machten die het in stand houden niet worden gebroken.’ Lees: de sociale zekerheid terugschroeven en de vakbonden fnuiken, zou noodzakelijk zijn om tot Vlaamse zelfstandigheid te kunnen komen.

Dat, om tot die Vlaamse staat te komen, organisaties en structuren die zich mordicus blijven vereenzelvigen met België in hun huidige vorm moeten ontmanteld worden, is duidelijk en logisch. Waarom dat per definitie tot minder sociale bescherming zou moeten leiden, dat gat in zijn redenering vult Decreus niet op. Het is nuttig op te merken dat bijvoorbeeld ook de Belgische werkgeversorganisatie VBO tot die categorie ‘bedreigde B-soorten’ behoort.

Zijn besluit steunt dan ook niet echt op stevige bodem. Aangezien, volgens hem, onafhankelijkheid niet mogelijk is ‘zonder ontmanteling van de Belgische sociale zekerheid’ is links-flamingantisme onmogelijk en zelfs contraproductief. Als Decreus bedoelt ‘zonder ontmanteling van de Belgische SOCIALE ZEKERHEID’, dan moet hij die stelling toch wat steviger aantonen. Als hij bedoelt ‘zonder ontmanteling van de BELGISCHE sociale zekerheid’, dan vervalt het als argument tegen links flamingantisme.  

Decreus: ‘met andere woorden: men hoort niet anti-flamingant te zijn omdat men Belgisch-gezind is (of omgekeerd), maar omdat men links is’. Jef Turf maakt volgens hem een ‘essentiële inschattingsfout’ als die in zijn memoires schrijft nu Vlaams-nationaal te willen stemmen en ‘eens in een zelfstandig Vlaanderen zal ik, zoals altijd, de strijd helpen voeren voor een sociaal, democratisch Vlaanderen, en wellicht tegen de N-VA.’

Het ‘vehikel waarmee de onafhankelijkheid wordt nagestreefd’, reageert Decreus, staat niet los ‘van de realisatie van de onafhankelijkheid’. Dus ‘een rechtse kracht steunen om een onafhankelijk Vlaanderen te realiseren, zal onvermijdelijk leiden tot een rechts en onafhankelijk Vlaanderen en niet tot een neutraal politiek speelveld, genaamd Vlaanderen’. Want ‘een hegemonie laat zijn sporen na’, weet de politieke filosoof. ‘Het zal jaren en misschien zelfs decennia strijd en engagement vragen om opnieuw een linkse tegenkracht op te bouwen.’

Decreus loopt niet meteen over van geloof in de democratie, noch in de aantrekkelijkheid van een links verhaal dat Vlaamse kiezers kan overtuigen. We mogen er toch van uitgaan dat de Vlaamse structuren formeel democratisch zullen zijn. Dan zal het eerste echt zelfstandige Vlaamse parlement maar een rechtse – wat dat ook moge betekenen – meerderheid krijgen uitsluitend omdat de Vlaamse kiezer de kaarten zo schudt. Dat Decreus zich niet de vraag stelt waarom dat zo zou zijn, is een zwaar tekort.

Waarom weet een links verhaal vandaag zo weinig Vlamingen te begeesteren? Decreus gaat er zelfs van uit dat het tientallen jaren kan duren vooraleer de linkerzijde in Vlaanderen een geloofwaardig alternatief kan aanbieden aan de kiezer. De Vlaamse rechterzijde, zo luidt zijn redenering, zal er misschien zelfs in slagen de kiezer decennia lang aan zich te binden. Tenzij men de fundamenten van de democratie betwist, kan dat alleen maar betekenen dat die Vlaamse kiezer zich volgens Decreus zeer goed bediend zou voelen door ‘n rechtse regering. Decreus gelooft dus zowaar zelf meer in de aantrekkingskracht van een rechts beleid dan van een linkse alternatief.

Als dat zo zou zijn, dan hoort Vlaanderen uiteraard zo’n rechtse regering te krijgen. Het gaat niet op het tekort aan linkse overtuigingskracht in Vlaanderen op te vullen met de import van electorale hulptroepen uit Wallonië. Van de weeromstuit verzwakt het bestaan van België trouwens de linkse keuzes van de Waalse kiezer. Dat die Waalse kiezer door België opgezadeld wordt met een rechterzijde die veel sterker is dan die blijkens diens gedrag in het kieshokje wil, zal Decreus blijkbaar worst wezen. De Waalse socialist moet dus de kans om in Wallonië een echt socialistisch beleid te voeren, opofferen aan het onvermogen van de Vlaamse socialist om kiezers te charmeren?

Nog een paradox in Decreus’ redenering: hij schrijft dat het ‘neoliberalisme slechts een middel (is) ter realisering van dat doel’, de Vlaamse onafhankelijkheid. Die Vlaams-nationalisten zijn dus volgens Decreus zelf eigenlijk toch geen neoliberalen, ze doen om pragmatische redenen maar alsof. Na de realisatie van die Vlaamse staat valt dat monsterverbond tussen Vlaams-nationalisten en liberalen volgens die logica dus weg en meteen ook de dreiging waar Decreus zo bang voor is.

Het blijft verbazen hoe weinig geloof linkse denkers hebben in de kracht van het eigen verhaal om Vlaamse kiezers aan te spreken. Decreus staat met dat minderwaardigheidscomplex niet alleen (zie deze Opinie in De Morgen). Misschien ligt een stuk van de verklaring in het feit dat de linkerzijde zich per definitie wil vastklampen aan het Belgische feit en geen eigen Vlaams verhaal aanbiedt?

Dat er eigen Vlaamse werkgeversorganisaties bestaan en vakbonden weigeren die stap te zetten, kan de patroonszijde bezwaarlijk verweten worden. Links laat het terrein liever over aan dat deel van de rechterzijde dat zich wel met Vlaanderen identificeert. (Een ander deel van rechts kiest wel resoluut voor België. Decreus’ analyse schiet al helemaal tekort om dat fenomeen te verklaren.)

Decreus redeneert uitermate statisch en gaat uit van de stelling: ‘ik heb gelijk en zoek het niveau waar ik gelijk krijg’, geconcretiseerd in ‘ik ben links en in België staat links sterker, dus leve België’. Dat links per definitie meer succes boekt in België dan in Vlaanderen is in die redenering een vaststaand feit, net als het vreemde uitgangspunt dat België moet doorgaan voor een soort linkse modelstaat. Over dat laatste denken alvast veel Walen – en niet alleen zij - heel anders.

Er bestaat een andere benadering: Vlaanderen is als communicatieve debatruimte een zeer geschikt niveau voor democratische besluitvorming en daar proberen we dan elk ons politieke gelijk te krijgen door kiezers te overtuigen. Daarbij wordt eerst de vraag gesteld waar wordt beslist en daarna wat daar wordt beslist. Het antwoord op één kan perfect ‘Vlaanderen’ zijn met een links antwoord voor twee. Een beetje geloof in het eigen kunnen bij de Vlaamse linkerzijde is dan wel een noodzakelijke voorwaarde.

Peter De Roover, chef politiek www.doorbraak.be

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

8 reacties

  • door Robrecht Vanderbeeken op vrijdag 20 december 2013

    "Dat, om tot die Vlaamse staat te komen, organisaties en structuren die zich mordicus blijven vereenzelvigen met België in hun huidige vorm moeten ontmanteld worden, is duidelijk en logisch. Waarom dat per definitie tot minder sociale bescherming zou moeten leiden, dat gat in zijn redenering vult Decreus niet op." Er is helemaal geen gat: om een Big Flanders te worden, moet je vandaag een mini-Duitsland zijn. Dat impliceert sociale afbraak, zowel Belgisch als Vlaams. Dat is de blinde vlek van De Roover. Iets wat hij onder de mat wil vegen.

    Dat een sociale zekerheid in een onafhankelijk Vlaanderen in principe mogelijk is, of dat je in dat onafhankelijk Vlaanderen ook een linkse oppositie kan uitbouwen is, dat is het punt niet. Maar wel dat zo een onafhankelijk Vlaanderen maar mogelijk is door de eerste afslag rechts te nemen, waarna het heel lang wachten zal zijn voor er weer eens naar links gedraaid kan worden. Kijk in de UK of de VS maar eens wat er over blijft na Thatcher en Reagan: een woestijn aan neoconservatisme en hier en daar een sprietje pseudoprogressiviteit, feel good.

    De Roover herhaalt altijd maar het vijandsbeeld: België is evenzeer neoliberaal, etc., dat klopt natuurlijk ook. Maar een linkse republiek België staat alleszins sterker in een rechts Europa. Dat is ook beter voor de linkse Vlaming.

  • door Mysjkin op vrijdag 20 december 2013

    "Decreus loopt niet meteen over van geloof in de democratie, noch in de aantrekkelijkheid van een links verhaal dat Vlaamse kiezers kan overtuigen. We mogen er toch van uitgaan dat de Vlaamse structuren formeel democratisch zullen zijn. Dan zal het eerste echt zelfstandige Vlaamse parlement maar een rechtse – wat dat ook moge betekenen – meerderheid krijgen uitsluitend omdat de Vlaamse kiezer de kaarten zo schudt. Dat Decreus zich niet de vraag stelt waarom dat zo zou zijn, is een zwaar tekort."

    Simpel. Het is de schuld van de media die de mensen zo hersenspoelt dat ze niet links stemmen. Als ze nu eens allemaal DWM zouden lezen...

  • door gent@masereelfonds.be op vrijdag 20 december 2013

    Op 30 januari om 19u.30 gaan Tinneke Beeckman (Gravensteengroep) en Thomas Decreus (Vooruitgroep) met elkaar in debat over Links en Vlaams: de tang en het varken?

    Meer info via www.masereelfonds.be

  • door Muziekjournalist op vrijdag 20 december 2013

    Ik loop al een tijdje rond met het idee dat de NVA geen politieke partij is, maar een drukkingsgroep zonder ideologie, wat ze voor mij dus per definitie apolitiek maakt. Deze keer kon ik me niet meer inhouden!

    De VU had dat trouwens ook al, waardoor het na de realisatie van zijn project uiteenviel, zijn aanhangers overliepen naar CD&V, VLD en SPa en bij wijze van spreken enkel nog (de rechtse) Geert Bourgeois overbleef.

    De enige reden voor de steile opgang van de NVA de laatste jaren ligt voor mij in zijn houding tegen de grootste partij 'bij de anderen', de partij die als het ware vereenzelvigd kon worden met dit landsdeel, de PS dus. De linkse vleugel van de VU kon zich nooit ontwikkelen omdat zij geen tegenstander van die omvang hadden. NVA is dus pure reactie, hype, mediataktiek en daarom in de huidige omstandigheden rechts. En dat trekt uiteraard meer en meer rechtsdenkenden aan enzovoort...

    Het laat zich dan ook raden dat na de realisatie van een onafhankelijk Vlaanderen, zonder een uitgebreid Brussel uiteraard, de NVA op zijn beurt zal oplossen en hun mensen opnieuw naar de traditionele partijen zullen gaan. En wie weet komen we dan heel snel tot een links Vlaanderen! Voor mij overigens de enige reden waarom ik pro-België ben.

    Tot slot wil ik mijn waardering voor Peter De Roover uitdrukken, die zowel in zijn dagelijkse werk als leerkracht, als in zijn functie als hoofdredacteur steeds heel consequent is. Een verrijking voor het politieke debat!

    Christophe

  • door JanBlommaert op zaterdag 21 december 2013

    De Roover lijkt zoals altijd een aantal zaken niet te snappen:

    (1) dat het niet aan de politiek niet-overtuigde is om zichzelf te overtuigen van de waarde van nationalisme; het is aan de nationalisten om links van de waarde ervan te overtuigen; en (2) dat je dat niet zal doen door een extreem-rechts neoliberalisme annex etnocratie als een aantrekkelijke bestuursvorm voor te leggen. En tenslotte (3) hoe je in een tijd van globalisering een schaalverkleining van politieke actie (tot de natie Vlaanderen) als een socialistisch en democratisch project zou kunnen slijten. Argumenten daarvoor vanuit de hoek van De Roover & Co worden al vele jaren ingewacht, ze komen echter niet.

    Wat de schaalniveaus betreft: er wordt thans een "vrijhandelsakkoord" genegocieerd tussen de VS en de EU. "Vrije handel" is een eufemisme voor de staat die alweer een zeer groot deel van haar bevoegdheid afstaat aan de markt, dus naar niet-democratische actoren. Als De Roover van oordeel is dat de schaalverkleining naar Vlaanderen moet, en zeker voor progressieve mensen, hoe ziet hij dan kansen voor een versterkte democratie in het licht van de afbouw ervan op hogere schaalniveaus? M.a.w. waar en op welk niveau moet men de democratische macht zoeken, en waarom?

    Voor een historiekje van deze debatten kan men zich wenden tot http://denieuwesocialist.wordpress.com/2013/11/15/over-links-en-nationalisme-de-kloof-tussen-abicht-en-de-realiteit/.

    De Roover sukkelt met hetzelfde probleem als de hele Vlaamse Beweging: ze slaat simpelweg niet aan bij links, en niet omwille van voorkeuren voor Belgie en zo meer - dat beperkte universum bestaat enkel als een realiteit bij de De Roovers en De Wevers van deze wereld - maar wel omwille van een oud socialistisch beginsel: internationalisme.

    En waarover gaat dat internationalisme? Het vertrekt van het besef dat de macht in de wereld op transnationale schaalniveaus wordt bepaald, en dat de democratische strijd zich dus daar moet afspelen. Niet alleen dus in het stadhuis van Antwerpen of Aalst, en evenmin alleen in de Wetstraat. Gemeenschappelijke belangen worden immers niet enkel daar geformuleerd en zijn ook niet daartoe beperkt.

    Socialisten vragen om internationalisme in te ruilen voor nationalisme: dat is wat De Roover en zijn clan al vele jaren doen. En daarmee vragen ze socialisten zich aan te sluiten bij geheel andere politieke beginselen en analyses dan degene die het socialisme definieren. Ze vragen hen, simpelweg, om op te houden socialist te zijn. WAAROM hun publiek dat dan wel zou moeten doen, daarvoor krijgen we geen argumenten. Wel onnozel geneuzel over België, Vlaanderen en Antwerpen, kortzichtigheid en wat nog al. Op de wezenlijke kritiek van links op nationalisme wordt nooit geantwoord.

    Sorry, dat is dus niet genoeg. De Roover kan nog duizend zo'n artikels schrijven - ze zijn volstrekt naast de kwestie. En door rond die kwestie heen te fietsen zal hij weinig punten scoren bij links. Zoals de marsmannetjes zegden tegen Captain Kirk en Mister Spock: dit soort "resistance is futile".

  • door tini07 op zaterdag 21 december 2013

    De Hr Blommaert gaat tot de essentie. Internationalisme, inderdaad: dat is het key-woord. Oscar Wilde zei het al. Mensen met de beste bedoelingen (wat ik betwijfel bij de hardline Vlaams - nationalisten. Ze lijken mij eerder geobsedeerd) kunnen niet inschatten wat de gevolgen zullen zijn van hun daden. Hun daden kunnen heel wat anders veroorzaken dan wat ze eigenlijk voor ogen hadden. Oscar Wilde predikt dan ook de contemplatie. Be a God. Maar goed... Oscar Wilde schrijft een wondermooi essai vol levenswijsheden, waarheden enz. maar zoals het een groot artiest betaamt, zegt hij ook: 'Hey, don't blame me!' Dus, waar was ik? Ah ja, daden en gevolgen. Wel, want zoals ik me geen Vlaming zou voelen in een onafhankelijk Vlaanderen - ik zou me een onderdrukte voelen in een bezette staat en ik zou teruggrijpen naar mijn Brabantse roots- voel ik me wel een Vlaming in België. Ik voel me evenzeer een wereldburger in België. Kortom, ik voel me vrij in België. Ik voel me een mens. Cut the crap! I k denk dat multi-culturele staten zoals België een grote rol zullen spelen in het oplossen van de wereldproblemen. Het is niet voor niets dat de Europese gemeenschap zich in België gevestigd heeft. Als België uiteenvalt betekent dit het failliet van die Europese gemeenschap. De EU heeft zich als het ware gespiegeld aan staten zoals Zwitserland, België, Canada enz. Als België uit mekaar spat, dan zie ik het somber in voor de toekomst. België als metafoor voor de toekomst. En nog iets, nooit hoor ik een argument van deze lui waarom er überhaupt moet gesplitst worden. Het lijkt wel een evidentie. Een evidentie is dat de zee stijgt, dat de Walen onze enige broeders zijn en dat Europa samen met de rest van de wereld met de komende ecologische crisis zal uiteenvallen. Chacun pour soi et ... Tenzij, tenzij... internationalisme, inderdaad! Geen ketens, wel vrijheid! Vrijheid om de ogen te openen en onze moeder Aarde te redden! Gevolg geven aan de oproep van Emma. De enige weg.

  • door jantje op zaterdag 21 december 2013

    die peter de roover toch:

    -links kan maar beter 'de realiteit vlaanderen' accepteren, want die realiteit is zich steeds nadrukkelijker aan het vestigen en links in vlaanderen dreigt alzo 'de trein te missen'. en die trein is niet te stoppen?

    -de leidende vlaams-nationalistische politieke kracht -de n-va- identificeert zich niet met neoloberalisme. dus is de n-va volgens peter niet neoliberaal, gewoon omdat de n-va dat van zichzelf zegt?

    -het belgische sociale zekerheids-systeem kan ge-de-federaliseerd worden zonder aan de huidige principes van sociale zekerheid te raken, aldus peter. dat solidariteit best door zoveel mogelijk mensen gedragen wordt lijkt hij niet te (willen) zien?

    -ten gronde:

    nationalisme als (bind)middel tegen een -nationale- onderdrukking of achterstelling, dat is niet het nationalisme van onder meer n-va: eerder een vorm van 'collectief egoïsme' in één van de rijkste delen van de wereld, om er een bekrompen, behoudsgezind, in zichzelf gekeerd, verstedelijkt strookje land van te maken.

    -dat zogenaamde onafhankelijke vlaanderen zal er overigens nooit komen. al was het maar omdat er geen grens te trekken zal zijn: rond brussel? onder brussel? (doorheen brussel?).

    -het is daarom ook een wijdverbreide misvatting dat vlaams-nationalisme vooral gericht zou zijn tegen 'de walen'. het gaat er de hedendaagse vlaams-nationalisten vooral om brussel 'klein te krijgen' of beter nog: 'klein te houden'. 'klein' in elke betekenis van het woord: territoriaal, financieel, ... de brusselse -meertalige- verstedelijking is een doorn in hun oog: brussel zou weer een vlaamse stad moeten worden, whatever that may be ...

    -vanuit vlaams-nationalistisch gezichtspunt zou het nogal dom zijn om zich staatkundig af te sluiten van een 'hinterland' waar nog veel 'lebensraum' ligt: in wallonië (mij valt steeds weer op hoeveel nederlands er gesproken wordt in de ardennen, de toeristische sector daar is nogal gericht op nederland en vlaanderen.).

    jan van reusel eisden-maasmechelen

  • door Abrimont op zondag 22 december 2013

    prof Blommaert slaat hier spijkers met koppen in zijn verdediging voor Thomas Decreus. ik kan mij daar slechts volledig achter scharen. Wel wil ik de bemerking maken dat internationalisme (binnen de context van solidariteit uiteraard) niet louter een socialistisch beginsel is, maar ook anderen staan hier resoluut achter.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties