about
Toon menu
Analyse

Staking openbare diensten Portugal tegen besparingsbegroting 2014

Voor het vierde jaar op rij is november een maand van stakingen in Portugal. Vrijdag 8 november bleven vele openbare diensten gesloten of draaiden op een minimumdienstverlening. Het gemeenschappelijk vakbondsfront neemt het niet langer dat overheidswerknemers weer maar eens loon moeten inleveren om het tekort op de staatsbegroting voor 2014 te verminderen.
vrijdag 8 november 2013

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Donderdagavond begon de staking van de openbare diensten al bij de brandweer en de huisvuilophaling. In Lissabon, Porto, Coimbra en andere grote steden bleven de poorten van de brandweerkazernes gesloten en de vuilniswagens in de garages. Op vele plaatsen waren er stakingsposten bemand door militanten van het gemeenschappelijk vakbondsfront dat de actie organiseerde.

Vrijdagmorgen bleven ook vele ziekenhuizen, gemeentebesturen, overheidsadministraties, rechtbanken, scholen, universiteiten en openbaar vervoer gesloten. Zelfs sommige Portugese ambassades en consulaten in het buitenland waren dicht. Een minimale dienstverlening was beschikbaar voor dringende gevallen in de gezondheidssector.

Gemeenschappelijk vakbondsfront tegen begroting

Zowel de communistische CGTP als de kleinere socialistische UGT had samen tot de nieuwe stakingsactie opgeroepen uit onvrede met de staatsbegroting voor 2014. Die werd op 1 november met een grote meerderheid goedgekeurd in het parlement.

De centrumrechtse coalitieregering-Passos Coelho (PSD - CDS-PP) beschikt immers nog steeds over een comfortabele meerderheid in het eenkamerparlement.

Net zoals de voorgaande drie jaar wordt de begroting voor 2014 overheerst door de drang om het begrotingstekort terug te dringen onder de door Europa geëiste norm van 3 procent van het BBP. Portugal staat momenteel nog onder curatele van de trojka (Europese Commissie, Europese Centrale Bank en IMF) die streng toekijkt op het gevolgde besparingsprogramma.   
 
Volgens het eerste 'reddingsplan' ter waarde van 78 miljard euro, dat begin mei 2011 werd overeengekomen met de trojka, zou het strenge bezuinigingsprogramma ten einde lopen in december 2013 ...

Hard doorzetten op dezelfde weg

Maar ook 2014 zal nog een jaar worden van zware besparingen op alle mogelijke staatsuitgaven. Speculaties over een op handen zijnde tweede reddingsplan - dit keer zonder het IMF - deden in september de ronde, maar werden in kringen van de Europese Commissie in Brussel ten stelligste ontkend.

De regering-Passos Coelho houdt vol dat het ergste leed is geleden en dat alleen hard doorzetten op dezelfde weg zoden aan de dijk zet op lange termijn. Dan kan Portugal opnieuw op de financiële markten lenen tegen aanvaardbare rentevoeten.

Volgens verwachting van de financiële analisten zou dat eind 2014 het geval moeten zijn. Voor het eerst sinds het begin van de crisis was er in het derde kwartaal sprake van een zeer lichte groei. De werkloosheid daarentegen blijft verder stijgen.

Ondertussen voelen hoe langer hoe meer werknemers, gepensioneerden en werkloze jongeren de gevolgen van het strenge besparingsbeleid. En nu wil de regering voor 2014 de ambtenaren en werknemers in openbare diensten nog meer doen inleveren.

Wie meer dan 600 euro netto per maand verdient, zal naargelang de loonschaal 2,5 tot 12 procent loon moeten inleveren in 2014. Bovendien moeten ambtenaren geleidelijk aan 40 uur per week werken, zonder dat ze voor die extra werktijd worden vergoed. Op alle niveaus, zeker bij de lokale besturen, moeten mensen afvloeien.

Een nieuwe berekeningsformule voor de pensioenen van ambtenaren zou ook een inkomensverlies betekenen voor grote groepen ambtenaren en leerkrachten. Ook de uitbetaling van de 13de maand rond Kerstmis zou voor sommige groepen op de helling komen te staan.

Ziekenhuizen en scholen liggen plat

In tegenstelling tot de vakbondsacties van november 2010, 2011 en 2012, die telkens een 'algemene staking' waren waaraan ook de werknemers in de privésector massaal deelnamen, is de actie van 8 november beperkt gebleven tot de openbare diensten.

In een persmededeling van het gemeenschappelijk vakbondsfront wordt de actie van vrijdag een 'groot succes' genoemd. Vooral in de openbare ziekenhuizen en bij de huisvuilophaling was de deelname aan de staking groot: tussen de 70 en 100 procent van de werknemers legde het werk neer. In de scholen was het beeld minder duidelijk.

FENPROF, de vakbondscentrale die het personeel in het middelbaar en hoger onderwijs groepeert, zei dat 70 tot 80 procent van haar leden aan de actie heeft deelgenomen. Sommige scholen bleven helemaal gesloten omdat de conciërges staakten, op andere plaatsen werd wel opvang voorzien voor leerlingen. Lessen werden bijna nergens gegeven. In de basisscholen werd wel veel minder gestaakt.

"Ontgoocheling en wanhoop hebben toegeslagen"

Vakbondsleider Arménio Carlos van de CGTP verklaarde in een toespraak tot stakers in Lissabon dat "de werknemers massaal uitdrukking hebben gegeven aan hun grote verontwaardiging over het hardvochtige regeringsbeleid dat alleen tot verarming en sociale afbraak leidt".

Ana Avoila, woordvoerster van het gemeenschappelijk vakbondsfront, gaf tegenover het persagentschap Lusa toe dat het niet eenvoudig is om mensen nog te mobiliseren voor sociale acties "omdat de ontgoocheling en de wanhoop bij velen hebben toegeslagen na drie jaar hard bezuinigingsbeleid".

Mensen die vrijdag deelnamen aan de staking verliezen een dag loon omdat de werkgevers verplicht zijn te registreren wie afwezig bleef op het werk. In de huidige omstandigheden - met mensen die dreigen hun baan te verliezen - is het niet evident dat werknemers alsnog gaan staken, verklaarde de vakbondsvrouw.

Staatssecretaris voor Openbare Diensten Hélder Rosalino verklaarde in een interview met de krant Público dat "ongeveer 20 procent van de werknemers in de openbare diensten aan de staking heeft deelgenomen, maar dat de precieze omvang pas later duidelijk zal worden".

Transportsector kondigt acties aan

Vrijdag besliste de Federação de Sindicatos de Transportes e Comunicações (Fectrans), die de werknemers van de diverse openbaarvervoerbedrijven vertegenwoordigt, om ook de volgende weken nog allerlei stakingen te houden.

Tussen 29 november en 6 december zullen er gedeeltelijke stakingen zijn bij de spoorwegen (CP), de spoorinfrastructuurbeheerder Refer, de metro van Lissabon en Porto, de stedelijke busbedrijven (Carris) en de veerboten over de Taag in Lissabon. Komende zaterdag is er een betoging gepland van de transportsector tegen het regeringsbeleid en het nieuwe personeelsstatuut dat vanaf 2 december van kracht wordt.