about
Toon menu

Kanttekeningen bij ‘een heftige cultuurstrijd’. Drie open brieven aan Bart De Wever

Lieven De Cauter mag Bart De Wever niet meer mailen en dus antwoordt hij maar hier over de instrumentalisering van kunst, over de voorliefde van intellectuelen voor schuttingtaal en over politiek die iets anders moet zijn dan 'bullying'. De Standaard publiceerde wel de scheldmail maar heeft bedankt voor een doortimmerd antwoord.
vrijdag 28 december 2012

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

[I]

In uw antwoord op mijn open mail 'pokeren over postmodernisme' schrijft u: “Geachte, Ik had u gevraagd de beleefdheid te willen hebben mij niet meer te mailen. (...) Met "fuck you" ontneemt u zich het recht op een conversatie onder volwassen mensen. Ik ga de vraag dus nog een keer herhalen. Iets dwingender: u contacteert mij niet meer.” Oelala. Dreigende taal! En dat voor een mail geschreven op kerstavond. Maar oké, excuus. Beloofd: ik zal u niet meer mailen. U houdt niet van krachttermen, dat hadden we al begrepen. Maar bevelen en dreigementen, daar kan ík nu eens niet tegen. Zeker niet van iemand die mij al eens geïntimideerd heeft door naar de rector te mailen. Dus ik neem toch de vrijheid om u nogmaals een paar open brieven te schrijven, met kanttekeningen op basis van reacties op onze 'heftige cultuurstrijd'. Ik neem aan dat ze via de megafoon van de media u wel ter ore zullen komen. Drie opiniestukken voor de prijs van één. Over de vorm van mijn actie en dan over de inhoud van het debat. Maar eerst over uw reactie.

Ik begin te vermoeden dat er method in the madness is: de kunstenaars en de intellectuelen zeggen met ‘niet in onze naam’ neen tegen het separatisme in de KVS en u zegt dat de subsidies daar niet voor dienen en dat als het van u zou afhangen ... De Cauter steekt even zijn tong uit (of was het zijn middenvinger?) naar uw misbruik van Adorno en co en u beklaagt zich bij de rector (zoals Rik Torfs terecht bevestigde: "ronduit een daad van intimidatie"). De koning doet in zijn kerstboodschap een oproep om het aartsgevaarlijke en inderdaad vandaag de dag virulente zondebokmechanisme te vermijden (dat is de geest van de tekst!). Dat wordt dan meteen geïnterpreteerd als een toespeling op de N-VA, en u antwoordt gelijk met het voorstel om de vorst aan de kant te schuiven bij de regeringsvorming. Lastige vragen van journalisten? Maak een rel (tot er geen lastige vragen meer komen). De Franstalige pers? Dreig ze af. Altijd opnieuw hanteert u de intimidatie als wapen.

Politiek, geachte heer De Wever, als ik nu echt eens neerbuigend mag doen, is geen bullying. Politiek is het min of meer beschaafde, min of meer agonistische debat (ik heb wel met schuttingtaal geschermd maar uw persoon voor geen haar gekrenkt!) over het algemeen belang, over de inrichting van het goede leven in de polis, de mensenstad (bijvoorbeeld over de noodzakelijke autonomie van de kunst tegenover de politiek). Alleen voor de bullebak is politiek oorlog met andere middelen.

[II]

Misschien moet ik nog wat meer uitleg geven over de vorm van mijn actie. Zoals de methodische twijfel van Descartes geen echte twijfel is, zo bestaat er iets als een methodische woede-uitval. Met een minimum aan middelen een maximum aan effect bereiken; in dit geval ging het om binnendringen in het intussen bijna ondoordringbare bastion van de opiniepagina’s door een rel te creëren zonder tijd te verliezen met een moeilijk stuk, over de autonomie van de kunst, dat dan geweigerd wordt. Dus mijn getheatraliseerde woede-uitval was wel degelijk methodisch. “Fuck you” had er - toegegeven - uit gemogen, maar wie weet had ik dan net de kritische drempel van rel niet gehaald. Who knows? Ik weet het wel: alleen artiesten mogen schuttingtaal gebruiken, zoals de oer-Vlaamse Flip Kowlier met zijn ‘welgemeende fuck you’ (een hit!). Men moet mijn actie dus eigenlijk zien als ... een performance.

Vele reacties gaan in die richting, trouwens sommige stuurde ik u al door per mail (nogmaals excuus). Maar niemand verwoordt het beter dan collega Maarten Loopmans in een mail aan onze rector. Ik citeer hem uitgebreid: “Tot mijn verbazing lees ik in de krant dat u er zich over beraadt om collega Lieven De Cauter aan te spreken over het taalgebruik in zijn open brief aan Bart De Wever. U beweert daarbij dat De Cauter door dit taalgebruik zijn argumentatie verzwakt en dat hij onvoldoende blijk geeft van academische terughoudendheid. Ik meen echter dat Lieven De Cauter door dit taalgebruik net de belangrijkste boodschap uit zijn brief extra kracht bij zet. Deze boodschap luidt dat wie onzin verkondigt en/of krachttaal gebruikt, meer kans heeft om in de krant te komen dan wie een zinvol en onderbouwd discours te berde brengt. Met zijn open brief (...) levert hij bewijs van deze stelling (...) De brief van Lieven de Cauter moet dan ook niet worden gezien als een ongelukkig verwoorde argumentatie, maar als een geslaagde experimentele deconstructie van het hedendaagse mediagebeuren.” Einde citaat.

De Standaard heeft al bedankt voor het aanbod van een doortimmerd antwoord. Typisch. Terwijl u, naast de gebruikelijke (lees: ongewone) media-aandacht rond uw partij en uw persoon (als powerpoliticus, als Calimero, als separatist, als quizkampioen en als aanhanger van powerdiëten), ook nog een column hebt, en een waterval van opiniestukken mag publiceren, dan nog eens een essay over kunst (twee krantenpagina’s!) en vandaag alweer een opiniepagina en de voorpagina krijgt. Waar is de redactionele deontologie van De Standaard? Dat noem ik geen debatcultuur meer: de Standaard kan zich beter omdopen tot 'De Weverse Courant'. Dus bespaar ons die slachtofferrol tenminste. U hebt al veel te veel petten op. En nu nog die sjerp: straks gaat u echt struikelen!

[III]

Nu over de inhoud. Om helderheid te scheppen, zou ik het moeten hebben over het onderscheid tussen de (politieke) autonomie van de kunst, de (sociologische) autonomie van de kunstenaar en de (esthetische) autonomie van het kunstwerk, maar dat zal niet lukken in dit korte bestek. Dus, rechttoe rechtaan op naar de kern van mijn ergernis. U vindt die autonomie van de kunst maar niks en u wil kunst politiek instrumentaliseren of neutraliseren. Dat blijft onduidelijk, daar bent u blijkbaar nog niet helemaal uit. Mijn hypothese is: levende kunstenaars wil u neutraliseren, dode instrumentaliseren.

De nagel op de kop slaat Erwin Mortier met zijn prachtige historische citaat in zijn kerstessay, van ene Domien Sleeckx, een collega van Hendrik Conscience: "De vlaemsche letterkunde, vergeten wy het nimmer, is slechts een middel. Wie in de letterkunde zelve een doel ziet, verstaet de vlaemsche zaek niet." Even vertalen: wie denkt dat kunst een doel op zich is, heeft niets begrepen van nationalistische politiek. Met andere woorden: voor nationalisten is cultuur een middel om aan politiek te doen. Dat is de kern van uw zeer elegante, hoog gegrepen maar onsamenhangende betoog over de autonomie van de kunst: de kunst als doel op zich is een doodlopend straatje, een gesubsidieerde boel die zijn eenheid en identiteitscheppende band met het volk verliest. Het culturele erfgoed en dus ook de kunst moet gebruikt worden om een nationale ‘identitieit’ te creëren (die half fictief, half mythisch is, denk aan onze Pieter de Coninck, een pittige, zij het gewelddadige opstandeling die alleen maar in de ‘verbeelde geschiedenis’ van romans en standbeelden als een van de vaderen des vaderlands kan worden gecast: het ging over Brugge en niet over Vlaanderen, zelfs Gent wou niet meedoen). Nationalisten zijn vermomde kunsthaters: cultuur wordt alleen gebruikt en misbruikt om een identiteit te s(t)imuleren en een ingebeelde gemeenschap te creëren. Dat en niets anders, verklaart de ‘anti-flamingante’ reflexen bij zo veel kunstenaars, van Claus tot Lanoye, van Hemmerechts tot Provoost, van Ensor tot Tuymans, van Boon tot Mortier.  

Omgekeerd is er bij nationalisten een ongezonde verering voor het culturele erfgoed: cultuur is heilig, niet om haar intrinsieke waarde, maar omdat ze 'Vlaams' is. Bijvoorbeeld Lanoye heeft het recht niet om 'De Leeuw van Vlaanderen' een ‘kutboek’ te noemen (wat hebben die intellectuelen toch met schuttingtaal? Ik vraag het mij ook af). Nochtans: er is geen authentieke omgang met ons culturele erfgoed mogelijk als alleen beate ideologische verering is toegelaten. De ‘moderne kunst’ en een moderne omgang met kunst is wezenlijk iconoclastisch. Duchamps Mona Lisa: elle a chaud au cul! Men kan het citaat dus ook omkeren: wie de Vlaamse Zaak een doel op zich vindt, heeft van kunst niets begrepen of moet haar wezenlijk instrumentaliseren en dus haar intrinsieke waarde miskennen. Dat betekent het complexe, subversieve, dubbelzinnige, ongemakkelijke, donkere, afgrondelijke, kortom het wezenlijke van de kunst minstens veronachtzamen (want je kan er niets mee aanvangen) en meestal ook verachten (want het is ergens gevaarlijk of indien ongevaarlijk gewoon aanstellerij).  Onze nogal ‘heftige cultuurstrijd’ heeft dus een hoge inzet. 'Tegen zowel de ideologische instrumentalisering als tegen en de politieke ‘neutralisering’ van de kunst!' Hopelijk laat de cultuurwereld zich niet intimideren. Niet door uw openlijk virtuoze pirouettes en nog minder door uw verdoken insinuaties.

[PS: Om het af te leren doe ik er ook nog een literair-filosofisch essaytje bij, dat als een soort commentaar bij zowel mijn actie als bij de bespiegelingen van De Wever over autonomie en (post)moderniteit kan worden gelezen, maar natuurlijk, zoals het hoort bij een essay, ook louter 'autonoom', louter doel op zich is: 'opkomst en verval de grap (in de kunst)'. Vrij van rechten, een voorpublicatie uit een van mijn volgende boeken 'Van de grote woorden en de kleine dingen. Het boek der verbazing, deel II (ca. 2013)]  

reageer

35 reacties

  • door martin meerts op vrijdag 28 december 2012

    De performance is gelukt. Yoko Ono en John Lennon doen je de groeten! Doe zo verder!

  • door Servaas Le Compte op vrijdag 28 december 2012

    Gezien de performance van de auteur: hij mag zich altijd aansluiten bij de vakbond voor kunstenaars, ACV Transcom Cultuur. Of moet ik dit in het meervoud schrijven? Beiden mogen zich aansluiten...

  • door Rudy Baker op vrijdag 28 december 2012

    Brilliant! Shit, ik wou dat ik zo goed kon schrijven. Jaloers. In ieder geval zullen ze over u mijnheer De Cauter, het volgende niet kunnen beweren: "First they came for the Communists, and I did not speak out. Then they came for the socialists, and I did not speak out. Next they came for the trade unionists, and I did not speak out. And then they came for me..."

  • door nvt op vrijdag 28 december 2012

    Laten we eerst de kat een kat noemen: ik ben geen De Wever aanhanger en ik plan niet om dat te worden. Maar deze hele hetze die zich wat in de schaduw van de toespraakrel bevindt, is bizar. Wat had u gedacht: dat u een openbare brief met schuttingtaal kon schrijven naar een politicus en dat daar enkel bijval zou voor komen en geen reactie van de politicus zelve? Of misschien een uitgebreide verontschuldiging van op het Schoon Verdiep?

    Natuurlijk heeft De Wever gereageerd en blijkens uw eerste alinea heeft die reactie zijn thuis heel efficiënt gevonden. Deze tekst: één lang gerekte uitvlucht doorspekt met een paar namedrops om het allemaal wat op te fleuren en om de aandacht misschien wat af te leiden van de eerste mail - een academicus onwaardig. De hoofdvraag in dit hele debacle is: "Wat is hiermee bereikt?" Het trieste antwoord is: "Niks" met hoofdletter N. Of toch niks wat in het voordeel voor uw (laten we een brede term gebruiken) belangengroep uitspeelde. Het beeld dat de "gewone man" heeft van culturo's is immers weer bevestigd: een bende hautaine, wereldvreemde, rare snuiters die niet meer weten wat er echt omgaat in de onderbuik van de samenleving en alleen lijken te streven naar de eigen instandhouding, koste wat kost en allemaal op de kap van mensen die effectief iets bijdragen aan de maatschappij. (niet eigen mening) Jezelf in je hemd zetten noemen ze dat.

    Tezelfdertijd heeft deze polemiek aan de N-VA en BDW de kans gegeven zich nogmaals te profileren als gezond-verstand-goeroes, toch nog met klasse reagerend op een scheldtirade; en passant het probleem aan de bron aankaartend (contact met uw overste) zonder een overvloed aan verspilde woorden. BDW hoefde hem er maar in te koppen... De bovenstaande repliek als kers op de taart - toch nog even proberen na te trappen - bovendien met enkele vreemde aannames die ik graag bewezen had gezien. Mooi overigens dat u net het maken van insinuaties in het mandje van BDW legt. De pot en de ketel maakten weer overwerk in de laatste paar dagen...

    Wat hebt u in godsnaam gedacht? Voordat u de eerste mail en nu deze repliek openbaar gemaakt hebt, moet u toch geweten hebben dat hier an sich niks goed uit kon voortvloeien? Ik vind het bizar dat iemand met een dergelijke positie en academisch verleden zich liet verleiden tot een dergelijke actie - en heel erg jammer.

    Bart De Wever 1 - Lieven De Cauter 0 in een match die niet gespeeld hoefde te worden

    • door Corneel op vrijdag 28 december 2012

      Sluit ik me bij aan nvt.

    • door Bert C op vrijdag 28 december 2012

      Hoe meer Lieven De Cauter aan 'damage control' probeert te doen, hoe meer schade hij zichzelf toedient. Doe vooral verder!

      Wijs zijn is weten wanneer je moet stoppen.

    • door Peter Beda op vrijdag 28 december 2012

      Intellectuelen met gezond verstand laten zich mediagewijs afknallen en kleineren door een klojo aan wiens lippen arm Vlaanderen hangt. De Standaard, De Morgen, de mainstream media.. Hopeloze en gewillige slachtoffers van watzedenkendathetvolkwilhoren of watkrantenverkoopt. Ik ga toch voor de DT-fout, Walter. De leerkrachten Nederlands reageren verbouwereerd op fauna en internetfora.

      Wat betreft Lieven De Cauter: als je als mens met gezond verstand geconfronteerd wordt met complete bullshit, hoe kan je dan reageren? "Wat is hiermee bereikt?" Het is de opflakkering van een tegenbeweging, die groter en groeter moet worden, merde quoi! Het gebrek aan intelligente berichtgeving, het overspoelen van de media door pseudo-denkers en commentatoren (niet dat er een verschil merkbaar is met krantenredacteurs of journalisten) wordt echt overdreven onrustwekkend. Hoe kan je reageren, als je merkt dat mensen de meest domme samenraapsels van een foute ideologie verkondigen.. en overmate van gelijk krijgen van een meerderheid centrumlinksrechtse bangelingen? Om eerlijk te zijn : "Fuck You" lijkt me nog heel beleefd. En ik hoop dat dit nog maar een begin is. De polemiek niet uit de weg gaan. Artiesten, intellectuelen, schrijvers, Jan met de pet en gezond verstand : vecht, scheld, verwondt! We lost a battle but the war they should never win!

      Over De Wever : "A stupid man's report of what a clever man says can never be accurate, because he unconsciously translates what he hears into something he can understand." Maar spijtig genoeg.. "Our great democracies still tend to think that a stupid man is more likely to be honest than a clever man." (Bertrand Russell)

      En nog eentje om het af te leren : Het fascisme kent een autoritaire structuur met aan het hoofd daarvan een leider aan wie charismatische eigenschappen worden toegeschreven. Het fascisme streeft naar de instelling van een politieke dictatuur. Het fascisme streeft naar de volledige controle over het maatschappelijk leven en de sociale en culturele organisaties. Het fascisme is extreem nationalistisch. Het fascisme pleit voor een continue strijd om de eigen natie te kunnen doen overleven te midden van andere staten. Het fascisme berust in hoofdzaak op de maatschappelijke middenklasse. Het fascisme streeft naar sociale eenheid en de opheffing van alle bestaande klassen- en belangentegenstellingen.

      Say no more, nudge nudge.

      • door nvt op vrijdag 28 december 2012

        Met alle respect, Peter, maar deze post is een prangend voorbeeld van in welk bedje sommige tegenstanders van BDW ziek zijn. Over de eerste alinea valt niet zo heel veel te zeggen; een mooie inleiding, al deel ik uw afgunst tegenover de correcte vervoeging van werkwoorden niet. Ik hou van een tekst zonder al te grote spelfouten, dus niet zo veel van de uwe (nudge nudge)

        De huidige "tegenbeweging" van BDW doet me toch het merendeel van de tijd versteld staan. Snappen voorvechters -zoals u- dan niet dat verwijzingen naar fascisme compleet contraproductief werken? En hoe meer een zij-tegen-wij-doctrine aangehangen wordt, hoe meer tegen de eigen schenen gestamp wordt? Wat is er gebeurd met de respectvolle afwijzing van iemands ideeën? Kunt u in het dagelijkse leven nog praten tegen een voorstander van de N-VA zonder hem fascist te noemen? Dat zijn ze immers niet. Het zijn mensen die bepaalde problemen zien in de maatschappij en die de N-VA capabel acht om die problemen op te lossen. Iemand dom of fascist noemen heeft nog nooit een persoon overtuigd om een bepaald idee af te vallen. In tegendeel. Wat is er gebeurd met een eerlijk intellectueel gesprek? Toon uw problemen met de N-VA aan in plaats van ze dom of fascist te noemen.

        Gisteren was nog maar eens een voorbeeld in de Kruitfabriek op Vier: Christophe Deborsu stelde constant de verkeerde vragen en werd als een kerstcadeautje ingepakt door De Wever. Een voorbeeld: het interesseert mij niet wat De Wever denkt over de schilderijen van oude koningen in het stadhuis! Vraag hem misschien eens wat hij plant te doen aan de overlast in Antwerpen of welke concrete stappen zullen genomen worden om de mobiliteit te verbeteren in Antwerpen. Maar nee, niks van dat; we kregen een vraag over wat De Wever dacht over het dragen van de tricolore burgemeesterssjerp. No one cares! Natuurlijk dat BDW scoort met dergelijke vragen.

        Ik stoor me mateloos aan mensen die BDW dom noemen, de man heeft een universitair diploma en heeft zich opgewerkt tot burgemeester van Antwerpen en is voorzitter van de grootste partij van Vlaanderen. Je kunt afwijkende ideeën van de zijne hebben, maar je wordt heus geen N-VA'er als je erkent dat hij over een zekere intelligentie beschikt. De beschuldigingen van fascisme zijn nog zoiets. Wanneer gaan mensen hiermee nu stoppen? Bij die quote van op wikipedia nodig ik u uit om op een intellectueel eerlijke manier de N-VA te toetsen aan die vermelde punten in plaats van te suggereren dat het een treffende gelijkenis is. Dat is het niet en u bent oneerlijk met uzelf als u dat denkt.

        • door DVdM op vrijdag 28 december 2012

          De intellect van De Wever wil ik niet tegenspreken. Ik heb alleen wat moeite met het feit dat hij dit steeds moet bevestigen door zijn ingestudeerde lijntjes Latijn. Dat wijst op een gebrek aan emotionele intelligentie me dunkt. Verder bewijst hij dat er verschillende vormen van intelligentie bestaan. En in dit debat is hij nu eenmaal niet echt de intelligentste van de hoop, sorry.

          Er moet me ook iets van het hart over de kern van de zaak wat mij betreft. Als er verwezen wordt naar de kwaal van hedendaagse politiek, nl. populisme en het zondebok-verhaal, dan is hij en zijn partij er steeds als de kippen bij om dit als een persoonlijke aanval te zien. Waarom, vraag ik me af. Het is een groot gevaar voor de maatschappij dat populisme. De periode in de recente geschiedenis die aantoont waartoe dit kan leiden, god beware dat dit nogmaals zou gebeuren, is toch wel de jaren 30. Dat is gewoon geschiedenis. Echte geschiedenis, niet zoals dat van ons romanfiguurke. Door zo sterk overdreven te reageren laat hij blijken dat hij zich toch schuldig maakt aan deze praktijk die aangeklaagd wordt.

          Ook de intimidatie-pogingen allerhande wijzen op een foutieve instelling van een politicus, ik schatte zijn intelligentie toch hoger in. Het is alvast een goede voedingsbodem voor verdere vergelijkingen richting de verderfelijke groeperingen uit de jaren 30. Ook de aanhaling van de voorvaderlijke geschiedenis van de koning is behoorlijk laag bij de grond en zijn intelligentie onwaardig. Al due feiten samen versterken het imago in de richting van het f..., maar dat mogen we blijkbaar niet zeggen.

          Hij kan zelf misschien beginnen met burgemeester te zijn van Antwerpen, en de intimidaties achterwege te laten. Dan kunnen we hem beoordelen over zijn merites na 6 jaar beleid.

    • door frank06 op vrijdag 28 december 2012

      [title]Dank u, nvt! Oh ja, meneer De[/title]Dank u, nvt! Oh ja, meneer De Cauter, wanneer een varken u uitnodigt voor een wedstrijdje modderworstelen, moet u zich vooral niet laten vangen. Laat het over aan mensen die wél op een zinnige manier kunnen reageren. Anderzijds, dat beetje scheldproza dat u daar eerder uit uw onderbuik perste, vond ik een van de sterkere stukjes van uw totale oeuvre. Nu ja, er zaten weinig stukjes in in die woorddiarree, maar u begrijpt, mijn beste schalkse pseudo-prof, wat ik bedoel.

    • door Filip Mondelaers op zaterdag 29 december 2012

      De Cauter heeft een flinke uitschuiver gemaakt. Ongetwijfeld in hogere sferen toen hij die eerste mail schreef? Dat is in voortkomend geval een verzachtende omstandigheid. Als ambtenaar heeft hij een mooi salaris. Het is hem gegund.

    • door Filip Mondelaers op zaterdag 29 december 2012

      De Cauter heeft een flinke uitschuiver gemaakt. Ongetwijfeld in hogere sferen toen hij die eerste mail schreef? Dat is in voortkomend geval een verzachtende omstandigheid. Als ambtenaar heeft hij een mooi salaris. Het is hem gegund.

  • door Robrecht Vanderbeeken op vrijdag 28 december 2012

    Lieven De Cauter schreef in ‘Momenten’, het tijdschrift van Demos, een heel belangrijke oproep: vecht tegen de vermarkting van kunst en cultuur! http://www.demos.be/documenten/momenten/

    Los van de flamingante cultuurmissie van BDW en deze georkestreerde cultuurstrijd via treiterende opiniestukjes, is N-VA een uitgesproken roerganger van die vermarkting (N-VA vindt hier helaas veel bondgenoten bij andere partijen…, dat belooft na 2014!).

    N-VA zal dus in die vermarkting een strategie vinden om zijn strijd met de cultuursector te beslechten. Of om het in de woorden van De Cauter uit bovenstaand stuk te zeggen, omdat vermarkting ‘instrumentalisering’ en ‘neutralisering’ in één klap doorvoert. N-VA is fan van Europa en Europa zet in op de vermarkting van de cultuursector ( via het speerpuntprogramma ‘Creative Europe’, een soft discours over ‘creatieve industrie’ als voorwendsel van de vermarkting).

    Meer info over het gevaar van Creative Europe, scroll down in volgend tekstje http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/12/23/trap-niet-in-de-val-van-de-nieuwrechtse-cultuurstrijd

    Misschien moet De Cauter eens aan De Wever vragen wat hij van van Creative Europe vindt?

    • door rolf op zaterdag 5 januari 2013

      Ik ben het hier grotendeels mee eens, maar door voortdurend de focus te leggen op BDW en NV-a wordt nu net de aandacht van dat essentiële punt afgeleid. Temeer daar dit standpunt (en zo goed als alles wat Lieven De Cauter BDW verwijt), al dan niet in de praktijk of grotendeels door lippendienst, door alle Vlaamse politieke partijen beleden wordt. Het voordeel van de stukken van BDW is dat er tenminste een publiek debat ontstaat (en dat was toch ook al weer een tijdje geleden) dat tegensprekelijk en interessant is...

      Maar waar blijven de reacties van andere politici? Zij zouden het debat moeten voeren, geïnspireerd door filosofen en kunstenaars, die zichzelf volgens mij niet op die manier moeten mengen in het publieke debat (er niet afzijdig uit moeten blijven, maar er zich op een andere manier in mengen...)

      • door Robrecht Vanderbeeken op zondag 6 januari 2013

        Meer politici zouden de moeite moeten doen over kunst en cultuur na te denken, maar dan wel duidelijk op een ‘andere’ manier. Niet het luchtfietsen van BDW: een bric a brac van algemeenheden die slechts tot doel hebben de kunsten volksvreemdheid te verwijten en Lanoye in een achteraf een pomo hak te zetten.

        Politici die eens concreet op onze hedendaagse kunst ingaan, dat zou inderdaad eens iets nieuws zijn. Track van Smak was bijvoorbeeld niet alleen artistiek maar ook financieel een flop. Na het miljoen extra dat uit de pot ‘participatie’ werd geript, blijkt er achteraf nog eens een put van 250 000 euro te zijn! Daarmee is hun collectiebeleid ook al weer naar de knoppen voor een paar jaar. Politici zijn wel post factum verontwaardigd als de Dexia collectie verkocht wordt (een gevolg van hun eigen wanbeheer overigens) maar het huidige collectiebeleid een beetje opvolgen, kan dat ook? Nu men er nog iets aan kan doen?

        Het is echt vreemd dat politici de beleidsleden, zoals in het geval van het onmiskenbaar falend beleid van Smak, artistiek en financieel, niet eens ter verantwoording durven roepen. Die beleidsmandaten zouden ook beter in tijd beperkt worden (max 2 termijnen bijv.). Politici zouden net op kwaliteit vragen moeten durven stellen, in plaats van algemeenheden over ‘participatie’ rond te strooien, zonder daar overigens eens concreet over te zijn, zonder uitleg wat dat dan precies moet betekenen. Waarom niet eens doorgaan op het collectie- en presentatiebeleid: wat vonden politici van Manifesta, van het theaterfestival, etc.? Why not? Dan gaat het eens ergens over, democratie dus.

        Ook voor andere bestuursmandaten kan men best eens nadenken over verantwoordingsprocedures, een opening naar publiek overleg. Wat zijn bijv. de visies van al die voorzitters en leden van raden van bestuur overal die ook maar eindeloos op dezelfde postjes blijven zitten, wat alleen maar de stammencultuur zoals we die vandaag kennen in de hand werkt. Hoeveel raadsleden, dikwijls politici, zitten overal niet vastgeroest, dikwijls slapend niets te doen, en worden maar geactiveerd zodra politieke manoeuvres passeren die voor hen, hun partij dus, interessant zijn? Officiële vacatures van leden van raden van bestuur, tijdelijke mandaten, de verwachting van verantwoording, etc., het zou de sector nogal eens een duw in de rug geven, niet?

  • door Jan Pijpops-Geladi op vrijdag 28 december 2012

    Lieven De Cauter laat hier nog eens zien dat hij gewoon op minkukelniveau leeft en echt niet bekwaam genoeg is om de schoonheid van de formele omgang te waarderen.

    • door Jan Pijpops-Geladi op vrijdag 28 december 2012

      (Ik heb hier Gerrit Komrij geciteerd.)

  • door Egon B. op vrijdag 28 december 2012

    Misschien gaat De Wevers pseudo-intellectuele anti-intellectualisme wel terug op zijn ervaringen aan de universiteit. (Herinner u het dubbelinterview met David Van Reybrouck in DS een tijd geleden.) "Ressentiment" is de diagnose die een van de door BDW misbruikte filosofen ongetwijfeld zou stellen. Het uitvinden van een fantasmagorie die de linkse kerk heet (medeplichtig aan het zogenaamde status-quo van het establishment) en de gewone, kleine man eronder houdt . . . Ressentiment dat BDW geniaal mobiliseert en kanaliseert. (Een citaat van Kurt Schumacher dringt zich op, maar omerta op verwijzingen naar deze geschiedenis.)

    Selectief ressentiment, en miraculeuze herdefiniëring van oude categorieën. De koning, de intellectueel, het PS-kopstuk én de illegale migrant versus de hardwerkende Vlaming en de hardwerkende Franse miljardair. De krachten van de reactie ("vastgeklampt aan het status-quo") tegen de krachten van de "verandering" (of de vooruitgang, of de evolutie, . . . ). U maakte een doctoraat over Walter Benjamin en moet geen lessen krijgen over de leugen van de vooruitgang.

    Helaas valt te vrezen dat welke "performance" dan ook, welke reactie ook namens de intellectuelen of de culturele sector, tegenover De Wevers provocaties het allesverslindende ressentiment enkel zullen voeden. "Ha, de intellectuelen kijken op ons neer!" "Ha, mijnheer de Professor voelt zich bedreigd!"

    Als er een oplossing is, ligt deze in het subverteren van BDWs vermeend democratisch respect voor de "kiezer". De burger is voor BDW de kiezer, en hij "schudt de kaarten" tijdens het "feest van de democratie." (Een formule vermoedelijk gelanceerd door de potuilen van DS.) Respectvol! De burger als bediende van een politiek gokspel. De burger verschijnt ook in het discours van BDW (en niet van hem alleen) als "de consument" (dat is een lopende portefeuille met hang naar plezier), als "de belastingbetaler" (dat is een lopende portefeuille met hang naar sparen), enz. De burger als iemand die benieuwd is naar esthetische ervaringen, de burger die andere manieren van samenleven wil dan een narcistische zoektocht naar "gemeenschap"? Onbestaand voor BDW.

  • door martin meerts op vrijdag 28 december 2012

    Lieven De Cauter heeft wel degelijk iets teweeg gebracht wat sommige reacties hierboven ook mogen beweren. Ten eerste heeft hij bewezen dat Bart De Wever niet terugdeinst voor intimidatie. Nog maar eens gaat hij duidelijk over de democratische 'schreve' en dat lijkt hem niet te deren. Zo bewijst de Hr De Cauter dat BDW eigenlijk geen democraat is en dat kan de ogen openen van heel wat mensen. Artiesten, televisiemakers (hallo Eric Van Looy?), intellectuelen noem maar op die den Bart nog altijd ene van ons vinden. Bart De Wever wil een conservatief extreem-rechts Vlaanderen. In de humo doet hij zijn rush op 't schoon verdiep nu af als een plotse ingeving. Komaan zeg! Het enige wat hij hier bewijst is dat hij slimmer is dan Filip De Winter. Dus als artiest, intellectueel ... heb je niets te winnen bij BDW. Tweede punt voor de Hr De Cauter! En als derde punt wil ik nog dit aangeven. Moeten we dan alles maar slikken? Dat zou de N-VA wel willen natuurlijk! Maar dat zal niet gebeuren! Goed gescoord, mr De Cauter!

    • door nvt op vrijdag 28 december 2012

      Zijn wij echt zo kneuterig dat het intimidatie genoemd wordt wanneer iemands overste gewezen wordt op de professionele fout van één van zijn medewerkers? Of is het intimidatie dat BDW geen dergelijke mails meer wil ontvangen? Komaan mensen, intellectueel eerlijk zijn is een deugd die gauw vergeten geraakt in de slangenkuil van de politiek. Nogmaals: wat had Lieven De Cauter in godsnaam gedacht?

    • door maria op zaterdag 29 december 2012

      Ik ben getrouwd met een Waal , ik kijk elke avond na het VRT nieuws nog eens naar het RTBF nieuws. Zeer verschillend van informatie natuurlijk. Maar de reactie op de speech van de koning vind ik wel erg leuk. RTBF laat een zestal nieuwjaarstoespraken horen en zien van wijlen Boudewijn en enkele van Albert. In al die toespraken komt een verwijzing naar populisme en de jaren 30 terug. Nu speelt Bart de Wever ineens de Calimero-rol . Na al die jaren van verwijzingen naar uitsluiten van bevolkingsgroepen , misbruikt hij , zeer sluw alweer, woorden van de vorst , omdat hij die liever uit zijn rol zou zetten. Werkelijk als ik het smoelwerk van De Wever tegenwoordig zie , zap ik gewoon. Bestaan er dan echt zoveel Vlamingen die daar intrappen ? Blijkbaar. Waar zijn de neutrale journalisten gebleven ?

  • door martin meerts op vrijdag 28 december 2012

    Het volk? Dat zijn wij allen. Ook intellectuelen, kunstenaars, ... De socio - economische redenen om zich van BDW af te wenden, worden niet vergeten hoor! Wees gerust! Zo komt iedereen van HET VOLK aan de bak. Mogen we het dan niet meer hebben over democratisch principes? Of moeten we enkel argumentatie tegen BDW gebruiken die het VOLK? dient? In deze valkuil trap ik lekker niet!

  • door martin meerts op vrijdag 28 december 2012

    Democratische principes natuurlijk!

  • door AmauryJ op vrijdag 28 december 2012

    Teveel overbodige Engelse woorden... Jammer. Zelfs de "academici" zijn er ten prooi aan gevallen. Postmodernisme is het einde van de cultuur. Allemaal te vluchtig, nietsbetekenend en vermarkt. En natuurlijk is het allemaal leuk en 'flashy' en lekker 'accessible". De magie en het onwetende is weg, de oude sociale klassen zijn weg, de renaissance man is al lang dood. We hebben er hippe technologie, wereldwijde wedijver en consumenten ervoor teruggekregen.

    Bestseller, efficiency, social media, marketing, user friendly, profit, gaybashen, design, personalised experience. Ik ben 19 jaar, technologisch begaafder dan de gemiddelde leeftijdsgenoot, desondanks verafschuw ik al die woorden.

    Ik ga mij erin berusten door middel van drugs en alcohol. :-).

  • door AmauryJ op vrijdag 28 december 2012

    Teveel overbodige Engelse woorden... Jammer. Zelfs de "academici" zijn er ten prooi aan gevallen. Postmodernisme is het einde van de cultuur. Allemaal te vluchtig, nietsbetekenend en vermarkt. En natuurlijk is het allemaal leuk en 'flashy' en lekker 'accessible". De magie en het onwetende is weg, de oude sociale klassen (deze die niet noodzakelijk gebaseerd waren op geld/materiële rijkdom) zijn weg, de renaissance man is al lang dood. We hebben hippe technologie, wereldwijde wedijver en consumenten ervoor teruggekregen.

    Bestseller, efficiency, social media, marketing, user friendly, profit, gaybashen, design, personalised experience. Ik ben 19 jaar, technologisch begaafder dan de gemiddelde leeftijdsgenoot, desalniettemin verafschuw ik al die woorden.

    Ik ga mij erin berusten door middel van drugs en alcohol. :-).

  • door Greg Houwer op vrijdag 28 december 2012

    Heel fijn stuk! Ik voeg er ook graag het mijne aan toe, eveneens een 'autonoom' essay over de kunstenaar en de relatie tot de gemeenschap. http://greghouwer.wordpress.com/2012/04/19/de-onzichtbare-handdruk-over-kunstenaars-hun-dromen-en-hun-nachtmerries/

  • door RH op zaterdag 29 december 2012

    Wat is het uiteindelijk doel van een schijnnationalistisch neoliberale partij N-VA/VB? Dat Vlaanderen VL onderworpen wordt aan de macht en de willekeur van de grote multinationale ondernemingen. Daarom moet volgens N-VA/VB en volgens de hoofdstroommedia VL onafhankelijk worden om vrij te zijn van de linkse Waalse PS, die een leefbare maatschappij (met aanvaardbare lonen en Sociale Zekerheid: ziekte- pensioen- werkloosheid) en een werkbaar kapitalistisch systeem voorstaat. Maar ook omdat een onafhankelijk VL nog zwakker staat tov. de multinationals dan België, het is nl. kleiner.

    Het Vlaamse, het nationalisme, de onafhankelijkheid van VL is maar een (glij-)middel is om een neoliberale agenda te realiseren alleen ten bate van de grote multinationale ondernemingen (de EU een goedkope werkplaats) en ten koste van alle anderen inbegrepen de middenstand en de Kmo's.

    In het neoliberalisme wordt alles vermarkt inbegrepen de cultuur, de overheid en de burger. Er worden nog geen slavenmarkten gehouden althans niet zoals zo'n 150 jaar geleden. De cultuur, de kunstenaar moet maar zien te overleven en wordt alleen gesteund door de overheid als de kunst, de cultuur Vlaams is wat dan ook moge betekenen, als ze de regerende ideologie ondersteunt zoals in Duitsland 1933-1945 en in de Sovjet Unie. De rol van de overheid moet worden afgebouwd te beginnen met de Sociale Zekerheid SZ: ziekte- pensioen- werkloosheid. De overheid en de werknemer moeten de grote multinationale ondernemingen pamperen: Ze moeten het ondernemersrisico dragen, wat gezien de hoeveelheden kapitaal en de - geldstromen onmogelijk is en in een 'normaal' kapitalistisch systeem niet nodig en niet gewenst is.

    Daartegen moet Links een eigen boodschap hebben met een positieve/ affirmatieve geen negatieve inhoud. Een alternatief is het tegendeel van de algemene verarming die het neoliberalisme in VL en in de EU beoogt namelijk: De economie werkt voor iedereen en niet alleen voor de aandeelhouders van de multinationals. Aanvaardbare lonen en een Sociale Zekerheid SZ: ziekte- pensioen- werkloosheid zijn morgen evengoed te realiseren. De Materialen, Machines en Mensen MMM die we gisteren nodig hadden voor de productie van de goederen en diensten, die voortgebracht zijn, zijn morgen ook aanwezig/ beschikbaar. Het bestaan van een SZ is voor BE, VL en voor de hele EU een keuze. Dat als alternatief, voor het ogenblijk, op korte en middenlange termijn 1 tot 5 jaar.

  • door Johan De Bock op zaterdag 29 december 2012

    Linkse intellectueel voelt zich na onbeschofte mail op zijn pik getrapt en deelt dan meteen Vlaanderen in twee: al wie het met zijn ideeën niet eens is, is dus een NVa-er, en dus ultra rechts, en kan dus per definitie geen gezonde kijk op kunst hebben. Dat is immers het monopolie van de linkse intellectuelen. Ik kan hieruit alleen maar besluiten dat het erg moet gesteld zijn met links intellectueel Vlaanderen in de visie van dhr. De Cauter. Word wakker, Lieve De Cauter, er zijn echt mensen die nièt extreem rechts denken en toch kunst kunnen appreciëren, zonder aan verafgoding te gaan doen van sommige omhooggevallen zgn kunstenaars, die vooral uitblinken in azijnpisserij.

  • door De Witte Bernard op zaterdag 29 december 2012

    Ik zal het nog maar eens herhalen, er wordt teveel 'gedramd' over cultuurbashen, en dat speelt uiteraard in de kaart van Bart. Hoe lang nog zal het duren voordat de 'hardwerkende Vlaming' door zal hebben dat Bart hem wil pluimen ten voordele van VOKA en consoorten (Bart zelf noemt VOKA zijn inspiratiebron). Dus nogmaals, it's the economy, stupid.

  • door Rebekka op zaterdag 29 december 2012

    Ik snap de verontwaardiging van De Wever niet. Hij was het toch eens met Boon's "ook de afbreker bouwt op"? Maar blijkbaar wel alleen als hij de afbreker kan zijn. De Wever zal zoals gewoonlijk niet reageren op degenen die de moeite namen om zijn opiniestuk over de waarde van kunst kritisch te benaderen. Hij is dan ook niet echt geïnteresseerd in iets opbouwen.

  • door luca op zondag 30 december 2012

    voor wie alleen maar vooruit kijkt http://de.wikipedia.org/wiki/Gesundes_Volksempfinden

    • door Marc Bosmans op maandag 31 december 2012

      Daar zijn we in het noorden bijna terug !

  • door Fred Guldentops op dinsdag 1 januari 2013

    Goed gedaan, maar je zou eigenlijk met zoveel mogelijk medestanders (in de eerste plaats collega-wetenschappers) deze zaak moeten aangrijpen om een standpunt van de rector af te dwingen...

    In plaats van er zoals nu direct van uit te gaan dat hij een tegenstander is en automatisch de kant van Dewever zal kiezen. Eigenlijk moet een rector de wetenschappelijke kennisproductie van aan zijn unief met hand en tand verdedigen tegen sterrenwichelarij en andere onzin. (zelfs, of zeker, als de sterrenwichelaar veel stemmen haalt). Als hij dat niet doet, is hij een rector onwaardig, en zou hij beter zelf zijn boeltje pakken...

    Je moet uiteraard eerst brede steun verwerven vooraleer die stelling in de publieke ruimte te gooien... maar als de dreiging groot genoeg is, dan zou hij wel eens opnieuw aan uw kant kunnen gaan staan (waar hij hoort), en Dewever terechtwijzen over zijn onzin over Adorno etc.

  • door PatrickGhyselen op vrijdag 4 januari 2013

    Als een koning zich geroepen voelt om te waarschuwen voor populisme, is de tijd aangebroken om het proces te maken van de politieke buiksprekers. Eén van de meest bekwame buiksprekers presteert het vandaag om regelmatig de zogenaamde ,,culturele elite’’ in dit land tegen zich in het harnas te jagen. Met welke argumenten dit gebeurt, is niet van belang. Als het maar gebeurt. Ik bezig met opzet liever de term ,,politieke buikspreker’’, omdat het woord ,,populist’’, net zoals in het geval van de term ,,allochtoon’’ vanwege zijn overwegend stigmatiserend gebruik, intussen onbruikbaar is geworden. http://patrickghyselen.wordpress.com/politicsmarxism/wanneer-buiksprekers-lallen-over-kunst/

  • door Haes Mien op maandag 14 januari 2013

    Verbazend hoe men op 'De Wereld Morgen' liefdevolle letterslierten kneedt tot 'geleerde' woorden die samenklinken als uitgekotste haatdragende boodschappen . De Wereld Morgen : schijnheilig, provocerend...

Lees alle reacties